Romantik ilişkilerde akıl bulandırma (Gaslighting) deneyimlerinin yansımaları: Fenomenolojik bir çalışma
Reflections of gaslighting experiences on romantic relationships: A phenomenological study
- Tez No: 940566
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜDAYAR CIHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Akıl bulandırma (Gaslighting), Duygusal manipülasyon, Romantik ilişki, Fenomenolojik desen, Nitel araştırma, Gaslighting, Emotional manipulation, Romantic relationship, Phenomenological design, Qualitative research
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Romantik İlişkilerde Akıl Bulandırma (Gaslighting) Deneyimlerinin Yansımaları: Fenomenolojik Bir Çalışma Akıl bulandırma (gaslighting) failin, mağdurun zihni üstünde sistematik bir biçimde çalışarak, mağdurun şüpheye düşmesine ve fikirlerinin etkilenmesine, mağdurun yetersiz olduğu bir konuda herhangi bir kanıt olmaksızın onu suçlayarak, mağdurun gerçeklik algısını sorgulamasına ve aklını kaybettiğini düşünmesine neden olan bir duygusal manipülasyon yöntemi olarak tanımlanmaktadır. Akıl bulandırma üzerine yeterince bilimsel çalışmaların yapılmamış olmasının konunun halen daha araştırılmaya ve geliştirilmeye değer bir konu olduğunu göstermektedir. Akıl bulandırmanın yaygınlığının henüz bilinmiyor oluşu, mağdurlarda oluşan etkilerini belirsiz kılmaktadır. Mevcut çalışmanın amacı da Türkiye'de yaşayan, halihazırda romantik ilişkisi bulunan, ilişkisinde akıl bulandırmaya maruz kalan bireylerin deneyimledikleri akıl bulandırma sürecini anlamaya çalışmaktır. Çalışma, 2023-2024 yılları arasında yapılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı olan fenomenolojik desen kullanılmıştır. Çalışmanın dahil edilme kriterlerine uyan 18 yaş üstü, en az dört aylık romantik ilişkisi bulunan ve ilişkisinde akıl bulandırmaya maruz kaldığını düşünen yedisi kadın dördü erkek olmak üzere toplamda 11 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri tematik analiz yoluyla analiz edilmiştir. Analizler neticesinde toplamda dört temaya ulaşılmıştır. Bu temalar mağdur profili, fail özellikleri, fail davranışları ve mağdur-fail ilişkisi olmuştur. Bulgular, faillerin akıl bulandırma taktiklerini şekillendirmede hem faillerin hem de mağdurların özelliklerinin nasıl rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, Türkiye'nin dini ve toplumsal yapısı ile güç eşitsizliği teorisi çerçevesinde ele alınarak tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda gelecek araştırmacılar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Reflections of Gaslighting Experiences on Romantic Relationships: A Phenomenological Study Gaslighting is defined as a form of emotional manipulation in which the gaslighter systematically works to influence the gaslightee's mind, leading them to doubt themselves and their perceptions. This often involves unfounded accusations of inadequacy, prompting the gaslightee to question their grasp on reality and even their sanity. The limited amount of scientific research on gaslighting suggests that it remains a topic worthy of further exploration and scholarly attention. The current lack of clarity regarding the prevalence of gaslighting contributes to the uncertainty surrounding its psychological impact on survivors. This study aims to understand the gaslighting process as experienced by individuals residing in Turkiye who are currently in romantic relationships and believe they have been subjected to gaslighting. Conducted between 2023 and 2024, the study adopts a qualitative research approach with a phenomenological design. Semi-structured interviews were conducted with a total of 11 participants—seven women and four men—who met the inclusion criteria: being over the age of 18, having been in a romantic relationship for at least four months, and believing they had experienced gaslighting in that relationship. The data collected were analyzed through thematic analysis. Four main themes emerged from the analysis: gaslightee profile, characteristics of the gaslighter, gaslighter behaviors, and the gaslightee–gaslighter relationship. The findings highlight the roles that both gaslightees' and gaslighters' characteristics play in shaping gaslighting tactics. The results are discussed within the framework of Turkiye's religious and sociocultural dynamics and the theory of power imbalance. The study concludes with recommendations for future researchers.
Benzer Tezler
- Le Non-naturalisme dans la Faute de I'Abbe Mouret d'Emile Zola
Başlık çevirisi yok
GÜRBÜZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUNA ERTEM
- Dönemsel yayınlarımızda reklamcılık işlevi ve basının kamuoyu oluşturma görevi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NEYLAN GÖNLÜYÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL
- Die Sprache und der Sprachstil Arno Schmidt's in:“Die Gelehrtenrepublik”
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ TUNCER
- La Narration et les procedes narratifs dans les Faux-Monnayeurs de Gide
Başlık çevirisi yok
FADİME ALPARSLAN
- Romatizmal kalb hastalıklarında mitral kapak tamiri
Başlık çevirisi yok
FİKRET SAMİ VURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisiİstanbul ÜniversitesiGöğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
