İnsan ve mekan algısı üzerinden fenomenolojik okumalar
Phenomenological readings on the perception of people and space
- Tez No: 881324
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜRKAN UZUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Algı fenomenolojisi, Mekansal algı, Psikolojik algılama, Phenomenology of perception, Spatial perception, Psychological perception
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mekânı sadece somut değil aynı zamanda soyut olarak da algılayan insan, mekânın tüm bileşenlerinin farkına varmaktadır. Temelde insanın geçmiş deneyimlerine, yaşadığı kültüre ve çevresine bağlı olan bu algı, mekân içerisindeki faktörlere maruz kalan insanların her birinin mekânı farklı yorumlamasına neden olmaktadır. Algının fiziksel, sosyolojik, psikolojik ve fenomenolojik olarak şekillenmesi bu farklı yorumlamaların genel bir bütünü oluşturmasını sağlamaktadır. Fiziksel ögelerin yapıya olan etkisi, sosyolojik açıdan yapının değeri ve psikolojik açıdan yapının birey bazında değerlendirilmesi sağlanmaktadır. Yapıyı gerek biçimsel gerek estetik yönleri ile değerlendiren birey duyusal algılarının ve psikolojik etkilerin kapsamında yapıyı ele almaktadır. Fenomenolojik yaklaşımlar ve gestalt ilkeleri bu durumu psikolojik açıdan açıklamaktadır. Gestalt ilkelerine göre mekânın yorumlanması, mimarinin algılanma şeklinin tasarımcılar tarafından fark edilmesi açısından önemli bir yere sahiptir. Yapıda yaşadığı deneyimlerden izler arayan insan mekânın içerisindeki etkenlere bağlı olarak mekânı değerlendirmektedir. Mimari fenomenoloji kavramı ile bağlantılı olan bu durum yapıda tercih edilen üslubun önemli olduğuna vurgu yapmaktadır. Mimari mekânın inşası gibi mekânın atmosferinin de inşası mümkündür. Kullanıcı mekânda kendi algı ve anlam dünyası doğrultusunda tasarımcının mekân kurgusunu anlayıp yorumlayabilmektedir. Tasarımcının yapıda kullandığı ögelerin zihinde farklı yorumlanması ile alınan sonuç sayesinde mekân yeni anlamlar kazanmaktadır. Mekânın tasarımcı tarafından kullanıcı odaklı tasarlanması, bu etkilerin özelliklerinin tasarımda ne kadar önemli bir yere sahip olduğunun anlaşılması açısından dikkat edilmesi gereken bir unsurdur. İnsanların dikkatini çeken, ödüller alan, bölgeyle özdeşleşerek mihenk taşı haline gelmiş olan ve binlerce ziyaretçisi olan yapılar tasarımcının kullanıcı odaklı tasarımı sayesinde gerçekleşmiştir.
Özet (Çeviri)
A person who perceives space not only concretely but also abstractly becomes aware of all components of space. This perception, which basically depends on people's past experiences, the culture and environment they live in, causes people who are exposed to the factors in the space to interpret the space differently. The physical, sociological, psychological and phenomenological shaping of perception ensures that these different interpretations form a general whole. The impact of physical elements on the structure, the value of the structure from a sociological perspective, and the structure from a psychological perspective are evaluated on an individual basis. The individual, who evaluates the building with both its formal and aesthetic aspects, considers the structure within the scope of its sensory perceptions and psychological effects. Gestalt principles explain this situation from a psychological perspective. Interpretation of space according to Gestalt principles has an important place in terms of designers' awareness of the way architecture is perceived.People who look for traces of their experiences in the building evaluate the space depending on the factors within the space. This situation, which is linked to the concept of architectural phenomenology, emphasizes that the style preferred in the building is important. Just like the construction of the architectural space, it is also possible to construct the atmosphere of the space. The user can understand and interpret the designer's space setup in line with his own perception and world of meaning in the space. The space gains new meanings thanks to the different interpretations of the elements used by the designer in the building. User-oriented design of the space by the designer is an element that should be taken into consideration in order to understand how important the characteristics of these effects are in the design. The structures that attract people's attention, receive awards, become landmarks by being identified with the region, and have thousands of visitors were realized thanks to the designer's user-oriented design.
Benzer Tezler
- Criticality of the embodied mind within spatial experiences
Bedenleşen zihnin mekansal deneyimler yoluyla eleştirelliği
BİLGE CAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ERKÖK
- Akıllı insan davranışının toplumsal refaha etkisi: Akıllı şehir İstanbul için fenomenolojik bir araştırma
The impact of smart human behavior on social well-being: A phenomenological study for smart city Istanbul
VASFİYE ARSLAN
Doktora
Türkçe
2026
Bilim ve Teknolojiİstanbul ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
DOÇ. DR. NATALİJA LEPKOVA
- Huzurevinde kalan yaşlıların maneviyat algısı ve manevi destek taleplerinin tespiti üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study on the spirituality perception and spiritual support needs of older adults living in nursing homes
BUSENUR YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULHAKİM BEKİ
- The effect of depth perception on spatial experience in virtual and physical landscapes
Sanal ve fiziksel peyzajlarda derinlik algısının mekânsal deneyime etkisi
RÜMEYSA MERVE ÖKSÜZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IKHWAN KIM
- İstanbul'daki üniversite öğrencilerinin konut şartları: Fenomenolojik bir yaklaşım
Housing issue for the university students in İstanbul: A phenomenological approach
YUSUF MERT ÜSTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA YÜCESOY