Stratonikeia- Lagina Hekate Tapınağı Kutsal Yolu Çevresindeki Kırsal Yerleşimlerin Koruma Bağlamında İncelenmesi: Eskihisar, Yeşilbağcılar, Turgut Mahalleleri
Examination Of Rural Settlements Around The Sacred Way Of The Stratonikeia-Lagina Hekate Temple In Terms Of Protection: Eskihisar, Yesilbağcılar, Turgut Neighborhoods
- Tez No: 886171
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU BÜKEN CANTİMUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Stratonikeia Antik Kenti ve Lagina Hekate Tapınağı, Çok katmanlı kırsal yerleşim birimleri, Kültürel Peyzaj, Kırsal Mimari Miras, Koruma, Stratonikeia Ancient City and Lagina Hekate Temple, Multi- layered rural settlements, Cultural landscape, Conservation
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Koruma ve Restorasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Restorasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Muğla İli, Yatağan İlçesi'nde bölgenin geçmiş tarihini oluşturan ve yön veren iki antik kent ve kutsal yolun çevresinde gelişim göstermiş üç yerleşim, Eskihisar, Yeşilbağcılar ve Turgut Mahalleleri, çok katmanlı kent kimliğinin bölge içerisinde önemli merkezi yerleşimlerindendir. Bölgenin bir dini merkez oluşu ve yerleşimlerin su yollarının üzerine kurulu olması tarihsel süreci boyunca sürekli iskan görmesinde etkili olmuştur. Günümüzde açık maden havzasının faaliyetleri devam ederken, 'Terk edilmiş', 'Issızlaştırılmış', 'İnsansızlaştırılmış', 'Zorunlu Göç' kavramları bölge üzerinde etkili olmaya başlamış ve kırsal mimari mirasın ve doğal peyzaj değerlerinin yok oluş süreci başlamıştır. Tarihsel süreci boyunca sürekli iskan gören çok katmanlı bölgenin ve üç yerleşimin tarihsel katmanları incelenmiş ve bölgenin geçmişten günümüze kadar geçirmiş olduğu süreçler ve uygulamalar değerlendirilmiştir. Yapılan alan çalışmalarıyla kültürel peyzaj değerlerin ve kırsal mimari mirasın yok oluş süreci değerlendirilerek güncel durum için belgeleme çalışmaları yapılmış ve yapılan çalışmalar ile yapılar belgelenerek restitüsyon önerileri oluşturulmuştur. Stratonikeia Antik Kenti ve Lagina Hekate Tapınağı'nın ören yeri olması için gerçekleşen bilimsel çalışmalar devam ederken termik santralin bölgede yaratmış olduğu olumsuz sonuçlar, işsizlik, doğa tahribatı yerleşimlerin boşaltılmasına, ekonomik faaliyetlerin azalmasına, geleneksel yapı ustalarının ve zanaatkarların geleneklerinin yitirilmesine ve halkın bilinçlendirilmemesi, Turgut Mahallesi yerleşimi içerisinde dokuyu ve silüeti bozan çok katlı yapıların inşa edilmesine ve geleneksel konutların halkın yaşam koşullarına uyum sağlayamaması düşüncesi ile terk edilerek yıkım sürecinin hızlanmasına neden olmuştur. Bu tez çalışması kapsamında, bölge için tehdit unsuru haline gelen açık maden sahasının yıllara göre ilerlemesi analiz çalışmaları ile belirlenmiş, Yeşilbağcılar ve Eskihisar Mahallesi'nin zorunlu göç süreci incelenmiş ve çalışma alanı içerisinde devam eden bilimsel arkeoloji çalışmalarını destekleyici nitelikte koruma yaklaşımları ve yöntemleri ortaya koyulmuştur. Uluslararası koruma metinleri dikkate alınarak, bölgede var olan dört tarihi yol güzergahları belirlenerek bölgenin ekonomik, kültürel değerleri de baz alınarak ve var olan değerlerin korunması gerektiği önceliği hedef alınarak kültür rotası güzergahları oluşturulmuş ve çevresel, yerleşim, yapı ölçeğinde koruma önerileri geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In Yatağan district of Muğla province, three settlements Eskihisar, Yeşilbağcılar, and Turgut Mahalleleri have evolved around two ancient cities and a sacred road that constitute the region's historical past and influence. These settlements are significant central points of the region's multi-layered urban identity. The region's status as a religious center and the location of settlements on waterways have facilitated continuous habitation throughout its historical timeline. However, ongoing activities in the open-pit mining basin have led to terms such as 'abandoned,' 'depopulated,' 'deserted,' and 'forced migration' becoming relevant in the region, initiating a process where rural architectural heritage and natural landscape values are threatened with disappearance. The historical layers of the multi-layered region and the three settlements have been studied, evaluating the processes and practices the region has undergone from ancient times to the present. Cultural landscape values and the disappearance process of rural architectural heritage have been evaluated through field studies, documenting the current situation and proposing restitution suggestions for documented structures. Scientific studies continue for Stratonikeia Ancient City and the Lagina Hekate Temple, aiming to designate them as archaeological sites, while the adverse effects of the thermal power plant in the region such as unemployment, environmental damage, depopulation of settlements, reduced economic activities, loss of traditional craftsmen and their skills, and lack of public awareness have accelerated the demolition process, especially in Turgut Mahallesi where multi-story buildings that disrupt the texture and silhouette and traditional houses incompatible with living conditions have been constructed and abandoned. Within the scope of this thesis, the progression of the open-pit mining area threatening the region has been determined through analytical studies over the years. The forced migration processes of Yeşilbağcılar and Eskihisar Mahalleleri have been examined, and conservation approaches and methods supportive of ongoing scientific archaeological studies within the study area have been identified. Taking into account international conservation principles, four historical road routes have been identified, and cultural route itineraries have been established prioritizing the preservation of the region's economic and cultural values. Conservation proposals have been developed at environmental, settlement, and architectural scales to safeguard existing values.
Benzer Tezler
- Stratonikeia ve Lagina'da bulunan mimari bloklardaki hayvan betimlemeleri
Animal representations on architectural blocks in Stratonikeia and Lagina
OZAN GÜMELİ
- Stratonikeia Akdağ Nekropolü: Somut ve soyut kültür üzerine bir araştırma
The Necropolis of Stratoniceia Akdağ: A study on concrete and abstract culture
RAHŞAN TAMSÜ POLAT
