Hemodiyaliz hastalarında sanal gerçeklik temelli videoların semptomlar, vital bulgular ve konfor üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of virtual reality-based videos on hemodialisis symptoms, vital signs and comfort in hemodialisis patients
- Tez No: 942026
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAY BİNGÖL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, hemşirelik, konfor, sanal gerçeklik, Semptomlar, vital bulgular, Comfort, hemodialysis, nursing, symptoms, virtual reality, vital signs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma; sanal gerçeklik (SG) temelli videoların hemodiyaliz hastalarında semptomlar, vital bulgular ve konfor üzerine etkisi belirlemek amacıyla yürütüldü. Materyal ve Metot: Araştırma randomize kontrollü ön test-son test modelli deneysel tasarımlı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Gümüşhane ili Kelkit Devlet Hastanesi'nde Haziran 2024- Mayıs 2025 tarihleri arasında tedavi gören 54 hemodiyaliz hastası oluşturur. Araştırmaya katılan hastalar; 25'i kontrol, 25'i müdahale ve 4'ü pilot uygulama grubunda yer aldı. Müdahale grubuna diyaliz seansları sırasında 8 hafta boyunca haftada 2 kez sanal gerçeklik gözlüğü ile video izletildi. Araştırma verileri“Hasta Tanıtım Formu”,“Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ)”,“Vital Bulgu İzlem Formu”,“ Hemodiyaliz Konfor Ölçeği Versiyon II (HDCS Versiyon II)”toplandı. Araştırma verileri, araştırmanın başında ve 8. haftasının sonunda toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde t testleri, tekrarlı ölçümler ANOVA testi, Mann Whitney U ve Friedman testi kullanıldı. Bulgular: Müdahale grubunda son test diyaliz semptomları indeks puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edildi (p<0,005). HDCS Versiyon II ölçek ve fiziksel ferahlama, fiziksel rahatlık, psikospiritüel rahatlık, psikospiritüel güçlenme, çevresel güçlenme ve sosyokültürel rahatlama alt boyut puanları karşılaştırmada son testte müdahale grubunun puan ortalaması anlamlı ve yüksektir (p<0.05). SG temelli uygulama öncesi ve sonrasında vital bulguların normal aralıkta olduğu tespit edildi. Sonuç: Bu araştırma sonucunda sanal gerçeklik temelli videolar ile diyaliz semptom indeks ve konfor düzeyini anlamlı bir şekilde etkilediği tespit edildi. Hastaların diyaliz semptomlarını azalttığı ve konforlarını anlamlı şekilde arttırdığı tespit edildi. Vital bulgular üzerinde genel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı tespit edildi.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the effects of virtual reality (VR)-based videos on symptoms, vital signs, and comfort in hemodialysis patients. Material and Method: The study was conducted as a randomized controlled trial with a pre-test–post-test experimental design. The study population consisted of 54 hemodialysis patients who received treatment at Kelkit State Hospital in Gümüşhane between June 2024 and May 2025. Of these patients, 25 were assigned to the control group, 25 to the intervention group, and 4 to the pilot group. The experimental group was shown videos using virtual reality glasses twice a week for 8 weeks during dialysis sessions. Research data were collected using the“Patient Identification Form”,“Dialysis Symptom Index (DSI)”,“Vital Sign Monitoring Form”,“Hemodialysis Comfort Scale Version II (HDCS Version II)”. Research data were collected at the beginning of the study and at the end of the 8th week. T-tests, repeated measures ANOVA test, Mann Whitney U and Friedman test were used to evaluate the data. Results: The mean post-test dialysis symptom index scores were found to be statistically significantly lower in the intervention group (p<0.005). In the comparison of HDCS Version II scale and physical relief, physical comfort, psychospiritual comfort, psychospiritual empowerment, environmental empowerment and sociocultural relaxation sub-dimensions scores, the mean score of the experimental group in the post-test is significant and high (p<0.05). It was determined that vital signs were within normal range before and after VR-based application. Conclusion: As a result of this study, it was determined that virtual reality-based videos had a significant effect on dialysis symptom index and comfort level. It has been found that patients' dialysis symptoms are reduced and their comfort is significantly increased. It was found that it did not make a significant difference in vital signs in general.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda sanal gerçeklik oyun uygulaması ve otojenik gevşemenin kaşıntı, anksiyete ve dermatolojik yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of virtual reality game application and autogenic relaxation on pruritus, anxiety and dermatologic life quality in hemodialysis patients
NEŞE ALTINOK ERSOY
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İMATULLAH AKYAR
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan sanal gerçeklik gözlüğünün yaşamsal bulgular ve kaygı düzeyine etkisi
The effect of virtual reality glasses applied to hemodialysis patients on vital signs and anxiety level
MERVE YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL TÜZER
- Ayak masajı ve sanal gerçeklik uygulamalarının hemodiyaliz semptomlarına ve konfor düzeyine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of foot massage and virtual reality applications on hemodialysis symptoms and comfort level
SERHAT GÜLPINAR
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikKaradeniz Teknik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda sanal gerçeklik gözlüğü ve solunum egzersizi uygulamalarının oluşan semptomlar ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of virtual reality glasses and breathing exercises on symptoms and quality of life in patients receiving hemodialysis treatment
ECEHAN BULUT
- Hemodiyaliz tedavisi sırasında sanal gerçeklik gözlüğünün ağrı üzerine etkisi
The effect of virtual reality glasses on pain during hemodialysis treatment
BARIŞ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFİFE YURTTAŞ