Postmenopozal kadınlarda fiziksel aktivite düzeyinin uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect of physical activity level on sleep and quality of life in postmenopausal women
- Tez No: 873008
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Postmenopoz, Fiziksel Aktivite, Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi, Postmenopause, Physical Activity, Sleep Quality, Quality of Life, Quality of sleep
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET POSTMENOPOZAL KADINLARIN FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYİNİN UYKU VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ Giri ve Amaç: Postmenopozal kadınların fiziksel aktivite düzeylerinin uyku ve yaşam kaliteleri üzerindeki etkisini ve bunlar üzerinde etkisi olabilecek sosyodemografik özellikleri tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine, 21.07.2023 21.09.2023 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran postmenopozal dönemdeki 45-65 yaş arasında olan, 220 gönüllü kadına sosyodemografik veri formu, Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA), Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi ölçeği (MÖYKÖ) uygulanmıştır. İstatiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Fiziksel aktivite sınıflamasına göre kadınların %63,5'i (n=140) hareketsiz grubundadır. BBFAA sınıflamasına göre kadınların yaşları, çocuk sayıları, alkol kullanma durumları, meslek ve eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir fark saptanmıştır. Çalışmamızda fiziksel aktivite sınıflamalarıyla psikososyal, fiziksel durum ve cinsel semptomlar puanı arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (𝜒2=11,875, p=0,008; 𝜒2=18,633, p<0,001; 𝜒2=11,070, p=0,011). Çalışmamızda fiziksel aktivite ile vazomotor semptomlar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Çalışmamızda kadınların menopoza girme yaş ortalaması 47,38±23,25 yıl bulunmuştur. Menopozda geçirilen süre gruplamasına göre kadınların menopoza özgü yaşam kalitesi ölçeği vazomotor semptomlar puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (z=2,694, p=0,007). Yapılan analizlerde yaş değerindeki bir birimlik değişim vazomotor semptomlar puanında -0,225 birimlik değişim oluşturmaktadır. VKİ değerindeki bir birimlik değişim vazomotor semptomlar puanında 0,195 birimlik, psikososyal durum puanında 0,327 birimlik ve fiziksel durum puanında 1,208 birimlik değişim oluşturmakta olduğu bulunmuştur. PUKİ sınıflamasına göre fiziksel aktivite grup dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (𝜒2=12,814, p=0,005). Anlamlılığın kaynağı post-hoc testler ile incelendiğinde; PUKİ sınıflamasına göre kötü uyku grubunda hareketsiz kadın oranının (%73,9), sağlık uyku grubundaki kadınlardan (%51,5) daha fazla olmasından ve kötü uyku grubunda orta derece hareketli kadın oranının (%5,9), sağlıklı uyku grubundaki kadınlardan (%15,9) daha az olmasından kaynaklanmaktadır. Sonuç: Çalışmamıza katılan kadınların büyük çoğunluğunun hareketsiz olduğu, özellikle hareketli olarak tanımlanan kadınların oranının çok düşük olduğu belirlendi. Çalışmamızda BBFAA sınıflamasına göre kadınların yaş ortalamaları ve çocuk sayısı arttıkça hareketliliklerinin azaldığı fakat eğitim düzeyleri arttıkça fiziksel aktivitelerinin arttığı saptanmıştır. Çalışmamızda fiziksel aktivite sınıflamalarında psikososyal, fiziksel durum ve cinsel semptom puanlarının hareketsiz grupta en yüksek olduğu bulunmuştur. Fakat vazomotor semptomlar puanı üzerine fiziksel aktivitenin herhangi bir etkisi saptanmamıştır. PUKİ sınıflamasında katılımcıların az farkla daha fazla kötü uykuya sahip olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda fiziksel aktivite ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu ilişki kötü uyku grubundaki kadınların büyük bir kısmının hareketsiz olması ve kötü uyku grubundaki orta derecede hareketli kadın sayısının sağlıklı uyku grubundakilerden daha az sayıda olmasına dayandırılmaktadır. Çalışmamızda kadınların menopoza girme yaş ortalaması Türkiye verileriyle benzer bulunmuştur. Postmenopozal erken dönemde olan kadınların vazomotor semptom puanının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda kadınların yaşları ilerledikçe vazomotor semptomlar puanın azaldığı görülmüştür. Vücut kitle indeksinin ise artmasıyla fiziksel durum, psikososyal durum ve vazomotor semptom puanlarının arttığı bulunmuştur. Çalışmamızda kötü uyku kalitesine sahip kadınların yaşam kalitesi tüm alt gruplarında puanları iyi kalitesine sahip kadınlardan yüksek bulunmuştur. PUKİ sınıflamasına göre MÖYKÖ fiziksel durum ve cinsel semptomlar puanı anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT EFFECT OF PHYSİCAL ACTIVITY LEVEL ON SLEEP AND QUALİYT OF LIFE IN POSTMENOPASUAL WOMEN Objective: We aimed to determine the effects of physical activity levels on sleep and quality of life in postmenopausal women and to identify the sociodemographic characteristics that may influence these factors. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted at the Family Medicine outpatient clinics of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 21.07.2023 and 21.09.2023. A total of 220 volunteer women aged 45-65 in the postmenopausal period who presented for any reason were administered a sociodemographic data form, the Primary Care Physical Activity Questionnaire (PCPAQ), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the Menopause-Specific Quality of Life (MENQOL) scale. The statistical significance level was accepted as p<0.05. Results: According to the physical activity classification, 63.5% (n=140) of the women were in the inactive group. Significant differences were found in age, number of children, alcohol consumption, occupation, and education levels according to the PCPAQ classification. In our study, significant differences were found between physical activity classifications and scores for psychosocial, physical status, and sexual symptoms (χ2=11.875, p=0.008; χ2=18.633, p<0.001; χ2=11.070, p=0.011). No significant difference was found between physical activity and vasomotor symptoms (p>0.05). The mean age of menopause onset was 47.38±23.25 years. There was a statistically significant difference in vasomotor symptoms scores on the MENQOL scale according to the duration of menopause (z=2.694, p=0.007). Analyses showed that a one-unit change in age resulted in a -0.225 unit change in vasomotor symptoms scores. A one-unit change in BMI resulted in a 0.195 unit change in vasomotor symptoms scores, a 0.327 unit change in psychosocial status scores, and a 1.208 unit change in physical status scores. There was a statistically significant difference in physical activity group distribution according to the PSQI classification (χ2=12.814, p=0.005). Post-hoc tests indicated that the significance was due to the higher proportion of inactive women in the poor sleep group (73.9%) compared to the healthy sleep group (51.5%) and the lower proportion of moderately active women in the poor sleep group (5.9%) compared to the healthy sleep group (15.9%). Conclusion: The majority of women in our study were found to be inactive, with a particularly low proportion of women defined as active. Our study found that as women's average age increased, their level of physical activity decreased; as the number of children increased, their level of physical activity decreased; and as the level of education increased, their level of physical activity increased according to the PCPAQ classification. Psychosocial, physical status, and sexual symptom scores were highest in the inactive group according to the physical activity classifications. However, physical activity had no effect on vasomotor symptom scores. The average age of menopause onset in our study was similar to Turkish data. Women in the early postmenopausal period had higher vasomotor symptom scores. As women aged, vasomotor symptom scores decreased. Increasing body mass index was associated with higher physical status, psychosocial status, and vasomotor symptom scores. According to the PSQI classification, participants were found to have slightly more poor sleep quality. A significant relationship was found between physical activity and sleep quality in our study. This relationship may be attributed to the fact that most women in the poor sleep group were inactive and that the number of moderately active women in the poor sleep group was lower than in the healthy sleep group. Women with poor sleep quality had higher scores in all subgroups of quality of life compared to women with good sleep quality. According to the PSQI classification, physical status and sexual symptom scores on the MENQOL were significantly higher.
Benzer Tezler
- Pre ve postmenapozeal overlerin ince yapı düzeyinde karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ÖZGÜL SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
MorfolojiÇukurova ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA SOLMAZ
- Premenapozal ve postmenapozal hastaların lipid profilleri
Başlık çevirisi yok
DENİZ KANDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Menepoz sonrası kanama nedenlerinin histopatolojik yönden değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MÜBERRA KILIÇ
- Klimakterik semptomların tedavisinde konnektif doku masajı
Başlık çevirisi yok
İNCİ AKARCALI
Doktora
Türkçe
1989
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEZGİN BALTACIOĞLU
- Postmenapozal osteoporozda kısa süreli kalsitonin kullanımının kemik dansitesi, klinik bulgular ve serum biyokimyasına etkileri
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN TURAN