Toplumsal baskı ve toplumsal cinsiyet yansımaları: Şanlıurfa örneği
Social pressure and gender reflections: Şanlıurfa example
- Tez No: 914961
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 218
Özet
Toplumsal hayatın birçok alanında farklı biçimlerde karşılaşılan ve toplumsal hayatı büyük oranda şekillendiren toplumsal baskı, toplumsal eşitsizliklere dayalı toplumsal tabakalaşmayı belirlemede önemli bir unsurdur. Genel anlamda toplumsal baskı unsuru toplumsal yaptırımlarla toplumun bireyler üzerine kurmuş olduğu tahakküm sürecini ifade etmektedir. Toplumsal cinsiyet eşitsizlikleriyle inşa edilmiş ve eril zihniyetim hâkim olduğu toplumlarda kadınlar“yalnızca kadın olarak dünyaya geldikleri için”toplumsal baskıyı çok daha derinden hissetmekte ve yaşantılarının her alanında toplumsal baskıya maruz kalmaktadır. Bu çalışmada ataerkil toplum yapısının oldukça hâkim olduğu illerden biri olan Şanlıurfa'da yaşayan kadınların, kadına yönelik toplumsal baskıyı anlamlandırma biçimleri, toplumsal baskıyı deneyimleme süreçleri ve toplumsal baskıya karşı geliştirdikleri stratejileri incelemek amaçlanmıştır. Şanlıurfa'da kadına yönelik toplumsal baskı sürecini, toplumsal baskı alanlarını ve toplumsal baskının kadınlar arasında tabakalı yapısını sosyolojik açıdan betimlemek ve değerlendirmek çalışmanın amaçları arasındadır. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak,18-40 yaş aralığında 10'u evli 10'u bekar olmak üzere Şanlıurfa'da yaşayan 20 kadın katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular Şanlıurfa'da ataerkil düzenin, aşiret sisteminin, akraba ilişkilerine dayalı geleneksel toplumsal yapısının halen oldukça etkili bir şekilde devam ettiğine yöneliktir. Bölgenin ataerkil zihniyeti, aşiret sistemi, akrabalık ilişkilerine dayalı geleneksel toplumsal yapısı, namus algısı ve dini referanslarının; kadın emeği ve sosyal hayata dâhil olma süreci üzerinde iktidar kurduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca bölgede hâkim olan,“kız çocuğu ekonomik yüktür, kız çocuğu elin malıdır, kız çocuğu boş yatırımdır”gibi kız çocuklarına dair geleneksel değer yargıların; eğitim, ekonomi, sosyal hayata dâhil olma, temel hak ve özgürlüklerini kullanma gibi yaşamın her alanında kadını çocukluktan itibaren cinsiyet eşitsizliklerine dayalı toplumsal baskıya maruz bıraktığı anlaşılmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bilgilerin Şanlıurfa'da kadına yönelik toplumsal baskı ve şiddet ile mücadeleye ışık tutacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Social pressure, which is encountered in different forms in many areas of social life and shapes social life to a great extent, is an important factor in determining social stratification based on social inequalities. In general, the element of social pressure refers to the process of domination that society has established over individuals through social sanctions. In societies built on gender inequalities and dominated by a masculine mentality, women feel social pressure much more deeply because they are“born only as women”and are exposed to social pressure in all areas of their lives.In this study, it was found that the statistics that determine the position of women such as education, economy, marriage, fertility and divorce are below the average of Turkey; It is aimed to examine the ways in whichwomen living in Şanlıurfa, one of the provinces where the patriarchal social structure is quite dominant, make sense of social oppression against women, the processes of experiencing social oppression and the strategies they develop against social oppression. It is among the aims of the study to describe and evaluate the process of social oppression against women in Şanlıurfa, the areas of social oppression and the layered structure of social oppression among women from a sociological point of view. In this context, in-depth interviews were conducted with 20 female participantsbetweentheagesof18-40,10ofwhomweremarriedand10ofwhomweresingle,livinginŞanlıurfa, using a semi-structured interview form in the study, which was carried out with the qualitativeresearch method.The findings show that the patriarchal order, the tribal system, and the traditional social structure based on kin relations still continue quite effectively in Şanlıurfa. The patriarchal mentalityoftheregion,thetribalsystem,thetraditionalsocialstructurebasedonkinshiprelations,the perception of honor and religious references; It is understood that it has established power over women's labor and the process of inclusion in social life. In addition, the traditional value judgments about girls such as“the girl child is an economic burden, the girl child is the property of the hand, the girl child is an empty investment”prevailing in the region; It is understood that women are exposed to social pressure based on gender inequalities in all areas of life such as education, economy, inclusion in social life, and exercising their fundamental rights and freedoms since childhood. It is thought that the information obtained as a result of the research will shed light on the fight against social oppression and violence against women in Şanlıurfa.
Benzer Tezler
- The transformation of higher education by means of techno-parks: Case of Turkey
Yüksek öğretimin dönüşümü: Teknoparklar-Türkiye örneği
GAMZE SART
Doktora
İngilizce
2013
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÖK
- Krizlerle mücadelede mali uyum politikaları ve mali alan ilişkisi: Türkiye açısından bir analiz
Fiscal adjustment policies and fiscal space relations on struggling with crisis: An analysis from the view point of Turkey
AYŞEGÜL DURUCAN
- Bir toplumda demokrasinin gelişmesinde 'yerel yönetimler''in rolü: Tarihsel, siyasal ve idari anlamda bir analiz
Role of 'local governances' in the development of democracy within a society: A historical, political and administrative analysis
FEVZİ YAHŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Kamu YönetimiKırıkkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİKRET ÇELİK
- II. Meşrutiyet yıldönümlerinin millî bayram olarak kutlanması - hürriyet bayramı
constitutional monarchy anniversaries Celebrated as a national feast ? Liberty feast
İSKENDER DERELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
TarihDokuz Eylül ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TÜRKAN BAŞYİĞİT
- Tıbbi, sosyal ve sağlık çalışanları açısından organ nakli
Medical, social and workers in terms of organ transplantantion
MURAT ZAMBAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HastanelerBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN