Beslenme kanallarının odontojenik kistlerle ilişkisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Investigation of the relationship of nutritional canals with odontogenic cysts using cone beam computed tomography
- Tez No: 873975
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEFNE YALÇIN YELER
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Beslenme Kanalları, Odontojenik Kistler, Hounsfield Unit, Trabeküler Kemik, Lekholm ve Zarb, Nutrient Canals, Odontogenic Cysts, Hounsfield Unit, Trabecular Bone, Lekholm and Zarb
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beslenme kanalları (BK); içerisinde arterleri, sinirleri ve lenf damarlarını barındıran; kemikte değişik genişliklerde radyolusent çizgiler olarak karşımıza çıkan yapılardır. BK'ların cerrahi işlem öncesi tespiti, operasyon sırasında ya da sonrasında oluşabilecek komplikasyonların ve kanama problemlerinin önlenmesi açısından önem arz etmektedir. BK'ların radyografik görüntüleri bazı sistemik hastalıklar ve inflamatuar durumlarla ilişkilendirilmiştir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) raporlandırmalarında, kist periferlerinde sıklıkla rastladığımız BK,“Odontojenik kistler de bu yapıları stimüle ediyor olabilir mi?”gibi bir hipotezi aklımıza getirmiştir. Literatürde bildiğimiz kadarıyla bugüne kadar böyle bir ilişki araştırılmamıştır. Düz grafiler kullanılarak, beslenme kanallarının görünürlüğünü kemik kalitesi ile ilişkilendiren çalışmalar da yapılmış ve küçük trabeküler boşluklara sahip kemik yapısıyla daha sık ilişkilendirilmiştir.“Beslenme kanallarının varlığı bu odontojenik kistlerin periferindeki trabeküler yapıyı etkiliyor olabilir mi?”düşüncesi de ikinci hipotezimizi oluşturdu. Bu hipotezler doğrultusunda KIBT görüntüleri üzerinden yürütülen bu tez çalışmasının birinci amacı odontojenik kistler ile beslenme kanalları arasındaki ilişkiyi araştırmak; ikinci amacı ise beslenme kanalları ile odontojenik kist periferindeki kemik kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Kliniğimize başvuran hastalardan odontojenik kist tanısı veya ön tanısı ile alınmış KIBT görüntülerinden, dahil edilme kriterlerini karşılayan 60 çene (maksilla veya mandibula) çalışmaya dahil edildi. Beslenme kanalları ile lezyon ilişkisini araştırmak amacıyla toplamda 120 lezyonlu ve lezyonsuz çene yarımı incelendi ve beslenme kanalı varlığı açısından var/yok olarak kategorize edildi. vi Daha sonra odontojenik kistlerin veya beslenme kanalı birlikteliğinin, periferdeki trabeküler kemik kalitesine olan etkisini değerlendirmek amacıyla, beslenme kanalı ve/veya lezyon periferlerinden ilgi alanları (ROI) seçilerek, ortalama Hounsfield Unit (HU) değerleri elde edildi. KIBT üzerinde yapılan HU ölçümlerinin, kemik kalitesindeki değişikliği güvenilir olarak ortaya koyması için de lezyon ve beslenme kanalı içermeyen karşıt çene simetrik alanlardan seçilen ROI'lerden elde edilen ortalama HU değerleri, her bireye özel sağlıklı kemik trabeküler yapısının referans değeri olarak kabul edildi ve lezyonlu çene yarımlarından elde edilen ortalama HU değerleriyle karşılaştırıldı. Sonrasında trabeküler yapı değişikliğinin derecesiyle ilgili genel bir fikir elde etmek için trabeküler yapılar kalitatif ve kantitatif olarak iki farklı sınıflamaya tabi tutuldu. Kantitatif değerlendirme için BT'ler üzerinden geliştirilen ve HU değerlerinin kullanıldığı modifiye Lekholm ve Zarb sınıflaması kullanıldı ve bu sınıflama KIBT üzerinde ilk defa değerlendirilmiş oldu. Görsel değerlendirmeyle de trabeküler yapılar“ortalamanın altında”,“ortalama”ve“ortalamanın üzerinde”olarak kalite yönünden sınıflandırıldı.“Modifiye Lekholm ve Zarb sınıflamasının hekimin yaptığı subjektif değerlendirmelerin yerine alternatif bir sınıflama olabilir mi?”sorusunun cevabına yönelik bu iki sınıflamanın korelasyonlarına bakıldı. Bu tez çalışmasında, odontojenik kist bulunan yarım çenelerin %70'inde beslenme kanalı vardı ve bu ilişki anlamlıydı (p<0,001). Beslenme kanalları, kalitatif sınıflamaya göre“ortalamanın üzerinde”trabekül paterni ile; modifiye Lekholm ve Zarb sınıflamasına göre ise Q1 patern sınıfı ile yüksek oranda ilişkiliydi (Sırasıyla p=0,001; p<0,001) ve yapılan her iki kemik kalite sınıflaması arasında anlamlı bir ilişki vardı (p<0,001). Lezyonlu çene yarımlarında beslenme kanal varlığı açısından diş bölgeleri ile anlamlı bir ilişki varken (p=0,001), cinsiyet grupları ile anlamlı bir ilişki bulunamadı (p=0,691). Sonuç olarak, odontojenik kistlerin beslenme kanallarıyla birlikte görülme oranı anlamlı düzeyde yüksektir ve beslenme kanalı varlığı odontojenik kist periferindeki sklerozu daha da arttırmıştır. Bu ilişkilerde odontojenik kist periferlerindeki mast hücreleri ve salgıladıkları inflamatuar ajanlar rol alıyor olabilir ve ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Modifiye Lekholm ve Zarb sınıflaması, KIBT'ta trabeküler kemiğin görsel verilere dayanan değerlendirmesinin yerini alabilecek kantitatif veri avantajına sahip bir sınıflamadır.
Özet (Çeviri)
Nutrient canals (NCs) are structures that house arteries, nerves, and lymphatic vessels, appearing as various widths of radiolucent lines in bone. Detection of NCs before surgical procedures is crucial to prevent complications and bleeding issues during or after surgery. Radiographic images of NCs have been associated with certain systemic diseases and inflammatory conditions. Observations in cone beam computed tomography (CBCT) reports frequently encountering NCs at the periphery of cysts have led to hypotheses such as“Could odontogenic cysts also stimulate these structures?”To our knowledge, such a relationship has not been investigated in the literature. Studies correlating the visibility of NCs on plain radiographs with bone quality have been conducted, often linking them with bone structures having small trabecular spaces. The idea that“The presence of nutrient canals may affect the trabecular structure at the periphery of odontogenic cysts?”formed our second hypothesis. Pursuing these hypotheses, this thesis aims to investigate the relationship between odontogenic cysts and nutrient canals and to examine the relationship between nutrient canals and bone quality at the periphery of odontogenic cysts using CBCT images. Sixty jaws (maxilla or mandible) meeting inclusion criteria were included from CBCT images diagnosed or suspected of odontogenic cysts among patients presenting at our clinic. To investigate the relationship between nutrient canals and lesions, a total of 120 hemi-jaws with and without lesions were examined, categorized as present/absent for the presence of nutrient canals. ix Subsequently, to evaluate the effect of odontogenic cysts or nutrient canal coexistence on trabecular bone quality at the periphery, Regions of Interest (ROI) were selected from nutrient canals and/or lesion peripheries to obtain average Hounsfield Unit (HU) values. HU measurements on CBCT were considered reliable if the mean HU values obtained from ROIs in symmetrical areas of jaws without lesions and nutrient canals were used as reference values for the trabecular bone structure of healthy individuals, and compared with the mean HU values obtained from hemi-jaws with lesions. Subsequently, to obtain a general idea about the degree of trabecular structural changes, trabecular structures were subjected to two different classifications: qualitative and quantitative. For quantitative assessment, a modified Lekholm and Zarb classification was used, developed based on CT scans and utilizing HU values, which was evaluated for the first time on CBCT. Trabecular structures were also classified qualitatively as 'below average,' 'average,' and 'above average' based on visual assessment. The correlation between these two classifications was examined to address the question of whether the modified Lekholm and Zarb classification could serve as an alternative to subjective evaluations performed by clinicians. In this thesis study, nutrient canals were present in 70% of hemi-mandibles with odontogenic cysts, and this relationship was significant (p<0.001). Nutrient canals were highly associated with“above average”trabecular pattern according to qualitative classification and with Q1 pattern class according to modified Lekholm and Zarb classification (p=0.001; p<0.001), and there was a significant association between both bone quality classifications (p<0.001). While there was a significant relationship between the presence of nutrient canals in lesioned hemi-mandibles and dental regions (p=0.001), no significant relationship was found with gender groups (p=0.691). In conclusion, the rate of nutrient canals occurring with odontogenic cysts is significantly high, and the presence of nutrient canals further increases sclerosis at the periphery of odontogenic cysts. Mast cells in the peripheries of odontogenic cysts and their secreted inflammatory agents may play a role, and further studies are needed. The Modified Lekholm and Zarb classification offers a quantitative data advantage that could serve as an alternative assessment of trabecular bone based on visual data in CBCT.
Benzer Tezler
- Beslenme kanallarının görülme sıklığının diabetes mellituslu hastalarla olan ilişkisinin radyolojik olarak incelenmesi
The Radiographic evaluation of incidence of nutrient canals in diabetic patients
MEHMET İLGÜY
Doktora
Türkçe
1997
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiOral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ŞÜKRÜ ŞİRİN
- Elektronik alışveriş yöntemleri ve alışveriş televizyonu kanallarının tüketim aracı olarak kullanımı: Y kuşağının satın alma niyeti üzerine nicel bir inceleme
The usage of electronic shopping methods and shopping television channels as a means of consumption: A quantitative study about purchasing intention of Y generation
SAMİ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerİstanbul Yeni Yüzyıl ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL BEKTAŞ DURMUŞ
- Veri madenciliği ile markaların dijital pazarlama kanallarının performansının değerlendirilmesi üzerine bir uygulama
An application on the evaluation of the performance of digital marketing channels of brands with data mining
SERKAN ETİ
- Sağlıklı gıda tüketiminde sağlık bilinci ve tutumun aracı rolünün Hayes'in Process makrosu ile incelenmesi
Examining the mediator role of health consciousness and attitude in consuming healthy food by Hayes' process macro
SİMGE ÖZDEN
- The effects of exercise and nutrition on ischemia and reperfusion arrhythmias in rats
Sıçanlarda egzersiz ve beslenmenin iskemi ve reperfüzyon aritmileri üzerine etkisi
SELÇUK YAŞAR
Doktora
İngilizce
2016
BiyolojiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiGenel Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER BOZDOĞAN