Hamse-i Nizamî nüshalarındaki Leyla ile Mecnun'un okul sahnelerinin analizleri
Analysis of the school scenes of Layla and Majnun in Khamsa of Nizami copies
- Tez No: 911440
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEHNAZ BİÇER
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: El sanatları, Geleneksel Türk sanatı, Güzel sanatlar, Güzel sanatlar fakülteleri, İslam sanatı, Handicrafts, Traditional Turkish art, Fine arts, Fine arts faculty, Islamic art
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Minyatür Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hamse-i Nizamî, tarih boyunca defalarca kez kopya edilmiş, bulunduğu dönemin edebi hayatında önemli rol sahibi olmuş, eseri oluşturan mesneviler kadar barındırdığı minyatürlerle de kendinden söz ettirmiş bir eserdir. Eser, üzerinde sayısız çalışma yapılabilecek derecede zengindir. Beş mesneviden oluşan külliyat anlamında Hamse terimini ilk defa kullanan Nizamî-i Gencevî tarafından yazılan ve Türk edebiyatını etkisi altına alan eser,“Hüsrev ile Şirin”,“Leylâ ile Mecnûn”,“Heft Peyker”,“Mahzenü'l Esrar”ve“İskendername”adlı beş mesneviden oluşmaktadır. Eser, günümüzde de güncelliğini korumakta, edebiyat sahasından güzel sanatlara kadar pek çok alanda yapılan araştırmaların konusu olmuştur. Kuşkusuz gelecekte de pek çok çalışmanın konusu olmaya, araştırmacılara ilham vermeye devam edecektir. Çalışmamızda ise farklı dönemlere ait birçok nüshası bulunan Hamse-i Nizamî adlı eserin, 15 ve 16. yüzyıllara tarihlenen, eserlerin ulaşılabilirliği, minyatürlerinin sağlığı, tezin tamamlanma süresi gibi kriterler göz önünde bulundurularak seçilmiş 15 nüshadaki“Leylâ ile Mecnûn”adlı mesnevilerin minyatürleri ele alınmış, bu minyatürlerin detaylı desen analizleri yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Khamsa of Nizami is a work of art which was copied many times in history, played an important role in the literary field of its period, and was mentioned most often not just because of the masnavis it consists of but also the miniatures it includes. This work of art is rich enough to be researched upon countless times. The work consists of five masnavis and was written by Nizamî Gencevi, who used the term“Khamsa”for the first time. Khamsa of Nizami which took hold of Turkish literature consists of five masnavis:“Hüsrev ile Şirin”,“Leylâ ile Mecnûn”,“Heft Peyker”,“Mahzenü'l Esrar”and“İskendername”. This work of art keeps up-to-date and it has been a subject for the researches in many fields ranging from literature to fine arts. It is certain that it will continue to be the subject of many more studies and inspire the researchers. Khamsa of Nizami has a lot of copies from different periods of time. For this study, 15 copies of this work dating back to 15th and 16th centuries have been chosen by taking into consideration some criteria such as the accessibility of the works, the condition of the miniatures, and the duration for the completion of the dissertation. The miniatures of the masnavis called“Layla and Majnun”in these copies have been discussed and the patterns in these miniatures have been analyzed in detail.
Benzer Tezler
- Türkmen dönemi resimli Hamse-i Nizâmî nüshalarındaki“Hüsrev ve Şirin”Mesnevisi'nin tasarım analizi (İstanbul müze ve kütüphaneleri)
Design analysis of the“Khosrow and Shirin”Masnavi in the illuminated manuscripts of the Turkmen period Khamsa-i Nizami (İstanbul museums and libraries)
ŞENNUR ATALAY VAROL
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ŞEHNAZ BİÇER
- Süleymaniye Kütüphanesi'ndeki bezemeli Hamse-i Nizamî nüshalarının tezhip özellikleri
The characteristics of illumination in decorated copies of the Khamsa of Nizami in the Süleymaniye Library
PINAR GÜLEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. GÜLNUR DURAN
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'nde bulunan A.3559 Envanter numaralı Hamse-i Nizami'nin tezyini yönden incelenmesi
Examination of the Hamse-i Nizami with inventory number A. 3559 in the Library of the Topkapi Palace Museum from the point of illumination
NAGİHAN ZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. MÜNEVVER ÜÇER
- Türk ve Fars edebiyatlarında Nizâmî-i Gencevî'nin Hamse'si model alınarak yazılan mesnevîler
Masnavis written in Turkish and Persian literature taking Nizami Ganjavi's Khamseh as a model
MELİHA ŞEMSİZADE
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YALÇIN YILMAZ
- Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi 376 numaralı Hamse-i Nizami'nin minyatürleri
The miniatures of Khamsa of Nizami Kept in the Süleymaniye Library (Halet Efendi 376)
PELİN FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BANU MAHİR