Metotreksat kullanan hastalarda metotreksat toplam dozu ile karaciğer fibrozis arasında ilişki olup olmadığının fibroscan ile değerlebndirilmesi
Evaluation of the relationship between total dose of methotrexate and liver fibrosis in patients using methotrexate with fibroscan
- Tez No: 907329
- Danışmanlar: PROF. DR. ALTAY ÇELEBİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ-AMAÇ: Uzun süreli Metotreksat (MTX) kullanan hastalarda, artmış karaciğer (KC) fibrozis gelişme riski nedeniyle, yakın izlem yapılması önerilmektedir. Çalışmamızda, Romatoid artrit (RA) ve Psöriatik Artrit (PA) tanısı olup MTX tedavisi alan ve almayan hastaların Transient Elastografi (TE) ile KC fibrozis derecelerini belirlemeyi ve buna etki eden faktörleri saptamayı amaçladık. GEREÇ-YÖNTEM: RA ve PsA tanısıyla 6 aydan uzun süre MTX kullanan ve hiç MTX kullanmayan hastalar çalışmaya alındı. Diğer nedenlere bağlı kronik hepatit tanılı hastalar çalışma dışı bırakıldı. Tüm hastaların demografik verileri, karaciğer fonksiyon testleri (KCFT), hemogram parametreleri incelenip FIB-4 ve APRI skorları hesaplandı. MTX kullanan hastaların kümülatif ilaç dozu ve kullanım süresi tespit edildi. TE (FibroScan, Echosens, 630 Expert, Fransa) cihazı kullanılarak, KC steatoz düzeyi (CAP) ve fibrozis skoru (E) ölçüldü. BULGULAR: Çalışmaya alınan 304 hastadan 301 tanesinin sonuçları analiz edildi. MTX'a maruz kalan 193 (%64) ve kalmayan 108 (%36) hasta mevcuttu. MTX kümülatif doz ve süresi ortalama 4,29 ± 3,52 gram ve 78.1 ± 65.2 ay idi. MTX'a maruz kalmış ve kalmamış hastaların TE fibrozis skorunun sırasıyla 4.7 kPa ve 4.4 kPa olduğu görüldü. MTX grubundaki hastaların 19 tanesinin (%9,8), diğer gruptaki hastaların ise 8 tanesinin (%7.4) fibrozis skoru 7,9 kPa ve üzerinde saptandı. MTX'a maruz kalan ve kalmayan hasta grupları arasında invaziv olmayan fibrozis parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. TE fibrozis skoru ³7,9 kPa olan hastalarda (n=27), fibrozis skoru <7,9 olanlara (n=274) göre; VKI, CAP skoru, FIB-4 skoru, AST, ALT, GGT düzeyi ve DM sıklığı anlamlı olarak daha yüksek idi. Bu parametrelerin çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; TE fibrozis skorunun ³7,9 kPa olmasıyla, DM bulunması (OR:4.56 (%95CI:1,62- 12,84)) ve artmış VKI (OR:1,23 (%95CI:1,09-1.37)) anlamlı olarak ilişkili bulundu. SONUÇ: RA ve PA hastalarında, kümülatif MTX dozu ve kullanım süresi, ileri KC fibrozisi için riski artırmıyorken, tip 2 diyabet ve artmış VKI varlığı artışa yol açıyor gibi durmaktadır.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION-PURPOSE: Close monitoring is recommended in patients using long-term Methotrexate (MTX) due to the increased risk of developing liver fibrosis. In our study, we aimed to determine the degree of liver fibrosis in patients diagnosed with Rheumatoid Arthritis (RA) and Psoriatic Arthritis (PA) who received and did not taken MTX treatment by Transient Elastography (TE) and to determine the factors affecting this. MATERIAL-METHOD: Patients diagnosed with RA and PA who used MTX for more than 6 months and those who never taken MTX were included in the study. Demographic data, liver function tests (LFT), hemogram parameters of all patients were examined and FIB-4 and APRI scores were calculated. Cumulative drug dose and duration of use of patients using MTX were determined. Using TE (FibroScan, Echosens, 630 Expert, France) device, liver steatosis level (CAP) and fibrosis score (E) were measured. RESULTS: Results of 301 patients included in the study were analyzed. There were 193 (64%) patients exposed to MTX and 108 (36%) patients not exposed. Cumulative MTX dose and duration were 4.29±3.52 grams and 78.16±5.2 months on average. No statistically significant difference was found between the patient groups exposed to MTX and those not in terms of noninvasive fibrosis parameters. In patients with a TE fibrosis score of ³ 7.9 kPa (n=27), BMI, CAP score, FIB-4 score, AST, ALT, GGT level and DM frequency were significantly higher. In the multivariate logistic regression analysis of these parameters, TE fibrosis score of ³7.9 kPa was found to be significantly associated with the presence of DM (OR:4.56 (%95CI:1.62-12.84)) and increased BMI (OR:1.23 (%95CI:1.09-1.37)). CONCLUSION: In patients of RA and PA, cumulative MTX dose and duration of use do not increase the risk for advanced liver fibrosis, whereas the presence of type 2 diabetes and increased BMI seem to increase this.
Benzer Tezler
- Topikal kortikosteroid kullanan hastalarda steroid fobisinin değerlendirilmesi: TOPICOP ölçeği Türkçe geçerlilik-güvenirlik çalışması
Evaluation of steroid phobia in patients using topical corticosteroids: Turkish validity-reliability study of TOPICOP scale
ESRA ŞERİFE ŞENOL SEYİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE İŞCAN
- Juvenil Idiyopatik Artrit hastalarının metotreksat tedavisine yanıtı ile SLC19A1 farmakogenetiği ilişkisinin moleküler analizi
Molecular analysis of the relationship between SLC19A1 pharmacogenetics and the response of Juvenile Idiopathic Arthritis patients to methotrexate treatment
FIDAN MOHAMEDALI ABDULLAH ABDULLAH
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tıbbi BiyolojiErciyes ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT CANATAN
- İmmunsüpresif tedavi alan hastalarda tedavi öncesi demodex yoğunluğu
Demodex density before and after treatment in patients receiving immunosuppressive treatment
HACER KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
DermatolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA PANCAR YÜKSEL
- Romatoid artritli hastalarda ürik asit düzeylerinin hastalık aktivitesi üzerine ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between uric acid levels and disease activity in patients with rheumatoid arthritis
ÜMİT AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
RomatolojiSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
- Immünosüpresif tedavi alan hastalardaki melanositik nevuslarda klinik ve dermatoskopik değişiklikler
Clinical and dermatoscopical changes of melanocytic nevi in patients receiving immunosuppressive treatment
GAMZE KÖSEOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
DermatolojiAnkara ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZHAN ERDEM