Egzersiz bağımlılığı ile yeme tutum ve davranışları ilişkisi: Sosyal medyanın aracı rolü
The relationship exercise addiction and eating attitude and behaviour: The mediating role of social media
- Tez No: 919875
- Danışmanlar: DOÇ. DR. UMUT KIRLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Psychology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Egzersiz, hem fiziksel hem de psikolojik sağlık üzerinde olumlu etkiler sağlarken, zorlayıcı bir şekilde yapıldığında bağımlılık oluşturabilir. Bireylerin egzersiz süresini ve yoğunluğunu kontrol edememesi, toleransının geliştirmesi ve egzersiz yapmadıklarında çeşitli belirtiler göstermesi, egzersiz bağımlılığına işaret eden belirtilerdir. Bu çalışmanın temel amacı, egzersiz bağımlılığı ile yeme tutumu ve davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek ve eğer bir ilişki bulunursa, bu ilişkide sosyal medyanın aracı rolünü araştırmaktır. Çalışma, en az bir yıldır düzenli olarak egzersiz yapan ve bir spor merkezine kayıtlı olan, 18-65 yaşları arasında, 141 erkek ve 118 kadından oluşan toplam 259 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan, sosyodemografik bilgiler, egzersiz bağımlılığı ölçeği, yeme tutum testi, ortoreksiya nervoza ölçeği, sosyal medya bağımlılığı ölçeği ve görünümle ilişkili sosyal medya bilinci ölçekleri doldurmaları istenmiştir. Veri analizinde lineer regresyon ve aracılık hipotezi testi için Hayes process kullanılmıştır. Sonuçlar, egzersiz bağımlılığı ile yeme tutumları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu (B=0.231, %95 CI: 0.141 - 0.455, p<0.001) ve sosyal medya bağımlılığı ile yeme tutumları arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğunu (B=0.313, %95 CI: 0.307 - 0.671, p<0.001) göstermiştir. Ancak, sosyal medya bağımlılığı ile egzersiz bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bununla birlikte, görünümle ilişkili sosyal medya bilinci ile egzersiz bağımlılığı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki (B=0.193, %95 GA: 0.063-0.274, p=0.002) ve görünümle ilişkili sosyal medya bilinci ile yeme tutumu arasında da anlamlı ve pozitif bir ilişki (B=0.266, %95 GA: 0.168-0.437, p<0.001) saptanmıştır. Görünümle ilişkili sosyal medya bilinci, egzersiz bağımlılığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkide kısmi aracı rol (parsiyel mediyasyon) oynamıştır. Bu çalışma, sosyal medya kullanımının egzersiz bağımlılığından ziyade yeme tutumları ile daha güçlü bir ilişkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bulgular sosyal medyada özellikle fitspirasyon içerikli beslenme ve egzersiz paylaşımlarının, bireyler üzerinde olumsuz etkilerinin de olabileceği konusunda dikkat çekicidir.
Özet (Çeviri)
Exercise offers numerous benefits for both physical and mental health, but when done excessively, it can lead to addiction. Signs of exercise addiction include the inability to control exercise duration and intensity, the development of tolerance, and experiencing withdrawal symptoms when unable to exercise. The main purpose of this study is to explore the relationship between exercise addiction and eating behaviors, and if a connection is found, to assess the role of social media as a mediator in this relationship. The research involved 259 participants, consisting of 141 men and 118 women, aged 18 to 65, who had been regularly exercising for at least one year and were registered at a sports center. The participants completed a sociodemographic questionnaire along with the Exercise Addiction Scale, Eating Attitudes Test, Orthorexia Nervosa Scale, Social Media Addiction Scale, and the Appearance-Related Social Media Consciousness Scale. Linear regression and the Hayes process were used for data analysis and to test mediation hypotheses. The results showed a significant positive relationship between exercise addiction and eating attitudes (B=0.231, 95% CI: 0.141 - 0.455, p<0.001), and between social media addiction and eating attitudes (B=0.313, 95% CI: 0.307 - 0.671, p<0.001). However, no significant link was found between social media addiction and exercise addiction. Additionally, a significant positive relationship was identified between appearance-related social media consciousness and both exercise addiction (B=0.193, 95% CI: 0.063-0.274, p=0.002) and eating attitudes (B=0.266, 95% CI: 0.168-0.437, p<0.001). Appearance-related social media consciousness partially mediated the relationship between exercise addiction and eating attitudes. The findings of this study suggest that social media usage is more strongly associated with eating behaviors than with exercise addiction. Furthermore, it highlights the potential negative effects of“fitspiration”-related content about nutrition and exercise on social media.
Benzer Tezler
- Özel düzenlenmiş plyometrik antrenmanların genç basketbolcuların anaerobik güç performansına etkisi
Effects of regular specific plyometric training on anaerobic power of young basketball players
YÜKSEL SAVUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET KUTLU
- Sudeck atrofisi oluşumunda çinkonun rolü ve sempatik blok ile tedavisi
The Role zinc in the pathogeneris of sudecks's atrophy and treatment with sympathetic blockage
İLHAMİ TELLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHAP ATİK
- Calisthenic egzersiz proğramının myokard infarktüslü hastaların performansı üzerindeki etkileri
Başlık çevirisi yok
R.NESRİN DEMİRTAŞ
- Akut miyokard infarktüsü ve iskemik kalb hastalarında serumda dehydroepiandrosteron sülfat düzeyleri
Başlık çevirisi yok
HASAN DEMİRTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kardiyolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSREV HATEMİ
- Senil osteoporoz tedavisinde fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri ile calcitoninin etkilerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HANİFE KUCUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAtatürk ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN AKTAŞ