Hemodiyaliz hastalarına yönelik geliştirilen yapay zeka destekli mobil öğrenmenin beslenme ve sıvı alımı kontrolü ve bireysel yönetime etkisi
The impact of artificial intelligence-supported mobile learning developed for hemodialysis patients on nutrition and fluid intake control and individual management
- Tez No: 942765
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZNUR USTA YEŞİLBALKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 171
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarına yönelik geliştirilen yapay zeka destekli bir mobil öğrenme müdahalesinin, beslenme ve sıvı alımı düzenlemesini geliştirme ve bireysel yönetimi destekleme konusundaki etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ocak 2024 - Şubat 2025 döneminde özel bir diyaliz merkezinde hemodiyaliz tedavisi gören ve katılım kriterlerini karşılayan hastalar ile yürütülen randomize kontrollü bir araştırma olarak planlanmıştır. Basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 76 hasta, 38'er kişilik müdahale ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Mobil uygulama, hastalar için animasyonlu beslenme eğitimleri içeren bir“eğitim”modülü ve günlük sıvı ile besin tüketimlerini kaydedebilecekleri bir“veri girişi”modülünden oluşmaktadır. Veriler üç, dört ve beş izlem döneminde yüz yüze görüşmeler yoluyla araştırmacı tarafından“Hasta Tanıtım Formu”,“Hemodiyaliz Hastalarına Yönelik Bireysel Yönetim Ölçeği (HDYBYÖ-17)”,“Hemodiyaliz Hastalarının Diyet Davranış Ölçeği”ve“Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ)”kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 25 ve R yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiş, anlamlılık düzeyi genel analizlerde 0,05, etkileşim analizlerinde ise 0,1 olarak kabul edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiş, kategorik değişkenler için Pearson Ki-kare testi uygulanmıştır. Tekrarlı ölçümler, nonparametrik Brunner-Langer F1-LD-F1 modeli ile analiz edilmiştir. Bulgular: Müdahale ve kontrol gruplarının yaş ortalamaları sırasıyla 58.6±1.97 ve 65.7±1.90 yaş olup, gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0.263). Cinsiyet dağılımı her iki grupta da benzerdir. Müdahale grubunda, diyaliz öncesi kilo değerlerinde zaman içinde anlamlı bir düşüş gözlemlenirken (p=0.011), kontrol grubunda bu değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0.203). Müdahale öncesine kıyasla, 2. hafta (p=0.002), 1. ay (p=0.013) ve 2. ayda (p=0.022) belirgin kilo kaybı tespit edilmiş; ancak 3. ayda başlangıç değerlerine dönüş eğilimi gözlenmiştir (p=0.850). Müdahale grubunun HDYBYÖ-17 toplam puanı zaman içinde anlamlı bir artış göstermiştir (p
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the effectiveness of an artificial intelligence-supported mobile learning intervention developed for hemodialysis patients in improving the regulation of nutrition and fluid intake and supporting individual management. Materials and Methods: The study was designed as a randomized controlled trial conducted with patients receiving hemodialysis treatment at a private dialysis center between January 2024 and February 2025, who met the inclusion criteria. A total of 76 patients were randomly assigned to either the intervention (n=38) or control group (n=38). The developed mobile application consists of two main components: an“education”section featuring animated videos on dietary management for hemodialysis patients and a“data entry”section where patients can log their daily fluid and food intake. Data were collected by the researcher through face-to-face interviews during the third, fourth, and fifth follow-up periods using the“Patient Information Form,”“Hemodialysis Patients' Self-Management Scale (HDPSMS-17),”“Hemodialysis Patients' Dietary Behavior Scale,”and the“Fluid Control Scale in Hemodialysis Patients (FCSHP).”Data analysis was performed using R and IBM SPSS Statistics 25, with a significance level of 0.05 (p
Benzer Tezler
- Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda hemodiyaliz işleminin trombosit aktivasyonu ve agregasyonu üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ARTAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
NefrolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN KARADOĞAN
- Mide suyu üreaz aktivitesinin biopsiye dayali olmayan metodlarla belirlenmesi,helicobacter pylori tanısındaki yeri, üremik olgulardaki kullanılabilirliği
Non-bi̇opsy methods to detecti̇on of gastri̇c jui̇ce urease acti̇vi̇ty i̇n the di̇agnosi̇s of heli̇cobacter pylori̇, Appli̇cabi̇li̇ty i̇n uremi̇c case
NEZİH PİŞKİNPAŞA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
GastroenterolojiSağlık BakanlığıGastroenteroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI MEHMET SÖKMEN
- Hemodiyaliz hastalarında hemodiyaliz öncesi ve sonrası sağ kalp sistolik ve diyastolik fonksiyonlarının iki boyutlu benek takibi yöntemi ile değerlendirilmesi ve konvansiyonel yöntemler ile karşılaştırılması
Evaluation of right heart systolic and diastolic functions BY speckle tracking echocardiography, and comparison with conventional techniques, before and after hemodialysis in patients with end stage kidney disease
SERKAN ÜNLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
KardiyolojiGazi ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASİFE ŞAHİNARSLAN
- Diyaliz öncesi ve diyalize giren kronik böbrek yetmezlikli olgularda sağlık anksiyetesinin değerlendirilmesi
Evaluation of health anxiety in predialitic and dialitic chronic renal failure patients
İHSAN DİNÇER SOYER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
NefrolojiCelal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYHUN KÜRŞAT