Onkoloji hemşirelerinde merhamet yorgunluğu ile bakım davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between compassion fatigue and caring behaviors in oncology nurses
- Tez No: 937517
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞENAY GÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, onkoloji hemşirelerinde merhamet yorgunluğu ile bakım davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma Ankara il sınırları içinde yer alan, onkoloji yataklı servisi olan ve çalışmaya izin veren hastanelerde çalışan 241 onkoloji hemşiresi ile yürütülmüştür. Veriler; etik kurul izni, kurum izinleri ve hemşirelerden aydınlatılmış onam alındıktan sonra Hemşireler İçin Tanıtıcı Özellikler Formu, Bakım Davranışları Ölçeği-24 ve Merhamet Yorgunluğu-Kısa Ölçeği kullanılarak, 15 Temmuz 2023- 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi IBM SPSS 26 ile yapılmıştır. Analizde T testi, ANOVA testi, Tukey testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre hemşirelerin yaş ortalaması 28,33'tür, %90'ı kadındır. Katılımcıların %64,7'si onkoloji hemşiresi olmayı isteyerek seçmemiş ve %86,3'ü ise son altı ayda bakım verdiği en az bir hastasını kaybetmiştir. Bakım Davranışları Ölçeği puan ortalaması 5,22'dir ve onkoloji hemşirelerinin bakım davranışları algısının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bakım davranışları; cinsiyet, yaş, hemşire olarak çalışma süresi, onkoloji hemşiresi olarak çalışma süresi, onkoloji hemşiresi olmayı isteyerek seçme, travmatik olaylardan etkilenme ve işini severek yapma durumlarından etkilenmektedir (p<0,05). Merhamet Yorgunluğu Ölçeği puan ortalaması 67,71'dir ve hemşirelerin orta düzeyde merhamet yorgunluğu yaşadıklarını göstermektedir. Merhamet yorgunluğunu; cinsiyet, çalışma düzeni, onkoloji hemşiresi olmayı isteyerek seçme, travmatik olaylardan etkilenme, işini severek yapma ve çalışma koşullarından memnun olma durumlarının etkilediği belirlenmiştir (p<0,05). Bakım Davranışları Ölçeği alt boyutu“saygılı olma”ile Merhamet Yorgunluğu Ölçeği alt boyutu“ikincil travma”arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda hemşirelerde merhamet yorgunluğunun orta düzeyde olmasına rağmen hemşirelerin bakım davranışları algılarının yüksek olmasının, hemşirelerin özgeciliğinden, empati kurma yeteneğinden, etik ve profesyonel değerlerinden ve kollektif kültüre sahip olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Hemşirelerin, merhamet yorgunluğu ile başa çıkabilmeleri için hemşirelere destekleyici bir çalışma ortamı, eğitim ve psikolojik destek sunulması gereklidir. Hemşirelerin bakımlarını en iyi şekilde verebilmeleri için, merhamet yorgunluğu ile ilgili farkındalık yaratılması ve etkin müdahale stratejilerinin uygulanması kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
This descriptive and correlational study was conducted to determine the relationship between compassion fatigue and caring behaviors in oncology nurses. The study was conducted with 241 oncology nurses working in hospitals which gave permission for the study, oncology inpatient services located within the provincial borders of Ankara. Data were collected between July 15, 2023 and July 1, 2024 by using the Descriptive Characteristics Form for Nurses, Caring Behaviors Scale-24 and Compassion Fatigue-Short Scale after obtaining ethics committee permission, institutional permissions and informed consent from the nurses. The data obtained from the study were analyzed with IBM SPSS 26. T test, ANOVA test, Tukey test and Pearson correlation analysis were used in the analysis. According to the findings obtained from the study, the average age of the nurses was 28.33 years, 90% were female, 64.7% did not choose to be an oncology nurse willingly, and 86.3% had lost at least one patient they cared for in the last six months. The mean score of the Caring Behaviors Scale was 5.22 and it was determined that oncology nurses' perception of caring behaviors was at a high level. Caring behaviors are affected by gender, age, working time as a nurse, working time as an oncology nurse, willingly choosing to be an oncology nurse, being affected by traumatic events, and doing their job fondly (p<0.05). The mean score of the Compassion Fatigue Scale was 67.71, indicating that nurses experienced compassion fatigue at a moderate level. It was determined that gender, working order, willingly choosing to be an oncology nurse, being affected by traumatic events, doing your job with love and being satisfied with working conditions affected compassion fatigue (p<0.05). It was found that there was a very weak positive correlation between the sub-dimension“being respectful”of the Caring Behaviors Scale and the sub-dimension“secondary trauma”of the Compassion Fatigue Scale. As a result of the study, it is thought that although compassion fatigue is at a moderate level in nurses, nurses' high perception of care behaviors is due to nurses' altruism, ability to empathize, ethical and professional values, and collective culture. In order for nurses to cope with compassion fatigue, a supportive working environment, education and psychological support should be provided to nurses. In order for nurses to provide the best care, it is critical to raise awareness about compassion fatigue and implement effective intervention strategies.
Benzer Tezler
- Onkoloji hemşirelerinde iyi ölüm algısı ve merhamet yorgunluğunun bakım davranışlarına etkisi
The effect of good death perception and compassion fatigue on caring behaviors in oncology nurses
TUĞÇE TURHAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZNUR USTA YEŞİLBALKAN
- Dudak kanserlerinde genetik ve sitogenetik çalışmalar, lokalize radyasyonun kromozomlara etkisi
Başlık çevirisi yok
M.MÜJGAN YEŞİLDAĞ
Doktora
Türkçe
1985
OnkolojiAnkara ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR SITKI ŞAYLI
- Akut lenfoblastik lösemide monoklonal antikorlarla fenotipik özelliklerin ve T-lenfotropik virus antikorlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYAT ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
OnkolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. EMİN KANSU