İnsani gelişim endeksinin küresel ölçekte mekansal istatistiksel yöntemlerle analizi
Analysing the human development index on a global scale with spatial statistical methods
- Tez No: 895436
- Danışmanlar: PROF. DR. OZAN ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeodezi ve Jeoinformasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 115
Özet
İnsani Gelişim Endeksi (İGE), insanların yaşam kalitesi ve refah düzeyi üzerindeki etkisini ölçen önemli bir göstergedir. Bu endeks, sadece ekonomik büyüme ve gelir düzeyi değil, aynı zamanda eğitim, sağlık, cinsiyet eşitliği gibi temel insan ihtiyaçlarını da dikkate alır. İGE'nin analiz edilmesi ve ülke bazlı karşılaştırmaların yapılması, yaşam kalitesi değerlendirmesi, hem bir ülkenin iç politikalarını yönlendirmede hem de küresel kalkınma çabalarında önemli bir rol oynar. Bu veriler, daha iyi politika oluşturma ve insanların yaşam kalitesini artırma yönünde çabaları desteklemek için değerlidir. Bu çalışma kapsamında küresel ölçekte insanı gelişim endeksinin mekânsal analizi ve mekânsal istatistikleri incelenmiştir. Belirli bir bölgenin insani gelişim seviyesinin coğrafi olarak nasıl dağıldığını ve bu dağılımın istatistiksel olarak ne kadar anlamlı olduğu araştırılmıştır. Yapılan analizlerde, bölgenin farklı bölgelerle arasındaki insanı gelişim düzeylerindeki varyasyonu, kümelenme desenlerini ve mekânsal ilişkileri değerlendirilmiştir. Çalışmada güncel veriler kullanılarak ilişkisel veri tabanı oluşturulmuş ve çeşitli haritalar üretilerek analiz işlemleri yapılmıştır. İnsani gelişim endeksinin mekânsal olarak heterojen bir dağılım gösterdiği ve belirli alanlarda kümelenme eğilimleri olduğu tespit edilmiştir. Bu kümelenmeler bölgesel incelenip yorumlanmıştır. Ulusal bazda değerlendirildiğinde Türkiye'nin İnsani Gelişim analizinin olumlu yönde değiştiği ve Avrupa ülkelerine göre daha yüksek yıllık ortalama insani gelişim endeksi değerine sahip olduğu dikkat çekici bir sonuç olarak gözlemlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The Human Development Index (HDI) is a significant indicator that measures the impact of people's quality of life and well-being. This index takes into account not only economic growth and income levels but also fundamental human needs such as education, health, and gender equality. The analysis of the HDI and conducting country-based comparisons play a crucial role in assessing the quality of life, guiding both a country's domestic policies and global development efforts. These data are valuable for supporting efforts to formulate better policies and enhance people's quality of life. Within the scope of this study, the spatial analysis and spatial statistics of the Human Development Index (HDI) have been examined on a global scale. The research investigated how the level of human development in a specific region is spatially distributed and the statistical significance of this distribution. In the analysis, variations in human development levels among different regions of the area, clustering patterns, and spatial relationships were evaluated. Using current data, a relational database was created, and various maps were produced to conduct the analysis. It was determined that the Human Development Index (HDI) exhibits a spatially heterogeneous distribution and shows clustering tendencies in specific areas. These clusters were regionally examined and interpreted. When evaluated on a national scale, it was observed as a noteworthy result that Turkey's Human Development analysis has changed positively and has a higher annual average Human Development Index value compared to European countries.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir kentleşme endeks modeli önerisi: İstanbul örneği
Sustainable urbanization index model proposal: The Istanbul case
CEM AYIK
Doktora
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYATAÇ
DOÇ. DR. BEGÜM SERTYEŞİLIŞIK
- Kadınların sosyo-ekonomik statüsüne göre ülkelerin çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi
Analysis of countries according to multicriteria decision-making methods based on women's socio-economic status
RUMEYSA SOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonometriAkdeniz ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR KAYA SAMUT
- Evaluation of development levels of the provinces with grey cluster analysis based on human development index
İnsani gelişme endeksi esas alınarak gri kümele analizi ile illerin gelişmişlik seviyelerinin değerlendirilmesi
ÖMER KARAKOÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMarmara ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENİYE ÜMİT FIRAT
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AVNİ ES
- OECD ülkelerinin insani gelişmişlik performanslarının veri zarflama analiziyle değerlendirilmesi
Evaluating the human development performance of OECD countries via data envelopment analysis
HAKAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR KABAK
- OECD ülkelerinde gelir adaletsizliğine neden olan faktörlerin panel veri analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the factors affecting income inequality in OECD countries with panel data analysis
GÜLSÜM ADAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonometriAydın Adnan Menderes Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÖZDEMİR