Geri Dön

Bilişsel yük ve uyarılmışlığın görsel çalışma belleği performansına etkileri

The effects of cognitive load and arousal on visual working memory performance

PDF İndir

  1. Tez No: 864105
  2. Yazar: BERİL SERCEM ŞENGÜL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYCAN KAPUCU ERYAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: çalışma belleği, duygu, uyarılmışlık, nesne yeri, working memory, emotion, arousal, object-location
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasının amacı bilişsel yük ve duygusal uyarılmışlığın, çalışma belleğinin bir alt türü olan görsel çalışma belleği performansına etkisini incelemektir. Uyarılmışlığa Dayalı Rekabet Kuramı (Mather ve Sutherland, 2011), uyarılmışlığı yüksek uyaranların, hedef uyaranların uyarılmışlık düzeyinden bağımsız olarak hedefin önceliğini artırarak uyaranlar arasındaki rekabette öne geçeceğini öne sürmektedir. Kurama göre yüksek öncelikli olarak sunulan nötr bir uyarana eşlik eden diğer uyaranların uyarılmışlık düzeylerinin yüksek olması, nötr uyaran için bellek performansını iyileştirmelidir. Bu kuramı temel alarak nesne-yer görevinde, uyarılmışlığın yüksek ve düşük olduğu iki düzeyde nötr fotoğraflar katılımcılara sunulmuş, katılımcılardan bu fotoğrafların yerlerini öğrenmeleri istenmiştir. Bilişsel yük için, yüksek bilişsel yük ve düşük bilişsel yük olarak iki düzey oluşturulmuştur. Deney 1'de, yukarıdan aşağıya süreçlerle hedefe yönlendirilme yapılan bir kodlama esnasında hedef nötr uyaranlarla birlikte sunulan farklı uyarılmışlık düzeyindeki uyaranların ve farklı bilişsel yük koşullarının görsel çalışma belleği performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deney 2'de ise aynı amaç doğrultusunda yine nesne-yer görevi kullanılmış ancak kodlama esnasında hedefin aşağıdan yukarıya süreçlerle yönlendirildiği durumun etkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgular, iki deneyde de düşük bilişsel yük koşulunda katılımcıların yüksek bilişsel yük koşuluna göre tepki doğruluğu açısından daha yüksek performans gösterdiklerini ortaya koymuştur. Uyarılmışlık bakımından yüksek uyarılmışlıklı fotoğraflarla birlikte sunulan nötr uyaranların yerlerinin düşük uyarılmışlıklı fotoğraflarla birlikte sunulan fotoğrafların yerlerinden daha iyi hatırlandığı görülmüştür. Nötr uyaranın aşağıdan yukarı yönlendirildiği Deney 1 ile yukardan aşağı yönlendirildiği Deney 2 karşılaştırıldığında tepki doğruluğu açısından performanslar farklılaşmamıştır. Bununla birlikte düşük bilişsel yük koşulunda, yukarıdan aşağıya yönlendirilmenin olduğu grupta, yüksek uyarılmışlıklı fotoğraflarla birlikte sunulan nötr uyaranların konumunun aşağıdan yukarıya süreçlerle yönlendirilen gruptaki yüksek uyarılmışlıklı fotoğraflarla birlikte sunulan nötr fotoğrafların yerlerinden daha iyi hatırlandığı görülmüştür. Sonuçlar Uyarılmışlığa Dayalı Rekabet Kuramı'nı destekler niteliktedir.

Özet (Çeviri)

The aim of this thesis is to examine the effects of cognitive load and emotional arousal on the performance of visual working memory, a subtype of working memory. The Arousal-Based Competition Theory (Mather & Sutherland, 2011) proposes that stimuli with high arousal levels will prioritize the target regardless of the target's arousal level, thereby gaining an advantage in competition among stimuli. According to this theory, other stimuli presented alongside a neutrally prioritized stimulus should enhance memory performance for the neutral stimulus when their arousal levels are high. Based on this theory, in the object-location task, neutral photographs were presented to participants at two levels of arousal, high and low, and participants were asked to learn the locations of these photographs. Additionally, two levels of cognitive load were created: high cognitive load and low cognitive load. In Experiment 1, during encoding processes directed from top-down towards the target, the effects of stimuli presented at different levels of arousal and different cognitive load conditions alongside neutral stimuli on visual working memory performance were examined. In Experiment 2, the same purpose was pursued using the object-location task, but the effect of the direction of the target's encoding processes from bottom to upwas examined. The findings revealed that under conditions of low cognitive load, participants exhibited higher performance in terms of response accuracy compared to conditions of high cognitive load. It was observed that the locations of neutral stimuli presented alongside high arousal stimuli were better remembered than the locations of stimuli presented alongside low arousal stimuli. When comparing Experiment 1, where the neutral stimulus was directed from bottom to top, and Experiment 2, where it was directed from top to bottom, there was no differentiation in performance in terms of response accuracy. However, under conditions of low cognitive load, in the group where the neutral stimulus was directed from top to bottom, the locations of neutral stimuli presented alongside high arousal stimuli were better remembered than the locations of neutral stimuli presented alongside low arousal stimuli in the group where the direction was from bottom to top. The results support the Arousal- Based Competition Theory.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1013673

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların kronotip ve klinik özelliklerinin deri iletkenliği ile ilişkisinin incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    HANİFE NUR YAĞMUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SADETTİN BURAK AÇIKEL

  2. Tez No

    321891

    Bilişsel Yük Kuramına göre termodinamik konusunda hazırlanan öğretim tasarımının kimya öğrencilerinin hatırlama ve transfer düzeyindeki öğrenmelerine etkisi

    The effect of instructional design prepared on thermodynamics unit by using Cognitive Load Theory on chemistry students? learning at retention and transfer level

    NESLİ KALA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİPAŞA AYAS

  3. Tez No

    589284

    Bilişsel yük kuramına dayalı İngilizce öğretiminin tümleşik dil başarılarına, öz yeterlik inançlarına ve bilişsel yüke etkisi

    The effect of english language instruction based on cognitive load theory principles on academic achievement of integrated language skills, self efficacy beliefs and cognitive load

    İSHAK ERSİN KIRAÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEKİ ARSAL

  4. Tez No

    1019685

    Mimari tasarım sürecinde bilişsel yük: Tasarım ortamı ve görev zorluğunun çoklu göstergelerle değerlendirilmesi

    Cognitive load in the architectural design process: Evaluation of design environment and task difficulty with multi-indicators

    İHSAN ERDEM ER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    MimarlıkYıldız Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERİDE PINAR ARABACIOĞLU

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN TAŞTAN

  5. Tez No

    344993

    Sigara kullanımının ve bilişsel yük farklılaşmasının zaman temelli ileriye dönük bellek görevindeki performans üzerindeki etkileri

    The effects of smoking and cognitive load on time based prospective memory performance

    GÜN PAKYÜREK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    PsikolojiHacettepe Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. LEVENT ŞENYÜZ

Geri Dön