Maniheist çevreye ait türkçe metinlerin tasnifi ve dil özellikleri
Classification and language features of turkish texts belonging to the Manichaean environment
- Tez No: 919886
- Danışmanlar: PROF. DR. FERRUH AĞCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Doğu Türkistan'da 8.-12. yüzyıllarda Soğd, Mani ve Uygur alfabeleriyle kâğıda yazılmış Maniheist çevreye ait Türkçe metinler, birbirleriyle ve bir önceki yazı dilinin temsilleri olan Ötüken yazıtları ile dillik bakımdan mukayese edimiştir. Mukayesenin neticesinde mezkûr metinlerin hem yazıtlarla hem de birbirleriyle olan benzerlik ve farklılıkları ortaya koyulmuş akabinde elde edilen veriler vasıtasıyla inceleme konusu Maniheist çevreye ait Türkçe metinler dil özellikleri bağlamında tasnif edilmiştir. Dilbilgisi ve tasnif konularını kapsayan iki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde; inceleme konusu metinlerin sahip oldukları değişken dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Söz konusu değişkenlerin metinlerdeki durumları irdelenmiş ve hem birbirleriyle ortak dil özellikleri gösteren metinler tespit edilmiş hem de bu dil özelliklerinin metinlerin tasnifine etkileri kendi özellerinde tespit edilmiştir. Tasnif bölümünde ise birinci bölümde elde edilen veriler metinlerin tarih kayıtları ile de desteklenerek Maniheist çevre metinlerin dillik ve buna paralel ilerleyen kronolojik konumlarına göre tasnifi yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the Turkish texts from the Manichaean environment written on paper with Sogdian, Manichaean, and Uighur scripts in East Turkistan between the 8th and 12th centuries were linguistically compared with each other and with the inscriptions of Ötüken, which represent the earlier written language. As a result of the comparison, the similarities and differences of the aforementioned texts with both the inscriptions and each other were revealed. Subsequently, the Turkish texts from the Manichaean environment, which are the subject of the study, were classified in terms of linguistic features based on the obtained data. In the first part of the study, which consists of two sections covering grammar and classification topics, the variable linguistic features of the texts under examination were emphasized. The statuses of these variables in the texts were examined, and texts that showed common linguistic features with each other were identified. Additionally, the impact of these linguistic features on the classification of the texts was determined in their specific contexts. In the classification section, the data obtained in the first part were also supported by the date records of the texts. Consequently, the Manichaean environment texts were classified based on their linguistic and consequently their chronological positions.
Benzer Tezler
- Eski Uygur Türkçesiyle yazılmış eserlerin ses ve şekil özelliklerine göre tarihlendirilmesi
Dating old Uighur texts accordind to thier phonetic and morphological features
FERRUH AĞCA
Doktora
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. DURSUN YILDIRIM
- Eski Uygur Türkçesinde fiillerin eş dizim sözlüğü
Collocation dictionary of verbs in Old Uyghur Turkish
SÜMBÜL BEGÜM KÖRTELLİ
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ŞEN
- Eski Türkçede ölçü
Measurement of old Turkic
AYBÜKE BETÜL DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT GÜL
- Irk Bitig ve kâğıda yazılı Türk runik harfli metinler üzerine açıklamalı bibliyografya
An annotated bibliography on Irk Bitig and Turkis runic letters written on paper
CEYLAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM DEMİREL DÖNMEZ
- Mimarinin kıvamı: Dikiş figürasyonu ve şehirde yürüyüş inşaları üzerinden bir araştırma
Viscosity of architecture: A research through stitching figuration and walking constructions in the city
HATİCE IŞIL UYSAL
Doktora
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN PULAT GÖKMEN