Yetişkinlerde sürdürülebilir beslenme bilgi düzeyinin ve Akdeniz diyetine uyumun değerlendirilmesi
The evaluation of sustainable nutrition knowledge level and adherence to the Mediterranean diet in adults.
- Tez No: 920450
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN BEYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya nüfusunun hızlı artışı çevre ve beslenme sorunlarını beraberinde getirmektedir. Besinlerin üretiminden tüketimine kadar birçok aşamada çevreye zararlı birçok unsur bulunmaktadır. Beslenmenin, çevre ve insan sağlığı ile ayrılamaz bir bütün olduğu son yıllarda daha iyi anlaşılmış ve besin üretim sistemlerinde iyileşmeye gerek olduğu kadar kişisel olarak yaşama biçimi ve besin tercihlerinde de değişime gerek olduğu saptanmıştır. Bu çalışma 18-64 yaşlarındaki yetişkin bireylerin sürdürülebilir beslenme bilgi düzeyinin ve Akdeniz diyetine uyumun değerlendirmesini amaçlamaktadır. Çalışmaya 18-64 yaş aralığında gönüllü 140 (90 kadın ve 50 erkek olmak üzere) yetişkin bireyin katılımı sağlanmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden bireylere, araştırma hakkında bilgilendirme yapılmış, hazırlanan anket formu bireylere yüz yüze yöneltilmiştir. Anket formunda katılımcıların sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları (öğün sayısı, öğün atlama durumu ve nedenleri vd.), besin tüketim sıklıkları, günlük (24 saat) besin tüketim kaydı, fiziksel aktivite durumlarına yönelik sorularla birlikte Akdeniz diyetine uyumları, sürdürülebilir beslenme bilgileri düzeylerini içeren sorular bulunmaktadır. Toplanan veriler SPSS-26 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 25,9 ± 9,04 yıldır. Beden kütle indeksleri erkeklerde 23,5±4,03 kg/m2 kadınlarda 19,6±4,26 kg/m2'dir (p<0.05). Katılımcıların %79,3'ü normal BKİ aralığındadır. Ortalama fiziksel aktivite düzeyi (PAL) 1,75±0,19'dur. Katılımcıların Akdeniz diyetine uyumu düşük, orta ve yüksek olma durumu sırasıyla %25,0, %62,1 ve %12,9'dur (p<0,05). Erkeklerin %62,0'si kadınların %62,2'si sürdürülebilir beslenme kavramını önceden duymuştur (p>0,05). Sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ölçeğine verilen yanıtların toplam puan ortalaması erkekler ve kadınlar için sırasıyla 113,951±1,0053 ve 114,182±1,1980 (p>0,05). Katılımcıların sağlıklı ve dengeli beslenme, kalite işaretleri (yöresel/organik), et tüketiminin sınırlandırılması, yerel gıda, daha az miktarda yağ tüketimi, gıda israfından kaçınma, hayvan sağlığı-refahı ve mevsime özgü besin tutumu cinsiyete göre anlamlı bir fark göstermemiştir (p>0,05). Katılımcıların sürdürülebilir beslenme bilgisi ile Akdeniz diyeti bağlılık skoru arasında pozitif anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların Sürdürülebilir beslenme bilgisi ile BKI değeri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların Akdeniz diyeti bağlılığı skoru ile yaşı arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır(p>0,05).
Özet (Çeviri)
The rapid increase in the global population has led to environmental and nutritional challenges. There are many harmful factors to the environment at various stages, from food production to consumption. It has been more recently understood that nutrition, the environment, and human health are inseparable, and that improvements are needed not only in food production systems but also in personal lifestyles and food choices. This study aims to evaluate the level of knowledge about sustainable nutrition and adherence to the Mediterranean diet in adults aged 18-64 years. A total of 140 volunteer adults (90 women and 50 men) aged between 18 and 64 years participated in the study. Participants who agreed to join the study were informed about the research, and the prepared survey form was administered face-to-face. The survey included questions about the participants' sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, health status, eating habits (number of meals, meal skipping and its reasons, etc.), food consumption frequencies, 24-hour dietary recall, physical activity levels, as well as their adherence to the Mediterranean diet and their level of knowledge about sustainable nutrition. The collected data were analyzed using the SPSS-26 program. The average age of the participants was 25.9 ± 9.04 years. Body mass index (BMI) was 23.5 ± 4,03 kg/m² for men and 19.6 ± 4.26 kg/m² for women (p <0.05). 79.3% of the participants had a normal BMI. The average physical activity level (PAL) was 1.75 ± 0.19. The adherence to the Mediterranean diet among participants was found to be low, medium, and high in 25.0%, 62.1%, and 12.9%, respectively (p <0.05). 62.0% of men and 62.2% of women had previously heard of the concept of sustainable nutrition (p>0.05). The mean total score of the responses to the Sustainable and Healthy Eating Behavior Scale was 113,951±1,0053 for men and 114,182±1,1980 for women (p>0.05). There was no significant gender-based difference in the participants' attitudes toward healthy and balanced eating, quality labels (local/organic), limiting meat consumption, local food consumption, reduced fat intake, avoiding food waste, animal health and welfare, and seasonal food consumption (p>0.05). A significant positive relationship was found between sustainable nutrition knowledge and adherence to the Mediterranean diet score (p<0.05). A significant negative relationship was found between sustainable nutrition knowledge and BMI value (p<0.05). However, no significant relationship was found between the Mediterranean diet adherence score and age (p>0.05).
Benzer Tezler
- Yetişkinler için Sürdürülebilir Beslenme Okuryazarlığı Ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması
Developing and implementing the Sustainable Nutrition Literacy Scale for Adults
ELİF GÖKMEN
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN AKTAŞ
- Yetişkin kadın bireylerin beslenme okuryazarlık düzeyleri ile sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition literacy levels and sustainable and healthy eating behaviours of adult female individuals
AYCAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN