Gama ışınlaması ile oluşturulan ekmeklik buğday M4 popülasyonlarının genetik karakterizasyonu ve kahverengi pasa dayanıklılık genleri bakımından incelenmesi
Genetic characterization of bread wheat M4 populations generated by gamma irridation and investigation of brown rust resistance genes
- Tez No: 927198
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHİYE BANU BİLGEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Ziraat, Biotechnology, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya nüfusunun hızlı artışı sebebiyle insan beslenmesinin en önemli besini olan buğdaya talep artmış ve bu talebin karşılanabilmesi için dayanıklı ve yüksek verimli çeşit geliştirilmesine olanak sağlayan ıslah çalışmaları zamanla hız kazanmıştır. Klasik ıslah çalışmaları ile beraber mutasyon ıslahı çalışmaları bazı türlerde çeşit geliştirmede etkin şekilde kullanılmaktadır. Bu tür ıslah çalışmaların hızının arttırılması için kullanılabilecek en etkili yollardan biri moleküler belirteçlerden yararlanarak moleküler ıslah çalışmalarına yer vermektir. Retrotranspozonlar genomdaki hareketli elemanlardır ve genetik varyasyona sebep olmaktadırlar. Bu nedenle varyasyonu daha iyi anlayabilmek için retrotranspozon temelli moleküler belirteçler yaygın olarak kullanılan araçlardandır. Bu tez çalışmasında gama ışını uygulanan M4 buğday popülasyonlarında moleküler karakterizasyon için 15 adet retrotranspozon temelli moleküler belirteç olan iPBS (iPBS2237, iPBS2249, iPBS2373, iPBS2400, iPBS2077, iPBS2278, iPBS2375, iPBS2377, iPBS2378, iPBS2387, iPBS2390, iPBS2392, iPBS2393, iPBS2095 ve iPBS2388) primerleri kullanılmıştır ve buğdayda verim kaybının nedenlerinden biri olan kahverengi pas hastalığına dayanıklılık genleri olan Lr (Lr13, Lr14a, Lr19, Lr22a, Lr24, Lr34, Lr37 ve Lr47) genlerinin varlığına bakılmıştır. Analiz edilen yedi ekmeklik buğday çeşidine ait 35 örnekte iPBS primerlerine ait toplam 102 bant gözlenmiştir. Çalışmada kullanılan ekmeklik buğday popülasyonlarının ortalama polimorfizm oranı %5,88 olarak hesaplanmıştır. Çalışılan buğday çeşitlerinin kahverengi pasa dayanıklılık genlerinden yedi Lr gen bölgesine (Lr34 geni hariç) sahip olduğu gözlenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler buğdayda mutasyon ıslahı ve klasik ıslah çalışmalarında kullanılması için önemli bilgiler sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The demand for wheat, which is the most important food in human nutrition, has increased due to the rapid increase in the world population, and breeding studies that allow the development of resistant and high-yielding varieties to meet this demand have accelerated over time. Mutation breeding studies are effectively used in developing varieties in some species along with classical breeding studies. One of the most effective ways to increase the speed of such breeding studies is to include molecular breeding studies using molecular markers. Retrotransposons are mobile elements in the genome that induce genetic variation. Therefore, retrotransposon-based molecular markers are widely used tools for better understanding genetic variation. In this thesis, 15 retrotransposon-based molecular markers, iPBS primers (iPBS2237, iPBS2249, iPBS2373, iPBS2400, iPBS2077, iPBS2278, iPBS2375, iPBS2377, iPBS2378, iPBS2387, iPBS2390, iPBS2392, iPBS2393, iPBS2095, and iPBS2388), were used for molecular characterization in gamma-irradiated M4 wheat populations. Additionally, the presence of Lr genes (Lr13, Lr14a, Lr19, Lr22a, Lr24, Lr34, Lr37, and Lr47), which are associated with resistance to brown rust, a significant factor causing yield loss in wheat, was investigated. A total of 102 bands belonging to iPBS primers were observed in 35 samples of seven bread wheat varieties analyzed. The average polymorphism rate of bread wheat populations used in the study was calculated as 5.88%. It was observed that the studied wheat varieties had seven Lr gene regions (except Lr34 gene) from brown rust resistance genes. The data obtained from the study will provide important information for mutation breeding in wheat and for use in classical breeding studies.
Benzer Tezler
- NaI (TI) dedektörleri için toplam verim ve tüm enerji pik duyarlığının Monte Carlo metodu ile elde edilmesi
Başlık çevirisi yok
N. REMZİYE ERGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAN ÖZMUTLU
- Gamma ışınlamasının buğday ve triticalenin bazı karakterleri üzerindeki etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
SANİYE AKGÜNLÜ
- Gamma ışınlarının biyolojik ortamlarda differansiyel coherent-incoherent saçılma tesir kesitlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
LALE TACER
Doktora
Türkçe
1983
Fizik ve Fizik MühendisliğiGazi ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAN ÖZMUTLU
- Tavuk karaciğer gama-glutamil transferazının saflaştırılması ve bazı kinetik özelliklerinin araştırılması
The Purification of the chicken liver a gamma-glutamyl transferase and the research of some kinetic properties
FİLİZ TARCAN