Azerbaycan'da astım, kronik obstrüktif akciğerhastalığı ve allerjik rinit epidemiyolojisi ve bunlarailişkin risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence and risk factors of asthma, allergic rhinit, chronicobstructive lung disease in Azerbaijan
- Tez No: 883008
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ FUAT KALYONCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: KOAH, Astım, Allerjik Rinit, Azerbaycan, Prevalans, Kent, Kırsal, Kronik Havayolu Hastalığı
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Astım, Allerjik Rinit (AR) ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları (KOAH) tedavi edilebilir kronik havayolu hastalıklardır (KHH). KHH'nın epidemiyoloji ve risk faktörleri Azerbaycan'da yeterince bilinmemektedir. Bu çalışmanın sahadaki veri toplama aşaması için AZAAD (Azerbaycan Astım ve Allerji Araştırma Grubu) oluşturulmuştur. Bu çalışmanın amacı Azerbaycanlı erişkin nüfusun temsili bir örnekleminde; KHH'nın prevalansı ve hava kirliliği, atopi, meslek, sigara kullanımı, biomass maruziyeti, yaş ve cinsiyet gibi risk faktörleriyle ilişkisini incelemektir. Metod: Araştırma 2019 ile 2021 yılları arasında Azerbaycan'nın şehir ve kırsal bölgelerinde yürütülen kesitsel tipte, epidemiyolojik bir çalışmadır. Anketörlerin hane ziyaretlerinde katılımcılar Avrupa Birliği Solunum Sağlığı çalışmasında (ECRHS) kullanılan standart anketi ile değerlendirilmiş ve rastgele seçilen katılımcılara spirometri (n=1384) ve deri prick testi (n=426) uygulanmıştır. Çalışmada, Covid pandemisi ve Azerbaycan-Ermenistan savaşının olumsuz etkileri nedeniyle, planlanan solunum fonksiyon testi (3600/1384) ve deri prick testi (500/426) sayısının biraz altında kalınmıştır. Bulgular: Sonuçta 3600 kişinin katılımı planlanan çalışmaya 3788 erişkin alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen bireylerin %52.7'si kadın ve yaş ortalamaları 36 (±15.9) dır. Katılımcıların önemli kısmı lise mezunu (%47.5), evli (%60.7), çalışan (%53.1) ve halen sigara kullanan (%20.4) kişilerdi. Erkek ve kadınlarda Astım, AR ve KOAH prevalans yüzdesi (E/K) sırasıyla 2.5/ 3.5 (0.71 %95 CI; p=0.088), 35.5/38.6 (0.87 %95 CI; p=0.043) ve 8.5/ 4.6 (1.93 %95 CI; p<0.001). Kent (Bakü ve Nahçıvan) ve kırsalda (Bakü kırsal ve Nahçıvan kırsal) Astım, AR ve KOAH prevalans yüzdesi (Kent/Kır) sırasıyla; Astım için 2.7/ 3.7 (1.39 %95CI; p=0.087), AR için 38.6, 33.9 (0.81 %95CI; p=0.006) ve KOAH için ise 5.2, 9.2 (1.83 %95CI; p<0.001) olarak bulundu. Toplam astım, astım benzeri semptom ve kronik bronşit prevalans yüzdesi sırasıyla %3, %25.2 ve %6 idi. Erkek ve kadınlarda (E/K) hırıltı %19/ %16.7 (1.16 %95 CI; p=0.068), gece öksürüğü %14.9, %15.4 (0.96 %95CI; p=0.674), ve göğüs sıkışması %8.9/ %12 (0.71 %95CI; p=0.002) en yaygın astım semptomları olarak saptandı. Şehir ve kırsalda hırıltı %14.6/ %24.8 (1.92 %95 CI; p<0.001), gece öksürüğü %12.2/ %21.8 (2 %95CI; p<0.001) ve göğüs sıkışmasının %8.3/ %15.4 (2 %95CI; p<0.001) en yaygın astım semptomları olduğu görüldü. Sonuç: KHH önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu araştırma Azerbaycan'ın kent ve kırsal bölgelerinde olan risk faktörlerinin KHH ile ilişkisini değerlendiren ilk çalışmadır. Erkeklerde ve kırsal kesimlerde kronik bronşit prevalansı önemli derecede yüksek bulunurken, astım - cinsiyet ve astım - merkezler arasında kayda değer bir ilişki bulunamadı. Şehirlerde ve Kadınlarda AR prevalansı daha yüksek olarak bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Background: Asthma, Allergic Rhinitis (AR), and Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) are treatable chronic airway diseases (CADs). The prevalence and risk factors for CADs are not well known in Azerbaijan. AZAAD (Azerbaijan Asthma and Allergy Research Group) was established for the field data collection phase of this study. The aim of the study is to examine the prevalence of CADs and its association with risk factors such as air pollution, atopy, occupation, smoking, biomass use, age, and gender in a representative sample of the Azerbaijani adult population. Methods: The research is a cross-sectional, epidemiological study conducted in urban and rural areas of Azerbaijan between 2019 and 2021. The interviewers visited selected homes and evaluated included subjects by the standard questionnaire of the ECRHS, spirometry (n=1384), and skin prick test (SPT, n=426) were applied to randomly selected participants. In the study, due to the negative effects of the Covid pandemic and the Azerbaijan-Armenia war, the number of spirometry (3600/1384) and skin prick tests (500/426) was slightly below than planned. Results: A total of 3788 individuals were enrolled. Average age was 36 (±15.9) years, 52.7% were women. Majority of the respondents were high school graduates (47.5%), married (60.7%), and workers (53.1%), current smoker (20,4%). The percent prevalence of asthma, AR, and COPD in men and women (M/W) were 2.5/ 3.5 (0.71 %95 CI; p=0.088), 35.5/38.6 (0.87 %95 CI; p=0.043) and 8.5/ 4.6 (1.93 %95 CI; p<0.001), respectively. The percent prevalence of asthma, AR, and COPD in Urban (Baku and Nakhchivan) and in Rural (rural of Baku and Nakhchivan) (U/R) areas were 2.7/ 3.7 (1.39 %95CI; p=0.087), 38.6, 33.9 (0.81 %95CI; p=0.006) and COPD 5.2, 9.2 (1.83 %95CI; p<0.001). The total prevalence percentage of asthma, asthma-like symptoms, and chronic bronchitis was 3%, 25.2%, and 6.5%, respectively. The most common symptoms of asthma in men and women (M/W) were wheezing 19%/ 16.7% (1.16 %95 CI; p=0.068), nocturnal cough 14.9%, 15.4% (0.96 %95CI; p=0.674), and chest tightness 8.9%/ 12% (0.71 %95CI; p=0.002). The most common symptoms of asthma in Urban and Rural (U/R) areas were wheezing 14.6%/ 24.8% (1.92 %95 CI; p<0.001), nocturnal cough 12.2%/ 21.8% (2 %95CI; p<0.001), and chest tightness 8.3%/ 15.4% (2 %95CI; p<0.001). Conclusion: The CAD's is an important public health problem. This is the first epidemiologic study that covers the prevalence of CADs and its associated risk factors in both urban and rural areas of Azerbaijan. The prevalence of chronic bronchitis was found to be significantly higher in males and in rural areas. There was no significant relationship between asthma and gender and between asthma and centers. The prevalence of AR was found higher in urban areas and in females.
Benzer Tezler
- Nepeta betonicifolia C. A. meyer ve Salvia limbata C. A. meyer bitkilerinin uçucu yağ bileşimi ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of the composition and biological activities of essential oils from Nepeta betonicifolia C. A. meyer and Salvia limbata C. A. meyer
IBRAHIM AFANDIYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiEczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE KÜRKÇÜOĞLU
- Güney Kafkasya'da etnik çeşitlilik ve çatışma: Abhazya ve Dağlık Karabağ sorunları
Ethnic variety and conflict in South Caucasus: Examples of Abkhazia and Mountain Karabakh
ASİM MEMMEDOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA AYDIN
- Huşeng Caferî'nin Ağ Atım adlı şiir kitabı üzerine bir dil incelemesi (İnceleme, metin, dizin)
A grammar study on Husheng Jafari's poetry book Ag Atım (Review, text, index)
MİNE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE TEMEL ALEMDAR
- Türkiye ve Azerbaycan'daki bazı doğal ve maden şişe sularında trityum düzeyleri
Tritium levels in some natural and mineral bottle waters in Turkey and Azerbaijan
ORKHAN MUKHTARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Fizik ve Fizik MühendisliğiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR DİZMAN