Application of fuzzy logic based coastal vulnerability model in coastal cultural heritage sites in Turkey
Türkiyedeki kıyı kültürel miras alanlarında bulanık mantık tabanlı kıyı kırılganlık modelinin uygulanması
- Tez No: 920307
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZAR ÖZYURT TARAKCIOĞLU, PROF. DR. AYŞEN ERGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kıyı ve Liman Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kıyı kırılganlığının değerlendirilmesi, kıyı alanlarının sürdürülebilir kalkınmasını sağlamak için önemli bir faktördür ve karar alıcıların kıyı yönetim planlarını hazırlamaları veya uyarlamaları için yardımcı olur. Bu planlar, Türkiye gibi, 8.333 km kıyı uzunluğuna sahip olan ve bu kıyılarda birçok kıyı kültürel miras alanı ve doğal koruma bölgesi bulunan ülkeler için özellikle önemlidir, çünkü bu alanlar Türkiye için ekonomik ve sosyal açıdan çok değerli olmakla birlikte, deniz seviyesi yükselmesine karşı kırılgandırlar. Bu nedenle, bu çalışmada, IPCC 6. Değerlendirme Raporu'nda (2023) tanımlanan yollar dikkate alınarak, kıyı erozyonu, kalıcı taşkın ve fırtına kabarması nedeniyle oluşan su baskını üzerinde odaklanarak, 1.176 kıyı kültürel miras alanı ve 1.171 doğal koruma bölgesinin kıyı kırılganlık indeksi (KKİ) belirlemek için Bulanık Mantık Kıyı Kırılganlık Modeli (FCVAM) kullanılmıştır. Böylece, tüm senaryolara ait sonuçlar hesaplanmış olup, SSP2-4.5 ve SSP5-8.5 senaryoları için derinlemesine bir karşılaştırma ve tartışma sunulmuş, her iki senaryo için kültürel miras alanları ve doğal koruma bölgelerindeki kırılganlık değişikliklerini tetikleyen anahtar faktörler vurgulanmıştır. SSP2-4.5 senaryosunda, küresel FCVAM sınırları göz önünde bulundurulduğunda, en kırılgan sınıf“Orta”olarak gözlemlenirken, en yaygın sınıf“Düşük”kırılganlık olmuştur. Öte yandan, sonuçların Doğal Jenks Kırılma sınırlarına göre yeniden sınıflandırılması, Türkiye'deki doğal koruma alanlarının %11.6'sı ve kültürel miras alanlarının %16.1'inin deniz seviyesi yükselmesinin etkilerine karşı yüksek kırılganlığa sahip olduğunu göstermektedir. Model, ardından SSP5-8.5 koşulları için çalıştırılmış ve etki puanları ve KKİ'nın nasıl etkileneceği gözlemlenmiştir. En fazla sınıf değişikliği erozyon modülünde gözlemlenirken, kalıcı taşkın modülü en şiddetli kırılganlık sınıfı değişimlerini göstermiştir. Ancak, KKİ ve etki puanlarındaki artışlara rağmen, en yaygın ve en kırılgan sınıf—bir yüksek kırılganlık kültürel miras alanı hariç—değişmemiştir. Lokalize edilmiş sonuçlar incelendiğinde, doğal koruma alanlarının %18.4'ü ve kültürel miras alanlarının %20.7'si yüksek derecede kırılgandır. Bölgesel ölçekte, her iki yol için de, çoğu doğal koruma alanı ve kültürel miras alanı Ege Bölgesi'nde yer aldığı için, en az ve en çok kırılgan kıyıların en yüksek sayıda olduğu bölge bu bölgedir.
Özet (Çeviri)
Coastal vulnerability assessment is a key factor in achieving the sustainable development of coastal areas and helps decision-makers prepare or adapt their coastal management plans. These plans are essential for countries such as Türkiye, which has 8,333 km of shoreline length, along which many coastal cultural heritage areas and natural conservation zones are located. These areas are very valuable for Türkiye in economic and social terms; however, they are also susceptible to sea-level rise. Therefore, in this study, the Fuzzy Coastal Vulnerability Assessment Model (FCVAM) was utilized to determine the Coastal Vulnerability Index (CVI) along the shoreline projection of 1,176 coastal cultural heritage sites and 1,171 natural conservation zones, focusing on coastal erosion, inundation, and coastal flooding due to storm surge, by considering pathways defined in the IPCC 6th Assessment Report (2023). The results of all scenarios are provided, whereas, for the SSP2-4.5 and SSP5-8.5 scenarios, an in-depth comparison and discussion are presented, highlighting the key factors that drive changes in vulnerability for both cultural heritage sites and natural protection zones. In the case of SSP2-4.5, when global FCVAM limits are considered, the most vulnerable class observed was“Moderate,”while the most common one was“Low”vulnerability. On the other hand, localization of results by redefining class limits concerning Natural Jenks Breaks shows that 11.6% of natural conservation zones and 16.1% of cultural heritage sites in Türkiye are highly vulnerable to the impacts of sea-level rise relative to all studied shorelines. The model was then run for SSP5-8.5 conditions to observe how impact scores and CVI would be affected. The highest number of class changes were observed in the erosion module, while the inundation module demonstrated the most severe vulnerability class shifts. However, despite increases in CVI and impact scores, the most common and most vulnerable class—other than one highly vulnerable cultural heritage site—did not change. Regarding localized results, 18.4% of natural conservation zones and 20.7% of cultural heritage sites are highly vulnerable. On a regional scale, for both pathways, since most of the natural conservation zones and cultural heritage sites are located in the Aegean Region, the highest number of least and most vulnerable shores are within this region.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU