Source characterization of small to moderate earthquakes in the East Anatolian fault zone
Doğu Anadolu fay hattındaki küçük ve orta büyüklükteki depremlerin kaynak özellikleri
- Tez No: 919876
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLÜM TANIRCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Deprem Mühendisliği, Earthquake Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğu Anadolu Fay Hattı'ndaki (EAFZ) küçük ila orta büyüklükte sığ depremlerin kaynak karakterizasyonu, geniş bant frekans aralığında kuvvetli hareket kayıtları aracılığıyla incelenmiştir. EAFZ'nin Pütürge segmentindeki 2020 Mw 6.8 Sivrice depremi ve sırasıyla Mw 7.7 ve Mw 7.6 moment büyüklüklerine sahip 2023 Pazarcık-Kahramanmaraş ve Ekinözü-Kahramanmaraş depremlerinin ardından bölgedeki sismik aktivite önemli ölçüde artmıştır. Pütürge segmentinden Amanos segmentine kadar uzanan bir bölgeyi kapsayan 11 orta büyüklükteki depremin (5.0 < Mw < 6.8) kuvvetli hareket üretim alanları (SMGA), gerilim düşüşü ve yükselme zamanı gibi kaynak özellikleri Ampirik Green Fonksiyonu (EGF) Yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Simülasyonlarla kaynak parametresi belirleme, gözlenen ve simüle edilen deprem dalga formları arasında iyi eşleşmeyi gerektirir. Ancak, EGF yönteminde uyumun yeterliliğini değerlendirmek için sayısal ifade konusunda bir fikir birliği yoktur. En iyi kaynak parametreleri, enerji içeriği ve tepe değerleri ile gözlenen ve simüle edilen dalga formlarının frekans ve zaman tanım alanı özelliklerini dikkate alarak dokuz farklı değerlendirme kriterine dayalı ortalama Uyum İyiliği (GOF) değerlendirilerek belirlenmiştir. Analizler, SMGA'daki stres düşüşünün 0,75 ila 22,3 MPa arasında değişen önemli bir değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Pütürge segmentinin güneybatı ucundaki küçük depremlerin, orta büyüklükteki depremler kadar yüksek stres düşüşleri serbest bıraktığı bulunmuştur ve bu da gelecekte sismik aktivite potansiyeli olduğunu göstermektedir. Ek olarak, çalışma kaynak parametrelerinin farklı büyüklükteki depremler için küresel ölçekleme ilişkileriyle tutarlılığını değerlendirmiştir. Hesaplanan SMGA, daha küçük depremler için kırılma alanı tahminlerinden daha küçüktür. Tersine, daha büyük depremler için SMGA, pürüzlülük eğiliminin birleşik alanını (combined area of asperity) yakından takip eder. Bu nedenle, bu çalışma EAFZ için bölgeye özgü yeni bir Mo-SMGA ilişkisine katkıda bulunulur. Simülasyonlardan türetilen yükselme süresi, küresel kaynak ilişkileriyle tutarlıdır ve bu da sonuçların yerleşik küresel ölçekleme yasalarına uyduğunu gösterir.
Özet (Çeviri)
Source characterization of small to moderate shallow earthquakes in the East Anatolian Fault Zone (EAFZ) is studied through strong motion recordings in a broadband frequency range. Following the 2020 Mw 6.8 Sivrice earthquake in the Puturge segment of the EAFZ and the 2023 Pazarcik-Kahramanmaras and Ekinozu-Kahramanmaras earthquakes with moment magnitudes of Mw 7.7 and Mw 7.6, respectively, seismicity in the region has increased significantly. Source features such as strong motion generation areas (SMGA), stress drop, and rise time of 11 moderate-sized earthquakes (5.0 < Mw < 6.8) spanning a region from the Puturge segment to the Amanos segment have been determined using the Empirical Green's Function (EGF) Method. Source parameter determination with simulations requires the optimal match between observed and simulated earthquake waveforms; however, there is a lack of consensus regarding the numerical expression for evaluating the adequacy of the fit in the EGF method. The best source parameters were identified by evaluating the average Goodness-of-Fit (GOF) based on nine different evaluation criteria, considering energy content and peak values, as well as frequency and time domain characteristics of the observed and simulated waveforms. The analyses revealed that stress drop in SMGA exhibits considerable variability, ranging from 0.75 to 22.3 MPa. It was found that small events at the southwestern tip of the Puturge segment released stress drops as high as those of moderate-size events, suggesting potential for future seismic activity. Additionally, the study evaluated the consistency of the source parameters with global self-similar scaling relationships for earthquakes of different magnitudes. The calculated SMGA is smaller than rupture area estimations for smaller events. Conversely, SMGA for larger earthquakes closely follows the combined area of the asperity trend. For this reason, this study contributes to a new region-specific Mo-SMGA relationship for the EAFZ. The rise time derived from the simulations is consistent with global source relationships, indicating that the results conform to established global scaling laws.
Benzer Tezler
- Batı Türkiye'de depremsellik ve yer hareketi modellerinin sismik tehlike analizine etkisi
The effects of seismicity and ground motion models on seismic hazard analysis in Western Türkiye
SERAP KIRIM
Doktora
Türkçe
2026
Jeofizik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU
- Anaerobic membrane bioreactors for cost-effective municipal water reuse
Evsel atıksuların anaerobik membran biyoreaktörler ile maliyet etkin olarak yeniden kullanımı
HALE ÖZGÜN
Doktora
İngilizce
2015
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUMALİ KINACI
PROF. DR. JULES B. VAN LIER
- Bitki ekstraktlarıyla zenginleştirilmiş polimer esaslı hidrojel yara örtüsü geliştirilmesi ve karakterizasyonu
Development and characterization of polymer-based hydrogel wound dressings enriched with plant extracts
MUHAMMET KAMİL KERİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyomühendislikSakarya ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ÖZACAR
- Hedef kimyasala duyarlı floresan malzemelerin sentezi ve kimyasal sensörlerde kullanımı
Synthesis of fluorescent materials sensitive to target chemicals and usage in chemical sensors
FEHMİ KARAGÖZ
- Simulation of the neutron reflection method using geant4
Geant4 kullanarak nötron yansıma yönteminin simülasyonu
ZEHRA GÜZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Nükleer Mühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiNükleer Araştırmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSKENDER ATİLLA REYHANCAN