Hüsameddin Bitlisi'nin Şerhu Istılâhâti's-Sûfiyye adlı eseri
Husameddin Bitlisi's work named Şerhu Istılâhâti's-Sûfiyye
- Tez No: 924084
- Danışmanlar: PROF. DR. SAFİ ARPAGUŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Tarih, Religion, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XIII. yüzyılın sonları ile XIV. yüzyılın başlarında yaşamış olan Abdürrezzak Kâşânî'nin Istılâhâtu's-Sûfiyye adlı eseri, hacimli tasavvuf kavramları sözlüklerinden biri olarak önemli bir kaynak niteliğindedir. İbnü'l-Arabî ve onu takip eden mutasavvıfların düşüncelerinde yoğun olarak yer alan terimler, okuyucular için anlamakta zorluk teşkil ettiğinden, bu tür terim sözlüklerine duyulan ihtiyaç giderek artmıştır. Ancak Kâşânî'nin eseri, içerdiği kavramların derinliği ve bazı terimlerin yalnızca birkaç cümle ile açıklanmış olması sebebiyle, söz konusu ihtiyacı tam anlamıyla karşılayamamıştır. Bu durum, sözlüğün şerh edilmesi gerekliliğini doğurmuş ve İbnü'l-Arabî mektebinin takipçilerinden biri olan Hüsâmeddin Bitlisî, Şerhu Istılâhâti's-Sûfiyye adlı eseri kaleme almıştır. Aynı zamanda Câmiu't-Tenzîl ve't-Te'vîl isimli kapsamlı bir Kur'ân tefsiri yazmış olması nedeniyle müfessir kimliğiyle de tanınan Bitlisî, bu şerhinde tasavvufî düşüncelerini ve kendine özgü bazı tasavvufî teorilerini eserin içerisine serpiştirerek yorumlamıştır. Bu çalışmada, çeşitli kütüphanelerde yazma eser olarak bulunan Şerhu Istılâhâti's-Sûfiyye dijital ortama aktarılmış ve iki farklı nüsha karşılaştırılarak tahkiki gerçekleştirilmiştir. Böylece eserin en güvenilir ve doğru metnine ulaşılması hedeflenmiştir. Ayrıca, Hüsâmeddin Bitlisî'nin hayatı, hakkında ileri sürülen bazı iddialar ve bu eserde ortaya koyduğu tasavvufî görüşler de detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
Abd al-Razzaq Kashani's Istilahatu's-Sufiyya, who lived in the late 13th and early 14th centuries, is one of the early extensive lexicons of Sufi terminology. In the post-Ibn al-Arabi Sufi tradition, the complexity of certain terms and concepts made it increasingly difficult for readers to fully grasp their meanings, thereby necessitating the compilation of specialized glossaries. However, Kashani's work did not entirely meet this need, as many of the concepts it addressed remained intricate, and some terms were explained only in a few sentences. This limitation led to the necessity of commentaries on the lexicon, and Husam al-Din Bitlisi, a follower of the Ibn al-Arabi school, authored Sharh Istilahati's-Sufiyya as a commentary on Kashani's work. Bitlisi, who is also known for his comprehensive Qur'anic exegesis Jami' al-Tanzil wa'l-Ta'wil, integrated his Sufi thoughts and some of his own mystical theories into his commentary, albeit in a somewhat scattered manner. In this study, Sharh Istilahati's-Sufiyya, which exists in manuscript form in various libraries, has been transcribed into a digital format, and a critical edition has been prepared by comparing two different copies. This process aimed to establish the most reliable and accurate version of the text. Additionally, the study explores Husam alDin Bitlisi's life, certain claims about him, and his Sufi views as reflected in this work.
Benzer Tezler
- Hüsâmeddin Bidlîsî ve“Müntehab-ı Şerh-i Gülşen-i Râz”isimli eserin tahkîk ve tahlîli
Husamuddin Bidlisi and Muntakhab-i Sharh-i Gulshan-i Raz (Text edition and study)
İPEK ŞENGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECDET TOSUN
- Hüsameddin Bitlisi`nin“Kitabu`n-Nusus”isimli eserinin tahkik ve tahlili
Critical edition and analysis of Hüsameddin Bitlisi`s work which is entitled“Kitabu`n-Nusus”
M. MUSTAFA ÇAKMAKLIOĞLU
- Hüsameddin el-Bitlisî'nin“Câmiü't-Tenzîl Ve't-Te'vîl”adlı eserinden Nisâ Sûresi tefsirinin tahkiki
The Tahqeeq of Tafseer Sura an-Nisa From Husamuddin al-Bitlisiy's“Jamiuttanzeel vat-Taaweel”
MURAT CHOMAEV
Doktora
Türkçe
2022
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ KAYA
- Hüsameddin Ali Bitlisî'nin Câmi'u't-Tenzîl ve't-Te'vîl isimli tefsirinden Kehf Suresinin tahkiki ve incelemesi
The study and analysis of the Surah al-Kahf from Hüsameddin Ali Bitlisî's tafsir“Câmi'u't-Tenzîl ve't-Te'vîl”
MOHAMMED AHMED SALEH
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAHATTİN ÖZ
- Hüsâmeddin Ali el-Bitlisî'nin (ö. 909/1504) Câmiu't-Tenzîl Ve't-Te'vîl isimli eserinden Al-i İmrân sûresinin tahkik ve tahlili
The critical edition and analysis of Al-i Imran Surah in Jami al-Tanzil Wa al-Ta'wil by Husam al-Din Ali al-Bitlisi
ESMA ÇETİN
Doktora
Türkçe
2016
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN AKGÜL