Geri Dön

Adrenal bez lezyonlarının bilgisayarlı tomografide histogram analizi ile değerlendirilmesi

Evaluation of surrenal lesions with histogram analysis on computed tomography

PDF İndir

  1. Tez No: 945628
  2. Yazar: OKAN YAMAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KOÇ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Sürrenal lezyonlar, bilgisayarlı tomografi, histogram analizi, Surrenal lesions, computed tomography histogram analysis
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fırat Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Bu çalışmanın amacı, kontrastlı BT görüntülerinden elde edilen histogram tabanlı radyomik parametrelerin; yağdan fakir adenom, feokromasitoma, adrenokortikal karsinom ve metastaz gibi adrenal lezyonların ayrımındaki etkinliğini değerlendirmektir. Bu retrospektif çalışmaya, 2013–2023 yılları arasında kontrastlı batın BT incelemesi yapılan ve tanısı konulmuş toplam 232 adrenal lezyonu olan hasta dahil edilmiştir (76 metastaz, 62 yağdan fakir adenom, 50 feokromasitoma, 44 adrenokortikal karsinom). Tanımlanan lezyon alanları (ROI) BT aksiyel kesitlerden seçilmiş; nekroz, kistik komponent, kalsifikasyon ve büyük besleyici damarlar hariç tutulmuştur. Histogram tabanlı doku analizleri MATLAB ortamında hazırlanmış özel bir algoritma ile gerçekleştirilmiş ve şu parametreler elde edilmiştir: piksel sayısı, ortalama (mean), standart sapma, varyans, entropi, çarpıklık (skewness), basıklık (kurtosis), tekdüzelik (uniformity) ve yüzde değerleri (1.–99. yüzdelikler). İstatistiksel analizler SPSS 22 programında Kruskal-Wallis ve Ki-kare testleri ile yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Histogram parametreleri, dört farklı lezyon grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir. Özellikle metastaz grubunda HU değerleri belirgin olarak yüksek, standart sapma ve varyans değerleri ise daha düşük saptanmıştır. 1. ila 99. yüzdelikler arasında hesaplanan tüm yoğunluk değerleri metastaz grubunun yüksek dansiteli yapısını yansıtmıştır. Entropi değeri feokromositoma, adrenokortikal karsinom ve metastaz gruplarında daha yüksek bulunmuş olup, bu durum bu lezyonların daha karmaşık içyapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşın skewness ve uniformity parametreleri gruplar arasında anlamlı fark göstermemiştir. Histogram tabanlı BT doku analizi, adrenal lezyonların non-invaziv ayırıcı tanısında değerli bir yardımcı yöntemdir. Özellikle standart sapma, varyans, entropi ve yüzdelik HU değerleri, metastazların diğer benign ve malign lezyonlardan ayrılmasında ayırt edici olabilir. Bu bulgular, radyomik verilerin rutin tanısal süreçlere entegre edilmesinin faydalı olabileceğini göstermektedir. Ancak, yöntemin klinik geçerliliğinin artırılması için daha geniş örneklemlerle ve yapay zekâ tabanlı modellerle desteklenen ileri düzey çalışmalar gereklidir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT EVALUATION OF SURRENAL LESIONS WITH HISTOGRAM ANALYSIS ON COMPUTED TOMOGRAPHY The aim of this study was to evaluate the effectiveness of histogram-based radiomic parameters derived from contrast-enhanced computed tomography (CT) images in differentiating adrenal lesions, including lipid-poor adenomas, pheochromocytomas, adrenocortical carcinomas and metastases. This retrospective study included a total of 232 patients diagnosed with adrenal lesions who underwent contrast-enhanced abdominal CT scans between 2013 and 2023. The study group comprised 76 metastases, 62 lipid-poor adenomas, 50 pheochromocytomas, and 44 adrenocortical carcinomas. Regions of interest (ROIs) were selected on axial CT images, excluding areas of necrosis, cystic components, calcifications, and major feeding vessels. Histogram-based texture analyses were performed using a custom MATLAB algorithm, and the following parameters were extracted: pixel count, mean, standard deviation, variance, entropy, skewness, kurtosis, uniformity, and percentiles (1st–99th). Statistical analyses were conducted using SPSS version 22, employing Kruskal-Wallis and Chi-square tests, with p<0.05 considered statistically significant. Histogram parameters showed statistically significant differences among the four lesion groups. In particular, the metastasis group exhibited significantly higher HU values, whereas standard deviation and variance values were lower. All percentile values from the 1st to the 99th percentiles reflected the high-density nature of metastases. Entropy values were found to be higher in pheochromocytomas, adrenocortical carcinomas, and metastases, indicating a more complex internal structure. However, skewness and uniformity did not differ significantly between the groups. Histogram-based CT texture analysis appears to be a valuable non-invasive method for the differential diagnosis of adrenal lesions. Specifically, standard deviation, variance, entropy, and percentile-based HU values may serve as distinguishing parameters in identifying metastases from other benign and malignant lesions. These findings suggest that incorporating radiomic data into routine diagnostic workflows may be beneficial; however, further large-scale studies supported by advanced artificial intelligence models are necessary to enhance clinical applicability and standardization.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    462839

    Adrenal kitlelerde fenotipik görüntüleme (pozitron emisyon tomografisi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans verilerinin ışığında adrenal kitlelerin değerlendirilmesi)

    Phenotypic imaging of adrenal masses (evaluation of adrenal masses with positron emission tomography, computed tomography and magnetic resonance imaging data)

    AHMET HAMDİ AKTAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF AKDOĞAN

  2. Tez No

    936425

    Onkoloji Polikliniğine başvuran hastalarda adrenal lezyon sıklığı

    Frequency of adrenal lesions in patients applying to Oncology Clinic

    SAMET BOZKURT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    OnkolojiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HACER DEMİR

  3. Tez No

    686457

    Tek faz kontrastlı bilgisayarlı tomografi tetkiklerinde sürrenal kitle lezyonlarının histopatolojik tanıları ile radiomics tekstür parametrelerinin karşılaştırılması

    Comparison of histopathological diagnoses of surrenal lesions and radiomics texture parameters obtained from single-phase contrast-enhanced computed tomography examinations

    BÖKEBATUR AHMET RAŞİT MENDİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    UZMAN MUTLU GÜLBAY

  4. Tez No

    365938

    Benin-malin adrenal kitlelerin ayrımında difüzyon ağırlıklı MRG incelemenin tanı değeri

    The role of diffusion weighted magnetic resonance imaging in diifferen-tiating benign-malignant adrenal masses

    SEVGÜL KARA KÖSE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Radyoloji ve Nükleer TıpMersin Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. F. DEMİR APAYDIN

  5. Tez No

    377057

    Adrenal insidentalomalı hastaların klinik, laboratuvar ve radyolojik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi

    The retrospective evaluation of the clinical, laboratory and radiologic features of patients with adrenal incidentalomas retrospective

    HANDE PEYNİRCİ

    Tıpta Yan Dal Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıUludağ Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CANAN ERSOY

Geri Dön