Geri Dön

Türkiye'de dindar kadınların kadın meselelerine yaklaşımında adalet söylemi

The discourse of justice in the approach of religious women to women's issues in Türkiye

  1. Tez No: 920393
  2. Yazar: BÜŞRA BİLGİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HAFİZE ŞULE ALBAYRAK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Dekolonyal feminizm, Din anlayışı, Post-sekülerizm, Postfeminizm, Postkolonyal feminizm, Sosyal adalet, Decolonial feminism, Understanding of religion, Post-secularism, Postfeminism, Postcolonial feminism, Social justice
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Din Sosyolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez Türkiye'de dindar kadınların kadın meselelerini ele alırken adalet söylemini nasıl deneyimlediğini ve bu kavramı hangi toplumsal, kültürel ve dini bağlamlar içinde geliştirdiklerini anlamaya yönelik bir çalışmadır. Tez, kavramsal kuramsal ve tarihsel çerçeve başlıklı bölümün ardından gelen nitel veriyi inceleyen olgusal çerçeve bölümü ile iki ana bölüme sahiptir. İlk bölümde adalet kavramı ele alınarak kadın, cinsiyet ve aile temaları üzerinden dinî epistemoloji içerisinde adalet kavramının anlamı ve dindar bireyler nezdindeki karşılığı tartışılmıştır. Kuramsal çerçevede kadın çalışmalarında tek tip söylemin tartışılmaya açıldığı postkolonyal düşüncenin verileri ile harekete geçilmiştir. Bu minvalde kadınların Batılı beyaz-orta sınıf feminizminin talepleri yönünde yönlendirildiği hegemonik ilişkinin izi sürülmüştür. Kadınların kimliklerinden doğan sebeplerle yaşadıkları ayrımcılıkların çeşitlenebildiği ve bu ayrımcılık eksenlerinin kesiştiği noktalar üzerinde durulmuştur. Postkolonyal ve postyapısal düşüncenin kadın araştırmaları alanında sağladığı imkân doğrultusunda dindar kadınların anaakım feminist görüşlerin aksine kendi sahalarında özgün kimlikler ve hareket alanları oluşturan birer özne oldukları bulgulanmıştır. Müslüman dindar kadınların seküler toplumlar içinde özgün sorunlarına çözüm ararken yaşadıkları ele alınarak tezin araştırma örneklemindeki kadınların tecrübelerine ışık tutulmuştur. Çalışmadaki veriler, dindar ve kadın meselelerine yaklaşımda adalet söylemini benimseyen kadın katılımcılar ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar sonucunda şekillenmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmelerde kadın meselelerine yaklaşımları, kadınların temel sorunlarını nasıl tarif ettikleri, adalet kavramını hangi referanslarla tanımladıkları, adalet söylemini sivil alanda nasıl tecrübe ettikleri, cinsiyet eşitliği ve cinsiyet adaleti kavramlarını nasıl anladıkları, feminizmle ilişkileri ele alınmıştır. Ayrıca modernleşme süreçleri ve dini-geleneksel değerlerin katılımcı kadınların adalet söylemini nasıl şekillendirdiğini gözlemleyerek bu alandaki modern ve dini-geleneksel olan arasındaki gerilim incelenmiştir. Bu araştırma günümüzde dindar kadınların sorunlarını nasıl ele aldığını görmek ve bu çerçevede çözümsüz gördükleri alanlarda adalet kavramı etrafında alternatif bir söylem ve pratik geliştirme girişimlerini ortaya koymak bakımından kıymet arz etmektedir.

Özet (Çeviri)

This dissertation explores how religious women in Türkiye experience the discourse of justice while addressing women's issues and how they develop this concept within social, cultural, and religious contexts. The study is structured into two main sections: the first outlines the conceptual, theoretical, and historical framework, while the second examines empirical data through a factual framework. The Introduction section analyses the concept of justice within the religious epistemology context, focusing on themes such as women, gender, and family. It discusses the meaning and perception of justice among devout individuals. The theoretical framework employs insights from postcolonial thought, challenging the monolithic discourse in women's studies. This approach traces the hegemonic relationship directing women towards the demands of Western, white, middle-class feminism. It highlights how the voices and unique experiences of subaltern subjects with diverse identities are often devalued. The study emphasizes the intersectionality of various forms of discrimination arising from women's identities and explores how these axes intersect. Postcolonial and poststructuralist perspectives in women's studies are utilized to argue that devout women, contrary to mainstream feminist views, establish unique identities and spaces for action within their fields. The challenges faced by Muslim religious women in secular societies are addressed, focusing on insights from the experiences of women in the study's sample group. In this context, the relationship between Muslim women and feminism in the last quarter of the century is discussed. The study also evaluates the historical approach to women's issues in Türkiye, given its focus on the attitudes of religious women in Türkiye. The qualitative data, shaped by semi-structured interviews with religious women who adopt the discourse of justice in their approach to women's issues. The interviews explore participants' approaches to women's issues, how they define women's fundamental problems, the references they use to define the concept of justice, their experiences with justice discourse in the public sphere, their understanding of gender equality and gender justice, and their relationship with feminism. Additionally, the research examines how modernization processes and religious-traditional values influence the justice discourse of the participating women, focusing on the tension between modern and religious-traditional elements in this area. This study is significant for understanding how religious women address their current issues and develop alternative discourses and practices around the concept of justice in areas they perceive as unresolved.

Benzer Tezler

  1. Türkiye'de dinsellik edebiyat ve kimliğin dönüşümü: Dindar kadın romancılar üzerine bir inceleme

    Religious literature and the transformation of religious identity in Turkey: A study of pious women writers

    FUNDA DERİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Siyasal BilimlerGazi Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü

    PROF. DR. HAYATİ HAZIR

  2. 1970'lerden günümüze Türkiye'de İslamcı kadın hareketi

    Islamist women's movement in Turkey from 1970's to present

    GÜLŞEN ÇAKIL DİNÇER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÇAĞLAYAN KOVANLIKAYA

  3. Women teachers at the Gülen Community schools in Turkey: An ethnographic study

    Türkiye'de Gülen Cemaati Okullarında Kadın Öğretmenler: Bir Etnografik Araştırma

    DUYGUN GÖKTÜRK AĞIN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Eğitim ve ÖğretimPurdue Unıversıty

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. JANET ALSUP

  4. Negotiating female agency in modern polygamy in Turkey

    Türkiye'de modern çok eşli evliliklerde kadın failliğinin müzakeresi

    ESRA KESKİN KORUMAZ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    SosyolojiYıldız Teknik Üniversitesi

    İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KEREM KARAOSMANOĞLU

  5. Televizyon üzerinden dindar/mütedeyyin kadınları anlamak: Dindar kadınların televizyonu alımlama ve kullanım biçimleri

    Understanding religious/pious women through television: Religious women's reception and usage of television

    ERGEN DEVRİM KARAGÖZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE