Geri Dön

Muhammed eş-Şirânişî'nin Hâşiye 'alâ Envâri't-tenzîl ve esrâri't-te'vîl isimli eserinin tahkik ve tahlili (Nebe'-Mutaffifîn Sûreleri arası)

Critical edition and analysis of Muḥammad al-Shīrānishī's work titled“Ḥāshiya 'alā Anwār al-Tanzīl wa Asrār al-Ta'wīl”(Surahs al-Naba' to al-Muṭaffifīn)

  1. Tez No: 943727
  2. Yazar: RABAR HAMİD
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER AKSOY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, Bitlis'teki İhlasiye Medresesi'nde müderrislik yapmış Osmanlı âlimlerinden Muhammed Şiranişî'nin (ö. 1016/1607) Envârü't-tenzîl ve esrârü't-te'vîl üzerine yaptığı haşiyenin edisyon kritiğini yapmayı ve incelemeyi hedeflemektedir. Müellif bu eserde Beyzâvî'nin (ö. 685/1286) sözlerini açık bir şekilde şerh etmiş ve bazı haşiye yazarlarının itirazlarına cevap vermiştir. Bu eser, naklî ve aklî ilimlerin yanı sıra tefsirde olması beklenen diğer bazı bilgileri ihtiva etmektedir. Tezin birinci bölümünde, tabakât kitaplarına dayanarak Beyzâvî'nin hayatı; ikinci bölümde ise Şiranişî'nin hayatı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise eserin adı, müellife aidiyeti, yazma nüshalarının sayısı ve özellikleri belirtilmiştir. Daha sonra müellifin eserdeki metodu, dayandığı kaynaklar ve müstensihlerin kullandığı kısaltmalar belirtilmiştir. Son olarak Nebe' Sûresi'nden Mutaffifîn Suresi'ne kadar olan bölümü tahkik edilmiştir. Tahkikte müellifin yaşadığı döneme en yakın ve en az hatalı olduğu görünen nüsha esas alınmış, bununla birlikte bu esas nüsha ulaşılan yirmi üç yazma arasından en az hatalı ve okunuşu kolay olan dört nüsha ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca eserdeki ayetler belirtilmiş, hadisler tahrîc edilmiş, şiirlerin kaynakları tespit edilmiş ve eserde adı geçen kişiler hakkında bilgi verilmiştir. Böylece İslam geleneğindeki önemli bir eser ilmi bir yöntemle neşredilerek gün yüzüne çıkarılmış ve ilim adamlarının istifadesine sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

This thesis aims to produce a critical edition and analysis of the marginal commentary (ḥāshiyah) written by Muhammad al-Shiranshi (d. 1016/1607), one of the Ottoman scholars who taught at the Ikhlasiyya Madrasa in Bitlis, on the work Anwār al-Tanzīl wa Asrār al-Ta'wīl. In this work, the author clearly explicates the words of al-Bayḍāwī (d. 685/1286) and responds to objections raised by some other commentators. The work includes not only transmitted (naqlī) and rational ('aqlī) sciences but also other types of knowledge expected to be found in a Qur'anic commentary (tafsīr). In the first chapter of the thesis, the life of al-Bayḍāwī is examined based on biographical (ṭabaqāt) sources. The second chapter deals with the life of -Shiranshi. The third chapter discusses the title of the work, its attribution to the author, the number of manuscript copies, and their characteristics. of its manuscript copies. Furthermore, the methodology employed by the author, the sources he relied on, and the abbreviations used by the copyists are detailed. Lastly, the section covering from Sūrat al-Naba' to Sūrat al-Muṭaffifīn is critically edited. In the critical edition, the manuscript considered closest to the author's time and least prone to error was taken as the base text. This main manuscript was compared with four other manuscripts—selected from among the twenty-three available copies—based on their legibility and accuracy. In addition, the Qur'anic verses cited in the work have been clearly identified, hadiths have been sourced and verified (takhrīj), the origins of poems have been traced, and biographical information has been provided on the individuals mentioned in the text. Through this study, an important work within the Islamic scholarly tradition has been brought to light through a scientific method and presented for the benefit of researchers and scholars.

Benzer Tezler

  1. Türkiye'de mobilya üretimi ve ihracatı -çözüm ve öneriler-

    Başlık çevirisi yok

    SABAH AHMET MUHAMMED

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi Üniversitesi

    PROF. DR. ERKAN ÖNGEL

  2. Amme cüz'ü tefsiri -Mustafa bin Muhammed- (varak no: 121 b-143 a)

    Başlık çevirisi yok

    ULYA NİSAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    DOÇ. DR. NURİ YÜCE

  3. Mustafa İbni Muhammed Ankaravi Yasin suresi tefsiri

    Başlık çevirisi yok

    NADİDE GÜRBÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN

  4. 31 Mart olayı ve hareket ordusunun mahiyeti

    Başlık çevirisi yok

    ORHAN YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Türk İnkılap TarihiAnkara Üniversitesi

    YRD. DOÇ. DR. YUSUF OĞUZOĞLU

  5. Eşleme (coupled) yöntemiyle açıkta tozlanmış aspir döllerinin melezlerinde tohum verimi ve verim komponentleri üzerinde araştırma

    Research on the seed yield and yield components in hybrids of open pollinated safflower off springs by the method of pairing (coupling)

    AYTAN MUHAMMED AZİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ZiraatAnkara Üniversitesi

    Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİN EKİZ