Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna sahip çocuklarda ağız ve diş sağlığı durumunun değerlendirilmesi

Evaluation of oral and dental health status in children with attention deficit and hyperactivity disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 901491
  2. Yazar: İREM GÜMÜŞKAYA KILIÇ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ECEM AKBEYAZ ŞİVET
  4. Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
  5. Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
  6. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite, ağız-diş sağlığı, metilfenidat, S. mutans, q-PCR, Attention deficit and hyperactivity disorder, oral health, methylphenidate, S. mutans, q-PCR
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış ve düzenli olarak ilaç kullanan çocuklar ile sağlıklı çocukların ağız-diş sağlığı bulguları, tükürük parametreleri ve DEHB ile ilişkili yaşam kalitelerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Ayrıca, DEHB'li çocuklarda kullanılan ilaçların ağız-diş sağlığı üzerindeki etkileri de değerlendirilmiştir. Gereç ve yöntem: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Psikiyatri Kliniği'nde takip edilen, 8-14 yaş arası, DEHB tanısı almış ve DEHB nedeni ile en az 3 aydır düzenli ilaç kullanmakta olan 49 birey ve 50 sağlıklı bireyin ağız içi muayeneleri yapılarak DMFT/dft, ICDAS II, Plak İndeksi (PI), Gingival İndeksi (GI), Sondalamada kanama indeksi (BOP), Görülebilir Okluzal Plak İndeksi (VOPI), Gelişimsel Mine Defektleri (DDE), Erozyon indeksi (BEWE) ve Büyük Azı Keser Hipomineralizasyonu (BAKH) skorları kaydedilmiştir. Velilerin ve çocukların demografik bilgileri, oral hijyen ve beslenme alışkanlıkları kapsamlı veli anketi formu ile kaydedilmiştir. KIDSCREEN-10 indeksi, Çocuk algıları ölçeği 8-10 (CPQ 8-10) ve Çocuk algıları ölçeği 11-14 (CPQ 11-14) ile yaşam kaliteleri değerlendirilmiştir. 49 DEHB'li ve 50 sağlıklı bireyden alınan tükürük örneklerinde tükürük akış̧ hızı hesaplanmıştır ve q-PCR yöntemi kullanılarak örneklerdeki Streptococcus mutans ve Lactobacillus türlerinin oranları hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler öncesi DEHB'li bireyler kullandıkları ilaçlara göre uzun salınımlı metilfenidat (USM) ve kısa salınımlı metilfenidat (KSM) olmak üzere iki alt gruba ayrılmıştır. Bulguların istatistiksel analizleri SPSS 22 programı kullanılarak p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: DEHB'li (44 erkek/5 kız) bireylerin yaş ortalaması 10,93 ± 1,97 ve sağlıklı (44 erkek/6 kız) bireylerin ise 10,18 ± 1,53 olarak bulunmuştur. DEHB'li bireylerin ara öğünlerde şekerli atıştırmalık, asitli içecek tüketme sıklıkları sağlıklı bireylerden daha yüksek; beslenme alışkanlıkları, iştahları sağlıklı bireylerden daha kötü bulunmuştur (p<0,05). DEHB'li bireylerin DMFT/dft değerleri, sağlıklı bireylerden düşük olarak bulunmuştur (p<0,001). DEHB'li bireylerin PI, GI, BOP ve VOPI skorları sağlıklı bireylerden yüksek bulunmuştur (p<0,05). DEHB'li bireylerde DDE görülme sıklığı ve BEWE skorları sağlıklı bireylerden yüksek bulunmuştur (p>0,05); BAKH görülme sıklığı arasında fark bulunmamıştır (p=0,269). DEHB'li bireylerde posterior çapraz kapanış ve travma görülme sıklığı sağlıklı bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,006 ve p=0,024). DEHB'li bireylerin uyarılmamış tükürük akış hızı sağlıklı bireylere göre düşük bulunmuştur (p<0,001). DEHB'li bireyler ile sağlıklı bireylerin tükürük örneklerindeki S. mutans ve Lactobacillus oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). KSM grubunun uyarılmamış tükürük akış hızı USM grubuna göre düşük, tükürük örneklerindeki S. mutans oranı USM grubuna göre yüksek bulunmuştur (p<0,05). KIDSCREEN-10 indeksi ve CPQ 8-10 indeksi skorları arasında gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). DEHB'li bireylerin CPQ 11-14 indeksi toplam skoru ve alt ölçek skorları sağlıklı bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada DEHB'nin ve DEHB tedavisinde kullanılan ilaçların bireylerin ağız ve diş sağlığı üzerinde önemli etkilere sebep olabileceği gösterilmiştir. DEHB'li bireylerin çürük, periodontal hastalık, travma gibi dental problemlerle daha sık karşılaşabileceği; aynı zamanda bu bireylerde DEHB semptomları nedeniyle rutin ağız bakımlarının sağlanmasında zorluklar yaşanabileceği ve beslenme düzenlerinin de çürük riskinde artışa neden olabileceği belirtilmiştir. DEHB'li bireylerin çocuk diş hekimleri ve çocuk psikiyatristleri tarafından yakından izlenmesi ve uygun tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this study is to comparatively examine the oral health findings, salivary parameters, and quality of life related to ADHD in children diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) receiving regular medication, and in healthy children. In addition, this study aims to evaluate the effects of the medications used by children with ADHD on their oral health. Materials and methods: Oral examinations were conducted on 49 individuals aged 8-14 years who had been diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and had been using regular medication for at least 3 months, all of whom were followed at Marmara University School of Medicine, Pendik Training and Research Hospital, Department of Child Psychiatry, as well as 50 healthy individuals. The following indices were recorded: DMFT/dft, ICDAS II, Plaque Index (PI), Visible Occlusal Plaque Index (VOPI), Gingival Index (GI), Bleeding on Probing Index (BOP), Visible Occlusal Plaque Index (VOPI), Developmental Defects of Enamel (DDE), Erosion Index (BEWE), and Molar Incisor Hypomineralization (MIH). The demographic information, oral hygiene habits, and nutritional habits of both the parents and the children were documented using a comprehensive parental questionnaire. Quality of life was assessed using the KIDSCREEN-10 Index, Child Perceptions Questionnaire 8-10 (CPQ 8-10), and Child Perceptions Questionnaire 11-14 (CPQ 11-14). Saliva samples were collected from 49 ADHD patients and 50 healthy individuals to measure salivary flow rate, and the proportions of Streptococcus mutans and Lactobacillus species in the samples were determined using the q-PCR method. Prior to statistical analysis, ADHD patients were divided into two subgroups based on their medication: long-acting methylphenidate (LAM) and short acting methylphenidate (SAM). Statistical analyses were performed using SPSS 22, with a significance level set at p<0.05. Results: The mean age of the ADHD group (44 boys/5 girls) was 10,93 ± 1,97e, and that of the healthy group (44 boys/6 girls) was 10,18 ± 1,53. The frequency of consuming sugary snacks and acidic beverages during snacks was higher in individuals with ADHD compared to healthy 4 individuals, and their eating habits and appetites were found to be worse (p<0.05). The DMFT/dft values of the ADHD group were lower than those of the healthy group (p<0.001). PI, GI, BOP, and VOPI scores were higher in the ADHD group compared to the healthy group (p<0,05). The prevalence of DDE and BEWE scores were higher in individuals with ADHD than in healthy individuals (p>0,05), but no significant difference was found in the prevalence of MIH between the groups (p=0.296). The prevalence of posterior crossbite and dental trauma was higher in the ADHD group compared to the healthy group (p=0.006 and p=0.024, respectively). The unstimulated salivary flow rate was lower in the ADHD group compared to healthy individuals (p<0.001). No statistically significant difference was found between the ADHD and healthy groups regarding the proportions of S. mutans and Lactobacillus in their saliva samples (p>0.05). The unstimulated salivary flow rate in the SAM group was lower, and the proportion of S. mutans in the saliva samples was higher, compared to the LAM group (p<0.05). There was no significant difference in the KIDSCREEN-10 Index and CPQ 8-10 Index scores between the groups (p>0.05). However, the total CPQ 11-14 Index score and its subscale scores were higher in the ADHD group compared to the healthy group (p<0.05). Conclusion: The study demonstrated that ADHD and the medications used in its treatment could significantly affect oral health. Children with ADHD may encounter dental problems such as caries, periodontal disease, and trauma more frequently. Moreover, due to ADHD symptoms, these children may face challenges in maintaining routine oral hygiene, and their dietary habits could increase the risk of caries. It is essential for pediatric dentists and child psychiatrists to closely monitor children with ADHD and to develop appropriate treatment approaches.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    970054

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ağız sağlığının ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of oral health and oral health-related quality of life in children with attention deficit hyperactivity disorder

    YAŞAR BUDAK

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYSUN AVŞAR

  2. Tez No

    850712

    Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklarda vestibülar ve propioceptif egzersiz uygulamalarının hiperaktivite düzeyleri üzerine etkisi

    The effect of vestibular and proprioceptive exercise applications on hyperactivity levels in children with autism spectrum disorder

    EVREN ERİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonÜsküdar Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ŞEVGİN

  3. Tez No

    1006701

    Sadeleşmeye dayalı aile yaşam programının dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklardaki etkisi

    The effect of simplification-based family life program on children with attention deficit and hyperactivity disorder

    EZGİ YILDIZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖKHAN KAYILI

  4. Tez No

    824922

    Alerjik rinit tanılı çocuklarda uyku kalitesinin tedavi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between sleep quality and treatment in children with allergic rhinitis

    EZGİ TELLİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET YAŞAR ÖZKARS

  5. Tez No

    695877

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden yavaş bilişsel tempo kliniği olan çocuklarda duygu düzenleme güçlüklerinin araştırılması

    Examining children with sluggish cognitive tempoaccompanying attention deficit hyperactivity disorderin terms of emotion regulation difficulties

    MERİÇ MERİÇLİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SALİHA BAYKAL

Geri Dön