Kentli dindar bireylerde geleneksel dinî anlayış ve sekülerleşme eğilimi
Traditional religious understanding and secularisation tendency among urban religious persons
- Tez No: 858548
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL AYDINALP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Din sosyolojisi, Religious sociology
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Sosyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez Türkiye'nin modernleşme tecrübesi bağlamında bilhassa 2000 sonrasında kent hayatında dindar bireylerin geleneksel dinî anlayışta sekülerleşme eğilimleri ve değişen dindarlık algısını ele almaktadır. Tez, biri kavramsal ve kuramsal çerçeve, diğeri uygulamalı araştırma olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Kavramsal çerçevede, öncelikle modernleşme kavramı ve modernliğin sosyolojisi üzerinde durulmuş, modernleşme-din ilişkisi sekülerleşme tartışmaları bağlamında ele alınarak sekülerleşme-dindarlık ilişkisine dair yaklaşımlardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde kentli dindar bireylerin din anlayışında yaşanan değişimi ölçmek üzere, gerçekleştirilen nicel araştırmanın bulguları tasvir ve tahlil edilmiştir. Araştırma kapsamında kendini dindar olarak tanımlayan ve İstanbul'da yaşayan farklı yaş, eğitim, gelir düzeyi ve mesleklere mensup 18 yaş üstü kadın ve erkeklerden oluşan örneklem grubuna uygulanan anket, istatistik programı üzerinden analiz edilmiştir. Araştırmada modernleşme ve din arasındaki gerilimin dinî yaşantıya nasıl yansıdığı, geleneksel dinî algıda var olduğu ileri sürülen değişimin yönü, inanç, dinî hassasiyet, ibadetler ve dinî bağlılığa yansıma düzeyi elde edilen veriler üzerinden tartışılmaktadır. Tezin ana argümanı geleneksel form ve alışkanlıkların dönüştüğü, modern kent hayatında geleneksel fıkhın yetersiz kaldığına dair anlayışın modern olanla geleneksel arasında“iç içe geçmiş melez”bir dindarlık formu ürettiği; dindar bireylerin çeşitlenen din yorumları karşısında geleneksel dinî zihniyetten uzaklaşan rasyonel ve bireysel bir dindarlığa yönelerek ara formüller ve geçici çözümler üretme çabasına girdikleri şeklindedir. Araştırma bulguları, modern kentte yaşayan dindar bireylerin inanç ve dinî hassasiyet ile ibadet ve dinî bağlılık düzeylerinde henüz büyük ölçekte bir değişim gerçekleşmediğini, ancak din tasavvurunda gelenekselden uzaklaşma anlamında bir değişimin yaşandığını, geleneksel dinî anlayışta sekülerleşme eğilimi olarak nitelendirilebilecek rasyonel ve bireysel bir dindarlık formuna yönelimin varlığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the secularisation tendencies of traditional religious paradigms and the changing perceptions of religiosity among pious individuals in urban life particularly after 2000 in the framework of Turkey's experience with modernisation. The thesis comprises two main parts: conceptual and theoretical framework, and applied research. The conceptual framework intially discusses the notion of modernisation and the sociology of modernity, the relationship between modernisation and religion in the context of secularisation discourse, and various approaches to the relationship between secularisation and religiosity. The second part describes and analyses the findings of a quantitative research conducted to measure the changes in the religious understanding of urban religious individuals. Utilizing statistical software, the research analyses the survey applied to a group of men and women over the age of 18 that identified themselves as religious and resided in Istanbul, encompassing variations in age, education, income and occupation. The research discusses how the tension between modernisation and religion is reflected in religious life, the direction of the alleged change in traditional religious perceptions, and the level of reflection on faith, religious sensitivity, worship and religious commitment. The main argument of the thesis is that the understanding of traditional forms and habits have been transformed, the inadequacy of traditional jurisprudence in modern urban life has produced an“intertwined hybrid”form of religiosity between the modern and the traditional, and pious individuals try to produce intermediate formulas and temporary solutions by turning to a rational and individual religiosity that moves away from the traditional religious mentality in the face of diversifying religious interpretations. The findings of the research indicate the lack of a large-scale change in the level of belief, religious sensitivity, worship and religious commitment among pious individuals living in the modern city. However, there is a shift in the concept of religion in the sense of becoming more distant from the tradition, and there is a tendency towards a rational and individual form of religiosity, which indicates a secularisation tendency in the traditional religious understanding.
Benzer Tezler
- Küçük Yamanlar tepesi örneğinde kent yakın çevresinde rekreasyon alanı düzenleme projesi
Başlık çevirisi yok
NİHAN BULGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Regresyon analizi ve Türkiye üzerine bir deneme buğday üretiminin tahmini
Başlık çevirisi yok
MACİT MESUT ÖZMEN
- Geleneksel Sivrihisar evleri
Traditional houses of Sivrihisar
FİSUN ÖZŞUÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN CEZMİ TUNCER