Dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı almış çocuklara yönelik müzik etkinlikleri: Bir eylem araştırması
Music activities for children diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder: An action research
- Tez No: 926002
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLTEN CÜCEOĞLU ÖNDER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: DEHB, Eylem Araştırması, Kazanımlar, Müzikal Davranış
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, araştırmacı tarafından hazırlanan müzik etkinliklerinin, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış çocuklara uygulanarak, bu etkinliklerin çocukların müzikal davranışlarına etkisini ve müzik etkinliklerine katılım durumlarını incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, yarı yapılandırılmış görüşme formları, araştırmacı ve öğretmen günlükleri, ses ve video kayıtları ile dereceleme ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı İlkokul 2. sınıf müzik öğretim programından dört öğrenme alanı ve bu alanlara ilişkin 9 kazanım belirlenmiştir. Bu kazanımlara yönelik 12 haftalık eylem planları hazırlanmış, hiç müzik eğitimi almamış 7-9 yaş aralığındaki DEHB tanısı almış 5 çocuk üzerinde uzman bir müzik öğretmeni tarafından uygulanmıştır. Uygulamalar sırasında araştırmacı ve uygulayıcı öğretmen her hafta günlük tutarak notlar almışlardır. 12 haftalık öğrenme-öğretme sürecinin tamamı kamera ile kaydedilmiştir. Eylem planlarının uygulanması sürecinde gerçekleştirilen etkinlikler ayrıntılı bir biçimde yazıya dökülmüş, verilerin geçerliğini ve güvenilirliğini artırmak amacıyla kamera kayıtlarından yararlanılmış, öğretmen ve araştırmacı günlüklerinden doğrudan alıntılar yapılmıştır.12 haftalık uygulamadan, 1., 4., 7., 10. ve 12. haftalara ait uygulamalar süreç değerlendirmesi yapılarak, kamera kayıtları dört alan uzmanı tarafından izlenmiş, dereceleme ölçeği üzerinde puanlanmıştır. Değerlendirmeciler arasındaki tutarlılık Kendall'ın W uyum katsayısı ile incelenmiş ve dört puanlayıcı arasındaki uyumun .625 (p <.05) olduğu bulunmuştur. Dereceleme ölçeğinin analizinde ise her bir çocuğun dört puanlayıcıdan aldığı puanların ortalaması ve standart hatası hesaplanarak, R 4.4.1 (R Core Team, 2024) üzerinde ggplot2 (Wickham, 2016) paketi kullanılarak görselleştirilmiştir. Uygulama sonrasında çocuklarla ve aileleri ile görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler, betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. Çocukların ve ailelerinin görüşme sorularına verdikleri yanıtlar herhangi bir genelleme yapılmaksızın olduğu gibi aktarılmış ve özgün halleriyle veriler sunulmuştur. Araştırmada, DEHB tanısı almış çocuklara yönelik uygulanan müzik etkinliklerinin çocukların müzikal davranışlarına olumlu etkiler sağladığı, uygulama sürecinde, DEHB semptomlarının fazla gözlemlenmediği, bu durumun gerçekleştirilen etkinliklerin çocukların hareket gereksinimlerini karşılamasıyla ilişkili olduğu, müzikal anlamda birden fazla yönergeyi yerine getirebildikleri, dinleme-söyleme, müziksel algı ve bilgi edinme, müziksel yaratıcılık ve müzik kültürü öğrenme alanlarında gelişim gösterdikleri ve uygulama sonrasında gerçekleştirilen görüşmeler doğrultusunda, müzik etkinliklerinin çocukların öz denetim, sosyal beceri ve özgüven gelişimine önemli katkılar sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to investigate the impact of musical activities prepared by the researcher and performed on children diagnosed with ADHD (Attention-deficit and hyperactivity disorder) and their attendance to those musical activities. Action research, one of the qualitative research designs, was used in this research. In addition to this personal information forms, semi-structures interview forms, researcher and teacher diaries, audio and video recordings and rating scales were used as data collection tools. Four learning areas and nine acquisitions related to those areas of a 2nd grade music curriculum approved by the Ministry of Education in Turkey have been determined. According to these acquisitions an action plan of twelve weeks has been organized and performed by a qualified teacher on five students with the criterion of never having a musical education before, being diagnosed with ADHD and being aged of 7-9 years. During the applications, the researcher and the teacher kept a diary and took notes every week. The entire twelve-week learning-teaching process was recorded with a camera. The activities carried out during the implementation of the action plans were written down in detail, camera recordings were used to increase the validity and reliability of the data, and direct quotations were made by the teacher and researcher diaries. The applications of the 1st, 4th, 7th, 10th and 12th weeks of the twelve-week application were evaluated and the camera recordings were watched by four field experts and scored on a rating scale. Consistency between evaluators was examined with Kendall's W agreement coefficient and the agreement between four raters was found to be .625 (p<.05). In the analysis of the rating scale, the mean and standard error of the scores received by each student from four raters were calculated and visualized using ggplot2 (Wickham, 2016) package on R 4.4.1 (R Core Team,2024). After the application, meetings were held with the students and their parents, and the data obtained was analyzed using the descriptive analysis approach. The answers given to the interview questions by the students and their parents were reported in their original form without any generalizations. As a result, it was concluded that the musical activities applied to students diagnosed with ADHD had positive effects on the children's musical behavior and that ADHD symptoms were less observed during the application process. Furthermore, this situation was related to the activities carried out in meeting the movement needs of these students. These students could fulfill more than one musical instruction, and they showed development in the areas of listening-singing, musical perception, knowledge acquisition, musical creativity and learning music culture. Additionally, in line with the interviews held after the application, musical activities made significant contributions to the development of the student's self-control, social skills and self-confidence.
Benzer Tezler
- 9-14 yaş Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısı alan çocukların ailelerinin sorunla ilgili baş etme tarzlarına yönelik nitel bir çalışma
A qualitative study on coping styles of parents of children with ADHD aged 9-14 years
SİNEM SANCAKTAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiKonya Gıda ve Tarım ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ARI
- Okul öncesi dönemde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ve almayan çocuklarda bilişsel becerilerinin karşılaştırılmalı incelenmesi
Comparative investigation of cognitive skills in children diagnosed without attention and hyperactivity disorder in preschool
ÜLKÜN EKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM ZEYNEP METİN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı konmuş çocukların ebeveynlerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu sıklığı
Rate of attenion deficit hyperactivity disorder in parents of children with attenion deficit hyperactivity disorder
TUĞBA CAMCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM YILDIZ ÖÇ
- DEHB tanısı almış çocukların yaşadıkları psikososyal zorluklar ve baş etme yöntemlerinin incelenmesi
Investigation of psychosocial challenges and coping methods experienced by children diagnosed with ADHD
MERVE GÜLÇİN TUTLU TEMİZYÜREK
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan 36-72 aylik çocuklarda duyu modülasyonu ve mizaç ile ilgili davranışsal yanıtlar arasındaki ilişki
The relationship between sensory modulation and temperament-related behavioral responses in children aged 36-72 months with attention deficit and hyperactivity disorder
ENES TUĞRUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE UYANIK