20-69 yaş arası kadınların meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörler
Factors affecting breast cancer prevention behaviors of women age 20-69
- Tez No: 941096
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Ülkemizde ve dünyada kadınlarda en sık gözlenen kanser-lerden biri olan meme kanserinin maddi ve manevi yükü hem bireyleri hem toplum-ları etkilemektedir. Tarama yöntemleriyle erken dönemde saptandığında mortalitesi ve morbiditesi oldukça azalmaktadır. Bu çalışmada 20-69 yaş arası kadınların me-me kanseri önleme davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 30.11.2024-30.01.2025 tarihleri arasında başvuran, dahil olma kri-terlerini karşılayan, 20-69 yaş arası kadınlar dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik özellikleriyle, kanser tarama davranışlarını değerlendiren veri formu ile Meme Kanserini Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeğinden (MEKÖD) oluşan anket uygulanmıştır. Elde edilen bulgular IBM-SPSS 27 istatistik programı ile değerlendirilmiştir. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza yaş ortalaması 35±10,30 olan (min:20 maks:61) 390 kadın dahil edildi. MEKÖD ölçeği toplam puanı ortalaması 121,65±18,27, ortanca puan 122 idi (min:60 maks:157). Kendi kendine meme muayenesi (KKMM) yapma durumuna göre çalışma grubumuzun %27,91'i (n=108) yapmadığını, %39,53'ü (n=153) düzensiz yaptığını, %32,56'sı (n=126) ise düzenli olarak yaptığını belirt-mişti. Jinekolojik kanser taraması (Pap-smear) yaptıranların oranı %41,6 (n=161), yaptırmayanların oranı %58,4'tü (n=226). Aile hekimi tarafından rutin meme mua-yenesi ve meme kanseri taraması hakkında bilgi alanların ve meme kanseri hakkın-da bilgisi olanların tutum ve motivasyon alt boyut puanı istatistiksel anlamlı dü-zeyde yüksek bulundu (p=0,049 p<0,001). Düzenli olarak kendi kendine meme mu-ayenesi yapanların destek sistemleri alt boyut puanı yapmayan ve düzensiz yapan-lardan istatistiksel anlamlı düzeyde düşük saptandı (p<0,001). Klinik meme mua-yenesi (KMM) için doktora düzenli gidenlerin öz yeterlilik ve destek sistemleri alt boyut puanı doktora başvurmayanlardan istatistiksel anlamlı düzeyde düşüktü (p=0,003 p<0,001). Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezine (KETEM) başvuranların (p=0,004), oral kontraseptif kullananların (p=0,002) ve meme kanseri hakkında bilgisi olanların Destek Sistemleri alt boyut puanı istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0,047). Sonuç: Çalışmamızda, meme kanseri taraması hakkında bilgisi olanların ve Aile Hekiminden bu konuda bilgi alanların MEKÖD ölçeği alt boyut puanlarının (tutum, motivasyon, öz yeterlilik, destek sistemleri, bilgi arama, öz bakım) ve top-lam puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Breast cancer, one of the most common cancers among women globally and in our country, imposes significant financial and emo-tional burdens on both individuals and societies. Early detection through screening methods substantially reduces its mortality and morbidity. This study aimed to eva-luate breast cancer prevention behaviors in women aged 20–69 years. Method: The study included women aged 20–69 years who visited the Fa-mily Medicine outpatient clinics of Ankara Education and Research Hospital between November 1, 2024, and January 31, 2025, and met the inclusion criteria. Participants completed a questionnaire consisting of sociodemographic characteris-tics, a data form assessing cancer screening behaviors, and the Breast Cancer Pre-vention Behavior Determinants Scale (MEKÖD). The data were analyzed using the IBM-SPSS 25 statistical software, with a p-value <0.05 considered statistically sig-nificant. Findings: A total of 390 women with a mean age of 35±10.30 years (min: 20, max: 61) were included. The mean MEKÖD total score was 121.65±18.27, with a median score of 122 (min: 60, max: 157). Regarding self-breast examination (SBE), 27.91% (n=108) reported not performing it, 39.53% (n=153) performed it irregularly, and 32.56% (n=126) performed it regularly. The rate of women under-going gynecological cancer screening (Pap-smear) was 41.6% (n=161), while 58.4% (n=226) did not. Women who received information from their family physi-cian about routine breast examination and breast cancer screening, as well as those knowledgeable about breast cancer, had significantly higher attitude and motivation subscale scores (p=0.018). Women who regularly performed SBE had significantly lower Support Systems subscale scores compared to those who did not perform or performed it irregularly (p=0.004). Women who regularly visited a doctor for clini-cal breast examination (CBE) had significantly lower self-efficacy and support sys-tems subscale scores compared to those who did not (p=0.003). Women who visited the Cancer Early Detection, Screening, and Education Center (KETEM), used oral contraceptives, or were knowledgeable about breast cancer had significantly higher Support Systems subscale scores (p=0.030). Conclusion: The study found that women who were informed about breast cancer screening and those who received information from their family physician had significantly higher MEKÖD subscale scores (attitude, motivation, self-efficacy, support systems, information seeking, self-care) and total scores.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezinde 20-60 yaş arası kadınlarda meme kanseri önleme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of breast cancer prevention behaviors among women aged 20-60 in Edirne city center
REMZİ AYLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Silivri bölgesinde yaşayan 40-69 yaş kadınların meme kanseri tarama programına katılımının önlem kabul sürecine göre incelenmesi
[determining breast cancer screening program participation according to the precaution adoption process of women 40-69 age living in the silivri region
ZUHAL KARATAŞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ebelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA DEMİREZEN
- Bornova Koşukavak ASM'de 40-69 yaş arası kadınların birinci basamakta yürütülen meme kanseri tarama programına katım durumlarıve ilişkili etmenler
Participation in breast cancer screening program in primary care and related factors of women aged 40-69 at Bornova Koşukavak FHC
CEYDA GEÇİM
- 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri farkındalığı, sağlıklı yaşam davranışları ve tarama programlarına katılımlarının analizi: Bir aile sağlığı merkezi örneği
Analysis of breast cancer awareness, healthy lifestyle behaviors, and participation in screening programs among women aged 20–69: An example from a family health center
NURGÜL YENİCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Giresun ilindeki 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Investigating information, attitudes and behaviors about breast cancer screening methods of women aged 20-69 in giresun
BUSEGÜL ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER
DOÇ. DR. TUĞRUL KESİCİOĞLU