Dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu tanılı uyku sorunu olan çocuklarda yapılandırılmış bir uyku hijyeni eğitimi ve progresif kas gevşeme egzersizi programının uyku, yürütücü işlevler ve DEHB semptomları üzerine etkisinin incelenmesi
Research of the effects on sleep, executive functions and ADHD symptoms of sleep hygiene training and progressive muscle relaxation exercise program in children with attention deficit hyperactivity disorder who have sleep problems
- Tez No: 870179
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN CAHİD ÖRENGÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: DEHB, uyku müdahalesi, progresif gevşeme egzersizi, nöropsikoloji, ADHD, sleep intervention, progressive relaxation exercise, neuropsychology
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arka plan ve amaç: Uyku sorunları DEHB'ye sık eşlik etmekte ve DEHB belirtilerini olumsuz etkilemektedir. DEHB'li çocuklarda uykuya yönelik müdahalelerin ve bunlara eklenen gevşeme egzersizlerinin etkinliği ile ilgili net veri bulunmamaktadır. Çalışmamızda DEHB'li çocuklarda uyku hijyeni eğitimi (UH) ve buna progresif gevşeme egzersizlerinin (KG) eklenmesinin etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 6-12 yaş arası uyku sorunu olan DEHB tanılı 57 çocuk dahil edilmiştir. DEHB şiddeti için CADÖ, psikolojik sorunlar için GGA, yaşam kalitesi için WİBÖ, ebeveynin uyku kalitesi için PUKİ, uyku hijyeninin değerlendirilmesi için UHİ kullanılmıştır. Ayrıca Nöropsikolojik değerlendirme amacıyla Stroop Testi, İşaretleme Testi ve GİSD-B uygulanmıştır. Değerlendirme görüşmelerinden sonra örneklem randomize şekilde UH ve UH+KG olarak 2 müdahale grubuna ayrılmıştır. Gruplar, grup eğitimi verildikten sonra haftalık telefon görüşmeleri ile 8 hafta takip edilmiştir. Takip sonunda başlangıç değerlendirmeleri tekrarlanmıştır. Bulgular: Müdahale ile her iki grupta da uyku süresi, hijyeni ve sorunları, DEHB belirtileri, diğer psikolojik sorunlar, işlevsellik ve ebeveyn uyku kalitesinde anlamlı olumlu değişiklikler saptanmıştır. Nöropsikolojik testlerde özellikle test tamamlama sürelerinde anlamlı değişiklikler saptanmıştır. Gruplara uygulanan müdahalelerin etkileri açısından akran ilişkileri ve kaygı skorlarında UH+KG grubu lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Sonuç: Uyku hijyeni eğitiminin DEHB'li çocuklarda uyku sorunlarının yanısıra psikolojik belirtiler, işlevsellik ve nöropsikolojik profil üzerine olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Uyku hijyenine KG eklenmesinin kaygı ve akran sorunları üzerinde anlamlı farklı etki oluşturduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlara göre sadece uyku sorununun hedeflendiği durumlarda uyku hijyeni eğitimi yalnız başına yeterliyken, kaygı ve akran ilişkilerinin de hedeflendiği durumlarda uyku hijyeni eğitimine KG eklenmesi faydalı olabilir.
Özet (Çeviri)
Object: Sleep problems are frequently co-occur with ADHD and negatively affect ADHD symptoms. There are no clear data on the effectiveness of sleep hygiene interventions and progressive muscle relaxation exercises added to them in children with ADHD. In this study, the effects of sleep hygiene training (SH) and the addition of progressive muscle relaxation exercises (PMR) in children with ADHD were investigated. Method: Fifty-seven children aged 6-12 years with ADHD who had sleep problems were included in the study. CPRS was used for ADHD severity, SDQ for psychological problems, WFIRS for quality of life, PSQI for parental sleep quality, and UHI for sleep hygiene assessment. In addition, Stroop Test, Cancellation Test and Auditory Verbal Digit Span Test- Form B were applied for neuropsychological evaluation. After the assessment interviews, the participants were divided into two random intervention groups as SH and SH+PMR. After the group training, the groups were followed up with weekly telephone interviews for 8 weeks. At the end of the follow-up, baseline assessments were repeated. Results: The intervention resulted in significant positive changes in sleep duration, hygiene and problems, ADHD symptoms, other psychological problems, functioning and parental sleep quality in both groups. Significant changes were found in neuropsychological tests, especially on test completion time. Significant differences were found in favor of the SH+PMR group between the interventions applied to the groups in peer relations and anxiety scores. Conclusion: Sleep hygiene training had positive effects on psychological symptoms, functioning and neuropsychological profile as well as sleep problems in children with ADHD. The addition of PMR to sleep hygiene had affected anxiety and peer problems significantly. According to these results, while sleep hygiene training alone is sufficient when only sleep problems are targeted, it may be recommended to add PMR to sleep hygiene training when anxiety and peer relations are also targeted.
Benzer Tezler
- Özgül öğrenme bozukluğu tanılı çocuklarda uyku özellikleri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sleep characteristics and executive functions in children with specific learning disorder
NİHAL SERDENGEÇTİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT CEM TARAKÇIOĞLU
- Patolojik internet kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde mizaç özellikleri, proaktif-reaktif saldırganlık ve prososyal davranışların incelenmesi
An examination of temperament traits, proactive–reactive aggression, and prosocial behaviors in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder with and without pathological internet use
FATMA BİLGE KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda video-polisomnografi ile uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorders with video-polysomnography in children with attention deficit/hyperactivity disorder
GÜLÇİN AKINCI
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2012
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA HIZ
- Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte yaşayan okul çağı çocuklarında psikiyatrik tanılar ve duygusal/davranışsal sorunlar
After the Kahramanmaras earthquake: In school-age children living in container city psychiatric diagnoses and emotional/behavioral problems
SÜMEYYE GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ALTUN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda leptin ve ghrelin serum düzeylerinin uyku alışkanlıkları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between SLEEP habits and leptin-ghrelin serum levels in children with attention deficit hyperactivity disorder
ÖZGE DOMBAYCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLFER ŞAHİN