Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuklarda annelerin psikiyatrik belirtileri, duygu sosyalleştirme yaklaşımları ve duygu düzenlemelerinin rolü

Children diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder and their mothers: The role of mothers' psychiatric symptoms, emotion socialization practices and emotion regulation

  1. Tez No: 915399
  2. Yazar: FERAY TARIMTAY ALTUN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEDİNE YAZICI, PROF. DR. ÖZALP EKİNCİ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Borderline kişilik bozukluğu, Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu, Duygu düzenleme, Duygu sosyalizasyonu, Attention deficit and hyperactivity disorder, Emotion regulation, Emotion socialization
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), ülkemizde ve dünyada çocukluk çağında en sık olarak görülen psikiyatrik bozukluklar arasında yer almaktadır. Genetik faktörlerin yanı sıra, ebeveynlerin özellikleri ve tutumları DEHB gelişimi, şiddeti ve prognozunda rol oynamaktadır. Bu çalışma, annelerin DEHB ve borderline kişilik bozukluğu (BKB) belirti düzeyleri ile çocukların DEHB belirti düzeyleri arasındaki ilişkide annelerin duygu sosyalleştirme yaklaşımları ve duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolünü incelemektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya DEHB tanılı 8-12 yaş arasındaki 90 çocuk ve anneleri katılmıştır. Anne katılımcılar Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği, Borderline Kişilik Envanteri, Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Çocukların Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form; çocuk katılımcılar ise Çocuklar İçin Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri Ölçeği'ni doldurmuştur. Bulgular: Annelerin DEHB belirti düzeyleri ile çocukların DEHB belirti düzeyleri arasındaki ilişkide, annelerin cezalandırıcı ve sıkıntı-endişe tepkilerinin aracı rolü anlamlı bulunmuştur. Annelerin BKB belirti düzeyleri ile çocukların DEHB belirti düzeyleri arasındaki ilişkide, annelerin cezalandırıcı, küçümseyici ve sıkıntı-endişe tepkilerinin aracı rolünün anlamlı olduğu raporlanmıştır. Annelerin BKB belirti düzeyleri ile çocukların DEHB belirti düzeyleri arasındaki ilişkide annelerin duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolünün anlamlı olduğu bulunurken, annelerin DEHB belirti düzeyleri ile çocukların DEHB belirti düzeyleri arasındaki ilişkide annelerin duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolünün anlamlı olmadığı bildirilmiştir. Sonuç: Annelerin DEHB ve BKB belirtileri düzeylerindeki artış ile destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme yaklaşımlarının, bunun da çocukların DEHB belirti düzeylerindeki artış ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bulgular, DEHB tanılı çocukların duygu sosyalleştirme yaklaşımlarının, çocuklarda görülen semptomların şiddetinde önemli bir rol oynadığını göstermiştir.

Özet (Çeviri)

Aim: Attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) is among the most common psychiatric disorders in childhood in our country and around the world. Beyond genetic factors, parents' characteristics and attitudes influences the development, severity, and prognosis of ADHD. This study examines the mediating role of mothers' emotion socialization approaches and emotion regulation difficulties in the relationship between mothers' ADHD and borderline personality disorder (BPD) symptom levels and children's ADHD symptom levels. Materials and Methods: The study included 90 children aged 8-12 diagnosed with ADHD and their mothers. Mothers completed Adult Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Self-Report Scale, Borderline Personality Inventory, DSM-IV Based Disruptive Behavior Disorders Rating Scale, Coping with Children's Negative Emotions Scale, Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form. Children completed Cognitive Emotion Regulation Questionnaire for Children. Results: Mothers' punitive and distress-anxiety reactions were significant mediatiors in the relationship between their ADHD and their children's ADHD symptom levels. Punitive, minimizing and distress-anxiety reactions mediated the relationship between mothers' BPD and children's ADHD symptom levels. While mothers' emotion regulation difficulties mediated the relationship between mothers' BPD symptom levels and children's ADHD symptom levels, they did not mediate the relationship between mothers' ADHD symptom levels and children's ADHD symptom levels. Conclusion: Findings indicate that mothers' ADHD and BPD symptoms increase unsupportive emotion socialization practices, which, in turn contribute to higher levels of ADHD symptoms in their children. This suggests a critical role for parental emotion socialization in the severity of ADHD symptoms.

Benzer Tezler

  1. Karşıt olma karşı gelme bozukluğunun eşlik ettiği dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda bilişsel çarpıtma, duygu düzenleme ve aleksitimi özellikleri

    Cognitive distortions, emotion regulation and alexithymia features in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid oppositional defiant disorder

    İLAYDA DALGAKIRAN BEYKOZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK

  2. Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuklarda beyin kan akımının incelenmesi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar ile karşılaştırılması: Spect kullanılarak yapılan karşılaştırmalı bir çalışma

    Exploration of cerebral blood flow of children with obsessive compulsive disorder and comparison with attention deficit hyperactivity disorder

    PINAR ÖNER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. AYLA AYSEV

  3. Effectiveness of a training group for mothers of children with attention deficit hyperactivity disorder

    Dikkat dağınıklığı ve aşırı hareketlilik bozukluğu olan çocukların anneler için bir eğitim programının etkinliği

    SONNUR ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2003

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DENİZ ALBAYRAK KAYMAK

  4. Maternal personality characteristics, affective state, and psychopathology in relation to children`s attention deficit and hyperactivity disorder as-nd comorbid symptoms

    Çocuktaki dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve eşlik eden belirtiler ile ilişkili olarak anne kişilik özellikleri, duygulanım durumu ve psikopatolojisi

    ŞÜKRAN GÜLİN EVİNÇ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2004

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TÜLİN GENÇÖZ

  5. Effects of methylphenidate treatment on cognitive abilities, hyperactivitiy and anxiety level of children with attention deficit hyperactivity disorder

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda metilfenidatin bilissel beceriler, hiperaktivite ve kaygı düzeyi üzerindeki etkisi

    ÖZGE ORBAY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2005

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BELGİN AYVAŞIK