Kuraklık ve yüksek sıcaklık stresinin zeytinde (Olea europaea L.) fizyolojik ve biyokimyasal etkileri
Drought and high temperature stress effect on the physiological and biochemical structure on olive (Olea europaea L.)
- Tez No: 939953
- Danışmanlar: PROF. DR. SERRA HEPAKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Abiyotik faktörler, Bitki fizyolojisi, Su stresi, Sıcaklık stresi, Abiotic factors, Plant physiology, Water stress, Temperature stress
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, küresel ısınma ile öngörülen yüksek sıcaklığa eşlik eden kuraklık stresinin zeytin bitkisinin fotosentez verimliliği üzerine etkilerini araştırmak hedeflenmiştir. Bu kapsamda, iki stresin doğada birlikte meydana gelebileceği varsayımıyla, Memecik ve Gemlik zeytin çeşitlerinin kuraklık, yüksek sıcaklık ve bu abiyotik streslerin birlikte uygulandığı koşullara dayanım mekanizmaları, bitki-su ilişkileri ve fotosentez reaksiyonları çerçevesinde ilk kez incelenmiştir. Araştırma sonuçları, Memecik ve Gemlik çeşitlerinin strese karşı farklı savunma mekanizmaları geliştirdiğini ortaya koymuştur. Yapılan değerlendirmelerde, sürgün uzunluğu, yaprak tüy yoğunluğu (trikom yoğunluğu), yaprak oransal su içeriği (YOSİ), CO2 asimilasyon oranı (A), transpirasyon oranı (E), stoma iletkenliği (gsw), PSII'nin maksimum kuantum verimi (Fv/Fm), elektron taşıma oranı (ETR) ve kuantum verimliliği (ΦPSII) parametreleri açısından Gemlik çeşidinin Memecik'e kıyasla daha toleranslı olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, zeytinde 50 °C'nin üzerindeki sıcaklıkların hücre membranlarında geri dönüşü olmayan hasarlara ve bitki morfolojisinde ciddi bozulmalara yol açtığı gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, özellikle yüksek sıcaklık ve kuraklık stresinin birlikte veya ayrı ayrı etkili olduğu bölgelerde Gemlik çeşidinin adaptasyon yeteneği ile öne çıktığını göstermektedir. Bu adaptasyon yeteneği yeni plantasyon stratejilerinin planlanmasında dikkate alınması gereken önemli bir faktör olarak değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to investigate the effects of drought stress, accompanied by high temperatures predicted due to global warming, on the photosynthetic efficiency of olive plants. In this context, under the assumption that the two stresses may occur together in nature, the resistance mechanisms of Memecik and Gemlik cultivars to drought, high temperature and these abiotic stresses were examined for the first time within the framework of plant-water relations and photosynthetic reactions. The results of the study revealed that Memecik and Gemlik cultivars develop different defense mechanisms against stress. In the evaluations, it was determined that Gemlik cultivar was more tolerant than Memecik in terms of shoot length, leaf hair density (trichome density), relative water content (RWC), CO2 assimilation rate (A), transpiration rate (E), stomatal conductance (gsw), maximum quantum efficiency of photosystem II (Fv/Fm), electron transport rate (ETR), and quantum yield of photosystem II (ΦPSII) parameters. Furthermore, it was observed that temperatures above 50 °C caused irreversible damage to cell membranes and serious deterioration in plant morphology in olives. These findings show that Gemlik variety stands out with its adaptability, especially in regions where high temperature and drought stress are effective together or separately. This adaptation ability should be considered as a critical factor to be taken into account in planning new plantation strategies.
Benzer Tezler
- Antalya bölümünde meteorolojik ekstremler ile bitkisel fenoloji-verim arasındaki ilişkiler ve iklim değişikliği algısı
Relationships between meteorological extremes and crop phenology-yield and perception of climate change in the Antalya region
BARIŞ DURMUŞ
- Pamukta (Gossypıum spp.) kuraklık ve sıcaklık stresinin bazı agronomik, fizyolojik ve biyokimyasal özelliklere etkisinin incelenmesi
Determination of the effects of drought and high temperature stresses on some agronomical, physiological and biochemical characteristics of cotton (Gossypium spp.)
GÜLDEN DENİZ ATASOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİTHAT NURİ GEVREK
- Van Gölü Havzası fasulyelerinde kuraklık ve yüksek sıcaklığa tolerant ve duyarlı genotiplerin belirlenmesi
Determination of drought and high temperature tolerant and sensitive bean genotypes in Lake Van Basin
TURGAY KABAY
Doktora
Türkçe
2014
FizyolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT ŞENSOY
- Coronatin (Cyclopropanecarboxylic acid, 2-ethyl-1-[(6-ethyl-2,3,3a,6,7a hexahydro-1-oxo-1h-inden-4-yl)]carbonyl amino)'in kuraklık ve sıcaklık stresine maruz bırakılan nohut (Cicer arietinum L.) üzerindeki fizyolojik ve biyokimyasal etkilerinin araştırılması
An investigation on the physiological and biochemical effects of coronatine (Cyclopropanecarboxylic acid, 2-ethyl-1-[(6-ethyl 2,3,3a,6,7a-hexahydro-1-oxo-1h-inden-4-yl)]carbonyl amino) on chickpea (Cicer arietinum L.) under simulated drought and heat stresses
HÜLYA CEYLAN
- Kuraklık ve su baskınına farklı tolerans gösteren kamışsı yumak populasyonlarında ardışık streslerin morfolojik ve fizyolojik özelliklerine etkisi
The effect sequeuntial drought and waterlogging stresses on the morphological and physiological traktör of tall fescue populations exhibiting different levels tolerance to drought and waterlogging of post-drought waterlogging stress
NURAN AYVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRKAN DEMİRKOL