Sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimini izmir ilinde alan aile hekimlerinin aşı soğuk zinciri hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 945629
- Danışmanlar: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Aşı soğuk zincir, Aşı Takip Sistemi, Aşı ve Antiserum Soğuk Zincir ve Stok Takip Sistemi, Bağışıklama, Toplum sağlığı, Aşılama, Halk sağlığı, Soğuk zincir, Family medicine, Vaccine cold chain, Vaccine and antiserum cold chain and stock tracking system, İmmunization, Public healt, Vaccination, Public health, Cold chain
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET SÖZLEŞMELİ AİLE HEKİMLİĞİ UZMANLIK EĞİTİMİNİ İZMİR İLİNDE ALAN AİLE HEKİMLERİNİN AŞI SOĞUK ZİNCİRİ HAKKINDAKİ BİLGİ VE FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Doğa AĞRI İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2025 Amaç: Bu çalışmanın amacı, İzmir ilindeki sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimindeki aile hekimlerinin aşı soğuk zinciri hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel özellikte olan çalışma 01.02.2024 – 01.06.2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın anket uygulaması İzmir'de sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık (SAHU) eğitimi alan ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden aile hekimlerine uygulanmıştır. Çalışma evreni 2024 Mart ayı İzmir Halk Sağlığı kurumundan alınan sözel bilgiye göre mükerrer kayıtların çıkarılması sonrası 102 kişi olarak belirlenmiştir. Çalışmada örneklem planlanmamış olup evrenin tamamına ulaşılması hedeflendi. Veri toplama aşamasında gönüllülük usulü ile ulaşılan 90 kişi çalışmaya dâhil edilerek hedefin %89.2 sine ulaşılmıştır. Çalışma anketi; araştırmacılar tarafından sosyodemografik sorular ile bilgi ve farkındalık düzeyi soruları tek form altında toplanarak oluşturulmuştur. Anket formundan elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 25.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde hem tanımlayıcı hem de karşılaştırmalı istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 90 katılımcının %54,44'ü erkek, %45,56'sı kadındır. Katılımcıların çoğunluğunu 25-35 yaş grubu (%62,22), 6-10 yıl mesleki deneyime sahip (%35,56), SAHU eğitiminin ilk 3 yılında (%68,89) olan hekimlerin oluşturduğu görülmüştür. Katılımcıların %97,78'i kurumlarında soğuk zincir sorumlusu bulunduğunu, %96,67'si ise sorumlunun mesleğinin doktor olduğunu ve %84,44'ü ise çalışma hayatlarında soğuk zincir sorumluluğu yaptığını belirtmişlerdir. Katılımcıların %46,68'i aşı soğuk zincir hakkındaki bilgi kaynaklarının hizmet içi eğitim olduğunu belirtmiş bunu sırasıyla tıp fakültesinde alınan eğitim ve SAHU x eğitimi takip etmiştir. %52,22'si soğuk zincir hakkında ek kurs/seminere katılmadığını belirtmiştir. Katılımcılar çalıştıkları kurumda aşı dolabını %71,11 oranında soğuk zincir sorumlusu dışında başkalarının da kullandığını; bunların da %60,94'ünün aile sağlığı merkezindeki (ASM) diğer çalışan hemşireler olduğunu belirtmişlerdir. Yüksek bir oranda (%96,67 ) aşı dolabının amacı dışında kullanılmadığı görülmüştür. %80'i aşı dolaplarının kar yapmadığını, %35,56'sı ise çalıştığı kurumda aşı dolabı arıza kayıt defteri olup olmadığını bilmediğini belirtmiştir. %88,89 oranında çalıştıkları kurumda jeneratör olduğu, %86,66 oranında ise tatil günlerinde aşı dolap ısısının takip edildiği görülmüştür. Soğuk zincir bilgi skoru ile meslekteki yıl grupları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark (p=0,014) tespit edilmiş olup“0-5 yıl”ile“11-15 yıl”arasındaki bilgi skoru“11-15 yıl”deneyimi olan hekimlerin lehine çıkmıştır. SAHU eğitimindeki yıllara göre istatistiksel anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p=0,006). Eğitim süresindeki 1. yıl ve 3. yıl grupları arasında istatistiksel anlamlı farklılık mevcuttur. Soğuk zincir bilgi skoru ile daha önce soğuk zincir sorumluluğu yapmış olma durumu ile de istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,005). Katılımcıların SAHU eğitimindeki yılları ile aşı türlerine özgü soğuk zincir bilgi skoru, aşı konumu bilgi skoru ve genel bilgi skoru açısından istatistiksel anlamlı farklılık tespit edilmiştir [sırasıyla p değerleri; (0,005), (0,031), (0,024)]. Her üç bilgi skoru için de eğitimdeki 1. yılında olan hekimler ile 4. yılında olan hekimler arasında eğitiminin 4. yılında olan hekimler lehine istatistiksel anlamlılık mevcuttur. Çalışmamızda genel bilgi skoru %59,16 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar: İzmir'deki SAHU eğitimi alan hekimlerin aşı soğuk zinciri konusunda temel prensiplerde iyi bir farkındalığa sahip olduğu ancak teknik detaylar ile aşılara özgü saklama ve yerleşim koşulları hakkında eksiklikler olduğu görülmüştür. SAHU eğitim süresinin ilerlemesi ve daha önce soğuk zincir sorumluluğu almış olmak bilgi düzeyini olumlu etkileyen faktörlerdir. SAHU eğitim programına soğuk zincir konusu yok ise eklenmesi ve periyodik olarak tekrarlanması gerektiği düşünülmüştür. Birinci basamak aile sağlığı çalışanlarına yönelik hizmet içi eğitim, kurs veya seminer sayısı artırılmalı broşür, poster, gibi görsel araçlarla desteklenmelidir. xi
Özet (Çeviri)
ABSTRACT TITLE OF THE THESIS Doğa AĞRI Izmir Kâtip Celebi University, Faculty of Medical Sciences Family Medicine Medical Specialization Thesis, Izmir, Türkiye, 2025 Aim: This study aimed to assess the knowledge and awareness of family physicians undergoing contracted residency training in family medicine in İzmir, Türkiye, regarding the vaccine cold chain. Methods: A cross-sectional study was conducted between February 1, 2024, and June 1, 2025. The study population included family physicians enrolled in contracted residency training programs in İzmir who voluntarily agreed to participate. Based on data provided by the İzmir Provincial Directorate of Public Health, and after exclusion of duplicate records, the target population was identified as 102 physicians. No sampling was performed; the study aimed to reach the entire population. A total of 90 participants (response rate: 89.2%) were included. A structured questionnaire developed by the researchers collected data on sociodemographic characteristics, knowledge, and awareness regarding the vaccine cold chain. Descriptive and inferential statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics version 27.0.1. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: Among the 90 participants, 54.44% were male and 45.56% were female. The majority were aged 25–35 years (62.22%), had 6–10 years of professional experience (35.56%), and were in the first three years of their residency training (68.89%). Most participants (97.78%) reported the presence of a designated cold chain officer in their healthcare facility, and in 96.67% of cases, this officer was a physician. Furthermore, 84.44% had previously assumed cold chain responsibility. In-service training (46.68%) was the most frequently reported source of knowledge, followed by undergraduate medical education and residency training. Over half of the participants (52.22%) had not attended any supplementary courses or seminars related to the cold chain. Additionally, 71.11% indicated that the vaccine refrigerator was accessed by individuals other than the designated officer, most commonly nurses (60.94%). The xiii refrigerator was not used for non-vaccine purposes in 96.67% of the cases. While 80% reported that refrigerators did not accumulate frost, 35.56% were uncertain about the existence of a malfunction logbook. Most participants indicated that a generator was available (88.89%) and that temperature monitoring continued during holidays (86.66%). A significant difference in knowledge scores was found across professional experience groups (p=0.014), favoring physicians with 11–15 years of experience. Prior experience as a cold chain officer was also associated with significantly higher knowledge scores (p=0.005). Furthermore, year of residency training was significantly associated with scores related to vaccine-specific cold chain knowledge, vaccine placement knowledge, and overall knowledge (p=0.005, p=0.031, and p=0.024, respectively), with the highest scores observed among fourth-year residents. The mean overall knowledge score was calculated as 59.16%. Conclusion: This study revealed that family physicians undergoing SAHU training in İzmir have a good level of awareness regarding the basic principles of the vaccine cold chain. However, notable deficiencies were identified in their knowledge of technical procedures and vaccine-specific storage and placement requirements. It was observed that progression through the SAHU training program and prior experience as a cold chain officer were positively associated with higher levels of knowledge. It was considered necessary to include the topic of the vaccine cold chain in the SAHU training program if it is not already present, and to ensure that it is repeated periodically. In-service trainings, courses, or seminars for primary care family health workers should be increased and supported with visual materials such as brochures and posters to enhance understanding and practical application.
Benzer Tezler
- Sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimini İzmir ilinde alan aile hekimlerinin tele-tıp konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of knowledge, attitudes, and behaviors regarding telemedicine among physicians receiving contracted family medicine specialization training in İzmir province
ERHAN ALTINOYMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- İzmir İlinde Eğitim Alan Aile Hekimliği Uzmanlık Öğrencilerinin Tiroid Hastalıklarının Tanı ve Tedavisi Hakkındaki Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi
Evaluation of the Knowledge Level of Family Medicine Residency Students in Izmir Province Regarding the Diagnosis and Treatment of Thyroid Diseases
ESRA NUR TEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAKİYE NURDAN TEKGÜL
- İzmir'deki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin eğitim aile sağlığı merkezlerine ilişkin bilgi, memnuniyet ve beklentileri
Family medicine residents' knowledge, satisfaction and expectations about educational family health centers in Izmir
ÖYKÜ NACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
- AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE ÇALIŞAN SÖZLEŞMELİ AİLE HEKİMLERİ ASİSTANLARININ İLAÇ ADVERS OLAYLARINA YÖNELİK BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE KNOWLEDGE, ATTITUDES, AND PRACTICES OF CONTRACTED FAMILY MEDICINE RESIDENTS WORKING IN FAMILY HEALTH CENTERS REGARDING ADVERSE DRUG EVENTS
HALİT TONĞA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ÖKSÜZ
- Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizme yönelik bilgi düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of the knowledge about autism spectrum disorder among family medicine residents
ADLİ BAŞAR GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖZGE TUNCER