Yapay zekâ destekli görsel tasarım araçlarını kullanan bireylerin dikkat kontrolü ve bireysel yaratıcılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between attention control and individual creativity of individuals using artificial intelligence supported visual design tools
- Tez No: 944751
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN ALTINPULLUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Görsel iletişim, Görsel iletişim tasarımı, Görsel-işitsel iletişim, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Visual communication, Visual communication design, Visual-auditory communication, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yapay zekâ destekli görsel tasarım araçlarını kullanan bireylerin dikkat kontrolü ve bireysel yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi dikkat ekonomisi perspektifinden incelemektedir. Dijital çağda dikkat, sınırlı ve değerli bir bilişsel kaynak olarak yeniden tanımlanmakta, yaratıcı üretim süreçleri ise yapay zekâ teknolojileriyle dönüşmektedir. Yapay zekâ destekli görsel tasarım araçlarını aktif olarak kullanan 425 katılımcıyla yürütülen bu nicel araştırmada dikkat kontrolü ile bireysel yaratıcılık arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Eğitim ve gelir düzeylerinin yaratıcılık üzerinde etkili olmasına karşılık kullanım süresi ve amaç çeşitliliği gibi değişkenlerin anlamlı fark yaratmadığı belirlenmiştir. Bulgular, yaratıcı üretimin yalnızca teknolojik araçlara erişimle açıklanamayacağını, bu sürecin bireyin dikkat kapasitesi, bilişsel kontrol becerisi ve yapay zekâ teknolojileriyle kurduğu stratejik etkileşim düzeyiyle şekillenen bütüncül bir bilişsel süreç olduğunu göstermektedir. Çalışma yapay zekâ, dikkat kontrolü ve bireysel yaratıcılık etkileşimini çok katmanlı teorik bir çerçevede bütünleştirerek dijital çağın üretken birey profilini anlama çabalarına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between attention control and individual creativity levels of individuals using AI-supported visual design tools from the perspective of attention economy. In the digital age, attention is redefined as a limited and valuable cognitive resource, and creative production processes are transformed by artificial intelligence technologies. In this quantitative study conducted with 425 participants who actively use AI-supported visual design tools, a significant and positive relationship was found between attention control and individual creativity. Although education and income levels were effective on creativity, it was determined that variables such as duration of use and purpose diversity did not make a significant difference. The findings show that creative production cannot be explained only by access to technological tools, and that this process is a holistic cognitive process shaped by the individual's attention capacity, cognitive control skills and the level of strategic interaction with artificial intelligence technologies. The study contributes to the efforts to understand the productive individual profile of the digital age by integrating the interaction of artificial intelligence, attention control and individual creativity in a multi-layered theoretical framework.
Benzer Tezler
- Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) görsel sanatlar öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
An examination of the technological pedagogical content knowledge of visual arts teachers at the Science and Art Center (BİLSEM)
ELİF TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN
- Yenilikçi moda tasarımında yapay zekanın rolü
The role of artificial intelligence in innovative fashion design
HAMIDEH BENAFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel Sanatlarİstanbul Okan ÜniversitesiModa Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERNA UÇAR HATİPOĞLU
- Tasarımcı bakış açısıyla hesaplamalı düşünmede prosedürel soyutlamanın değerlendirilmesi için bir yöntem
An evaluation method for a designer's procedural abstraction in computational thinking
ELİF BELKIS ÖKSÜZ
- Evaluation of teachers' material development with Web 2.0 and AI tools in terms of visual design principles
Öğretmenlerin Web 2.0 ve yapay zekâ araçlarıyla geliştirdikleri materyallerin görsel tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi
MELİH KAMARAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GONCA KIZILKAYA CUMAOĞLU
- Yapay zeka destekli Midjourney görüntü oluşturma modelinin iç mimari tasarım sürecinde değerlendirilmesi üzerine bir bakış
An insight into the evaluation of Midjourney artificial intelligence-assisted image generation model in the interior design process
OKTAY AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. ÖZKAL BARIŞ ÖZTÜRK