Şah Veliyyullah Dehlevi'nin Huccetullahil Baliğa adlı eseri ışığında hadis anlayışı
Şah Veliyullah Dehlevi and his conception of hadith under the light of his work Huccetullahil Baliğa
- Tez No: 94537
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAMİL ÇAKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 146
Özet
137 ÖZET Akdağ, Eyyup, Şah Veliyyullah Dehlevî(ö.ll76/1762)'nin Huccetullâhi'l-Bâliğa Adlı Eseri Işığında Hadis Anlayışt,Yüksek Lisans Tezi, DanışmanrDoç. Dr.Kâmil Çakın VI-138 s. İslâm'ın bidayetinden gönümüze kadar muhtelif yörelerde sayısız İslâm alimi yetişmiştir. Bunların bazılarının isimleri unutulmuşken bazıları da kalıcılığı ve etkisi farklı olmakla beraber isimleri unutulmamıştır. 18. yüzyıl Hint asıllı Şah Veüyyullah Dehlevî (ö.l 176/1762) de isimleri unutulmayanlar arasındadır. Dehlevî yaşadığı dönemde Hindistan'da müslümanlar arasında hakim olan taklit ve taassup anlayışına karşı çıkmıştır. Hintli müslümanların dinin iki aslı; Kur'ân ve Sünneti aracısız anlayabilmeleri için tercüme ve şerhlerde bulunmuştur. Bu bağlamda Kur'ân'ı Hindistan'da o gün resmi dil olan Farsça'ya tercüme etmiş, hadis kitapları arasında en sahih kabul ettiği İmam Malik'in Muvatta"sını da Arapça ve Farsça'ya ayrı ayrı şerh etmiştir. Dehlevî, sayısız eserler telif ederek İslâm düşünce yapısına katkıda bulunmuştur. Bu sayısız eserler arasında Hüccetullahi'l-Bâliğa'sı baş eserdir. Bu eserin şöhreti kısa bir süre içerisinde yaşadığı yörenin sınrlannı aşmış, muhtelif İslâm diyarlarına ulaşmıştır. Bu eser alışılagelmiş herhangi bir İslâmi disiplinde yazılmış kitaba benzememektedir. Konulan ve tertibi yenidir. Dehlevî (Ö.1176/1762) bu eserde İlmu Esrâri'd-Din diye isimlendirdiği yeni bir ilmin temellerini atmıştır. Bu yeni ilmin kapsamında hadislerin inceliklerinden bahsedilmiştir. Bu sayede birçok müşkil hadisin işkalı ortadan kaldırılmıştır. Bu çalışmada işte böyle bir eser temel kabul edilerek Dehlevî'nin hadis anlayışı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dehlevî bu eserde zikrettiği hiçbir hadisi temel hadis kitaplarına nispet ederek kaynağını belitmemiştir. Fakat kendisinin de ifade ettiği gibi kitabına aldığı hadisleri genel olarak Buhâri, Müslim, Ebû Davut ve Tirmizi'nin kitaplarından seçmiştir. Bu kitapların dışında başka kaynaklardan hadis aldığı da olmuştur. Kitabına aldığı hadisleri genel olarak ulemanın sahihliği hususunda itimadını kazanmış kitaplardan seçmiş olmakla beraber bazen de mevzu(uydurma) rivayetlere has olan kitaplardan da hadis zikrettiği görülmektedir. Bu çalışmada kitabının muhtelif yerlerinde dağınık olarak bulunan hadis usulüyle ilgili bazı görüşleri verildiği gibi önemli görülen bazı hadis yorumlan da zikredilmiştir.
Özet (Çeviri)
138 SUMMARY Şah VeliyyuUah Dehlevi' (Ö.1176/1762) and His Conception of Hadith Under the Light of His Work Hüccetııllahi'1-Bâliğa. MA Thesis, submitted to the institute of social sciences of Ankara University.Presenten Eyüp Akdağ.Supervison Kâmil Çalan, Associate Professor Many Islamic scholar have lived through the History since the beginning of Islam in different parts of Islamic countries. While some of them were not so famous, many of them have not been forgotten because of their permanent effect on Islamic literature. Şah Veliyyullah Dehlevi (ö.l 176/1762) is one of these unforgettable famous eighteenth century schools. He resisted to and struggled with rather conservative and stereotyped understandings which were prevailed among Indian Muslim's at his time. He made some translations from Arabic-Islamic literature to Persian language and explanations on them to enable Indian Muslim's understand to fundamentals of Islam. Koran and hadith (tradition). He translated the holy Koran to Persian which at that time was official language and made explanations on Muvatta which he regarded as the most reliable book of the hadith collections inhabited from previous scholars. Dehlevi contributed to the structural formation of Islamic thought writing many books and treatises among which the“Hüccetullahi'1-Baliga”is the most famous. Its famous spread to the other countries in a short time and reached to various Islamic countries. It was not written in a usual style which was common among the religious authors; its themes and sections were notable. Dehlevi found a new discipline called“Ilmu Esrari'd-Din”. Science of the mysteries of religion is this book. In this new science he mentioned about the details of tradition (hadith). There fore; many difficulties in understanding tradition were decreased in a sense. In this study I attempted to analyze Dehlevi's approach to tradition with regard to his this book. Dehlevi did not retell any of the basic hadith books when he was speaking of any hadith. But, as he mentioned, he chose all the hadiths he derive from the collections of the Buhâri, Muslim, Ebu Davut and Tirmizi. He also used other references out of this authors. He although attained hadiths from sources as I mentioned he sometimes referred to unreliable- made up-hadith books.139 In this study, I also told some of his views on the methodology of hadith and his comments on specific hadiths which were in his book.
Benzer Tezler
- Şah Veliyyullah Dihlevî'nin Hüccetullahi'l-Bâliğa adlı eserindeki Hikmet-i Teşrî' anlayışı
The idea of Hikmat-i Taşri? in the book Hujjat Allah al-B?liga by Shah Valiyyullah Dihlaw?
ÜMİT GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS VEHBİ YAVUZ
- Şah Veliyyullah Dehlevi'nin kelami görüşleri
Theological thoughts of Shah Wali ulah Dehlevi
İSMAİL BULUT
- Dihlevî'nin Tevîlü'l-ehâdis adlı eserinin Kur'an kıssaları açısından değerlendirilmesi
Analyse of Dehlevi's Tevilu'l-ehadis in the term of Quran qasas
NAJIBULLAH LUTFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKPINAR
- Şah Veliyyullah Dihlevî'nin tasavvuf anlayışı
The Sufi understanding of Shah Waliullah al-Dihlawi
ELDIIAR ZHALILOV
Doktora
Türkçe
2023
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CAHİT HAKSEVER
- Şah Veliyullah Dehlevî'nin tefsir ilmine katkıları
Shah Veliyullah Dehlevi's contributions to tafsir
ENVER SONDUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ AYDIN