Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte yaşayan okul çağı çocuklarında psikiyatrik tanılar ve duygusal/davranışsal sorunlar
After the Kahramanmaras earthquake: In school-age children living in container city psychiatric diagnoses and emotional/behavioral problems
- Tez No: 962912
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE ALTUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremin kronik döneminde (depremden yaklaşık iki yıl sonra) deprem sonrasında kalıcı bir konuta sahip olamayıp konteyner kentlerde yaşamlarını sürdüren ailelerin 6–12 yaş grubundaki çocuklarında görülen psikiyatrik tanıların ve duygusal/davranışsal sorunların belirlenmesi, olası risk faktörleri ile sosyodemografik özelliklerin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Kahramanmaraş ilinde 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşamış ve Kahramanmaraş'ta yaşamaya devam eden konteyner kentte ve kendi evinde yaşayan 6-12 yaş arası okul çağı çocukları ile yürütülmüştür. Çalışmaya dâhil edilen çocuklara, psikiyatrik bozuklukların değerlendirilmesinde yarı yapılandırılmış bir görüşme formu olan“Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozukluklar ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- Türkçe Uyarlaması”(ÇDŞG-ŞY-T) uygulanmış olup, psikiyatrik tanılar DSM-V'e göre belirlenmiştir. Tüm ebeveynlere“Sosyodemografik Veri Formu”ve“Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA)- Ebeveyn Formu”; çocuklara deprem sonrasındaki deneyimlerini değerlendirmek amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanan“Deprem ve Sonrasında Maruz Kalınan Deneyimler”anket formu doldurtulmuştur. Bulgular: Çalışmamızda, konteyner kentte yaşayan çocukların çekirdek aile yapısına sahip olma, baba eğitim düzeyi, baba çalışma durumu ve aile gelir düzeyi, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü kendi evinde yaşayan gruba göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Konteynerde yaşayan grupta göçük altında kalma, yaralanma, kayıp yaşama, ölü veya yaralı görme gibi doğrudan travmatik deneyimler, okul değişikliği, akademik başarının düşmesi, aile ve arkadaş ilişkilerinde bozulma ile zorbalığa maruz kalma gibi deprem sonrası deneyimler, deprem sonrası aylara göre 2 yıl içindeki ruhsal etkilenme düzeyi, uyku ve iştah problemleri ile ailelerin ekonomik durumundaki ciddi değişimler kendi evinde yaşayan çocuklara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Konteynerde yaşayan grubun %47,5' (n:38) inin, kendi evinde yaşayan grubun %35' (n:28) inin psikiyatrik tanısı olduğu, konteynerde yaşayan grupta en sık görülen üç psikiyatrik tanı sırasıyla Anksiyete Bozukluğu (%26,3), Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) (%15), Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) (%10), Enürezis Noktürna (%10) olduğu, kendi evinde yaşayan grupta DEHB (%16,3), Anksiyete Bozukluğu (%15), Enürezis Noktürna (%7,5) olduğu saptanmıştır. Konteynerde yaşayan grupta Davranım Bozukluğu tanısı (%5) ve psikiyatrik komorbidite (%23,8) oranı daha yüksek; Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ölçeği davranış sorunları alt ölçek puanı anlamlı olarak daha düşük, GGA sosyal davranış alt ölçek puanı daha yüksek (p<0.05), diğer alt ölçek ve toplam GGA puanı benzer bulunmuştur (p>0.05). Konteyner kentte yaşayanlarda %11,3 orta, %27,5 şiddetli; kendi evinde yaşayanlarda ise %20,0 orta, %28,8 şiddetli GGA oranına sahip olduğu saptanmıştır. Çok değişkenli modelde konteyner ve kendi evinde yaşayan hastaların ayrımında baba eğitiminin, aile gelirinin, ailede psikiyatrik hastalık oranının, depremde ağır ev hasarının, önemli eşya kaybının, üzücü sahneye tanıklık oranının, depremden sonra okul değişikliğinin, psikolojik destek oranının, komorbidite oranının, GGA ölçeği sosyal davranış puanının anlamlı-bağımsız etkinliği gözlenmiştir (p<0.05). Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız, konteyner kentte yaşayan çocukların daha düşük sosyoekonomik koşullara sahip, daha fazla travmatik yaşantıya maruz kalan, uyku ve iştah problemleri ile psikososyal açıdan olumsuz etkilerinin daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmasa da konteynerde yaşayan çocuklarda daha yüksek psikopatoloji oranının olduğu, toplam duygusal/davranışsal sorun puanlarının benzer olduğu, psikiyatrik komorbidite ve davranım bozukluğu oranlarının ise anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Bizim bilgilerimize göre ilk kez yapılan bu çalışma, deprem sonrası konteyner kentte yaşayan çocukların ruh sağlığını etkileyen faktörleri anlamaya yönelik literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to identify the psychiatric diagnoses and emotional/behavioral problems observed in children aged 6–12 years living in container settlements during the chronic phase (approximately two years after) of the Kahramanmaraş-centered earthquake that occurred on February 6, 2023, among families who were unable to obtain permanent housing after the disaster, as well as to determine potential risk factors and sociodemographic characteristics. Method: The study was conducted with school-aged children between 6 and 12 years old, living either in container settlements or in their own homes in Kahramanmaraş, who had experienced the Kahramanmaraş-centered earthquake on February 6, 2023, and continued residing in the city. The“Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children – Present and Lifetime Version – Turkish Adaptation”(K-SADS-PL-T), a semi-structured interview form for the assessment of psychiatric disorders, was administered to the children included in the study, and psychiatric diagnoses were determined according to DSM-5 criteria. All parents completed the“Sociodemographic Data Form”and the“Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) – Parent Form,”while the children filled out the“Post-Earthquake Experiences”questionnaire, prepared by the researchers to evaluate their experiences after the earthquake. Results: In our study, children living in container settlements were found to have significantly lower rates of nuclear family structure, paternal education level, paternal employment status, household income, and family history of psychiatric disorders compared to those living in their own homes (p < 0.05). In the container group, direct traumatic experiences such as being trapped under rubble, sustaining injuries, experiencing loss, and witnessing dead or injured individuals, as well as post-earthquake experiences including school changes, decreased academic performance, deterioration in family and peer relationships, exposure to bullying, psychological impact levels within two years after the earthquake, sleep and appetite problems, and significant changes in family economic status were significantly higher than in the home group (p < 0.05). Psychiatric diagnoses were present in 47.5% (n = 38) of children living in containers and 35% (n = 28) of those living in their own homes. In the container group, the three most common psychiatric diagnoses were Anxiety Disorder (26.3%), Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) (15%), Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) (10%), and Nocturnal Enuresis (10%). In the home group, ADHD (16.3%), Anxiety Disorder (15%), and Nocturnal Enuresis (7.5%) were most common. The container group had higher rates of Conduct Disorder diagnosis (5%) and psychiatric comorbidity (23.8%); the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) conduct problems subscale score was significantly lower, while the SDQ prosocial behavior subscale score was higher (p < 0.05), with other subscales and the total SDQ score being similar between groups (p > 0.05). In the container group, 11.3% were classified as moderate and 27.5% as severe on the SDQ, compared to 20.0% moderate and 28.8% severe in the home group. In the multivariate model, paternal education, household income, family history of psychiatric disorders, severe housing damage during the earthquake, significant loss of belongings, witnessing distressing scenes, school changes after the earthquake, receiving psychological support, comorbidity rate, and SDQ prosocial behavior scores were observed to have significant independent effects in distinguishing between children living in containers and those living in their own homes (p < 0.05). Discussion and Conclusion: Our study revealed that children living in container settlements had lower socioeconomic conditions, were exposed to a greater number of traumatic experiences, and exhibited higher rates of sleep and appetite problems as well as greater psychosocial adverse effects. Although no statistically significant differences were found between the two groups overall, children residing in containers demonstrated higher rates of psychopathology, similar total emotional/behavioral problem scores, and significantly higher rates of psychiatric comorbidity and conduct disorder. To the best of our knowledge, this is the first study to contribute to the literature by elucidating the factors affecting the mental health of children living in container settlements following an earthquake.
Benzer Tezler
- 6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte ve evinde yaşayan ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete ve depresyon düzeyleri ve yordayıcı faktörlerin incelenmesi
Examination of post-traumatic stress disorder, anxiety, and depression levels and predictive factors in adolescents living in a container city after the february 6, 2023 kahramanmaras earthquake
HATİCE ATAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİHA CÖMERTOĞLU ARSLAN
- Doğal ve yapay humin asitlerinin bitki gelişimine etkisi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AHMET ALMACA
- Türkiye'de üretilen pamuklu kumaşların teknik özellikleri
Başlık çevirisi yok
REFİK ERTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN KIRTAY