Türk Müziğinde geçki teknikleri
Transition techniques in Turkish Music
- Tez No: 940939
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SERKAN UMUZDAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Müziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 518
Özet
Geçki; icrâya veya esere onları hem monotonluktan kurtarmak hem de onları daha estetik yapmak için içlerine çeşitli dizi, ses veya makamlar katan bir araçtır. Bu sebeple geçki konusu Türk müziğin önemli konularından biridir. Literatürde geçkinin tanımına ilişkin detaylı açıklamalar ve örneklendirmeler bulunmaktadır. Ancak geçkinin nasıl yapılması gerektiği hususunda az sayıda yüzeysel çalışmaya rastlanmıştır. Bir kavramın, fikrin veya hareketin nasıl gerçekleşeceği; onların ne olduğunu bilmek kadar önemlidir. Bu bakış açısı ile bakıldığında geçkinin enstrümanlara göre ayrı ayrı veya ortak yollarla nasıl yapılacağını anlamak, anlatmak ve bilmek ciddi bir önem kazanmaktadır. Bu çalışma; amatörlerden, uzman icrâcılara kadar geniş bir kitleye, Türk müziği geçki tekniklerinde konusunda rehber olmayı amaçlamaktadır. Çalışma, ana düşünce olarak Türk müziğinde geçki yapma tekniklerine odaklanmaktadır. Geçki yapma tekniklerini isimlendiren, bu teknikleri detaylı anlatıp etütler barındıran bir çalışma olmasından dolayı büyük bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Araştırma için; belirlenen kriterlere göre tespit edilen ney, klasik kemençe, ud, tanbur, kanun sazlarında ve ses icrâsı alanında beşer icrâcıdan; geçki görüşleri edinilmiş ve saz icrâcılarından dört, ses icrâcılarından iki adet geçiş taksimi/icrâsı istenmiştir. Ardından edinilen bu taksimlerin ana melodileri, geçki özelinde açıklamalı bir şekilde notaya alınmıştır. İlgili taksim notalarının video/ses kayıtları ise karekod, link yöntemi ile bir websiteye yönlendirme vasıtasıyla çalışmaya aktarılmıştır. Araştırmacı tarafından notaya alınan taksimlerdeki çeşitli geçki kullanımları tespit edilip ortaya çıkan geçki teknikleri isimlendirilerek ayrı bir basamakta detaylıca anlatılmıştır. Daha sonra geçki etüdü yazımı için Türk Müziği repertuvarına göre en çok kullanılan beş makam belirlenmiştir. Geçki tekniklerini açıklamaya ve eğitimsel olarak kullanılmasına yönelik etüt formunda bu makamlardan örnekler hazırlanmıştır. Böylelikle çalışmanın geçki yapma konusunda Türk müziği literatürüne önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmaya katkı sunan icrâcıların mülakatlarından edinilen bilgi, birikim, tecrübe ve hatıraları ile eski saha bilgilerinin de bu çalışmaya büyük bir katkısı olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Modulation is a tool in which various scales, sounds or maqams are added to save the performance or composition from monotony and make it more aesthetic. For this reason, the modulation is one of the most important topics in Turkish music. In the literature, there are detailed explanations and exemplifications regarding the definition of the modulation. However, few superficial studies have been encountered on how to perform a modulation. How to realize a concept, idea or movement is as important as knowing what they are. From this point of view, it is important to understand, explain and know how to perform the modulation separately or jointly according to the instruments. This study aims to be a guide for a wide audience, from amateurs to expert performers, on the modulation techniques of the Turkish music. The main focus of the study is on the techniques of modulation in Turkish music. It is considered to be of great importance because it is a study that names the techniques of modulation and contains detailed etudes. For the research; five performers in the field of ney, classical kemenche, oud, tanbur, qanun instruments and vocal performance, who were determined according to the determined criteria, were asked for their opinions on modulation and four modulation taksims/performances were requested from instrumentalists and two from vocal performers. The main melodies of these taksims were notated with explanations specific to the modulation. The video/audio recordings of the related taksims were transferred to the study using the QR code method. The researcher identified various modulation uses in the notated taksims, and the techniques were named and explained in detail in a separate step. Then, the five most commonly used maqams in the Turkish Music repertoire were determined for writing modulation etude. Examples of etudes were prepared for the explanation and educational use of modulation techniques. Thus, it is thought that the study will make an important contribution to the Turkish music literature on modulation. It is thought that the knowledge, experience, experience and memories of the performers who contributed to the study and the existing literature information also contribute to this study.
Benzer Tezler
- Politainment (Eğlenceli siyaset) kavramı bağlamında Türkiye'de siyasal seçim kampanyalarının analizi
An analysis of the concept of politainment within the framework of Turkish election campaigns
MELTEM DİLEK ACARLI
Doktora
Türkçe
2014
Siyasal BilimlerMaltepe Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PEYAMİ ÇELİKCAN
- Orta çağda Herât bölgesi Gaznelilerin kuruluşundan Timurluların yıkılışına kadar) (961-1507)
Herat area in the middle ages from foundation of Ghaznevids till the fall of Timurids
MUSTAFA ŞAHİN
- Bahârî dîvânı: İnceleme & metin
Dîvân by bahârî: Ctructural and contential analysis
AYŞEGÜL POMAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA YILMAZ
- Türk evlerinde yapı malzemeleri ve yapım teknikleri
Construction materials and techniques in Turkish houses
MURAT EYÜP COŞKUN
- Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi'nin grameri: Fiil
The grammar of Evliya Çelebi's Seyahatnâme: Verb
ERKAN HİRİK
Doktora
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KARADOĞAN
- Fahruddîn-i Irâkî'nin Uşşâknâme adlı eseri (Tercüme ve inceleme)
Fahruddîn-i Irâkî's work called as Uşşâknâme (Translation and Analysis)
GÖKHAN ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ÖZ