Romantik ilişkilerde dijitalleşme: Dating uygulamalarının kullanım motivasyonlarına yönelik bir ölçek geliştirme ve karşılaştırmalı bir inceleme
Digitalization in romantic relationships: A scale development and comparative study on motivations for using dating apps
- Tez No: 946751
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İHSAN EKEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Tutum ölçekleri, Yorumlayıcı fenomenolojik analiz, Çevrimiçi flört, İnternet kullanımı, Attitude scales, Interpretative phenomenological analysis, Online dating applications, Internet use
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeni Medya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dating appler bireylerin algoritmik eşleşmeler yoluyla romantik ya da sosyal etkileşim aradığı, modern çağın dijital çöpçatanlık alanlarıdır. Kimileri için aşk umudu olan bu uygulamalar, kimileri için sonsuz bir sağa kaydırma döngüsüne dönüşmektedir. Bu çalışma, dating app kullanımını üç eksende ele almaktadır: Türkiye özelinde tarihsel dönüşüm, kullanıcıların psikolojik kullanım türleri üzerinden sağladıkları doyumlar ve ABD ile Türkiye arasında kültürel kullanım farklılıkları. Geleneksel flört pratikleri ile dijital romantik etkileşimler dört temel kategori çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Araştırma karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüştür. Nitel araştırmayla Türkiye ve ABD'den 25 kullanıcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle deneyimler derinlemesine incelenmiştir. Ayrıca geleneksel eşleşme pratiklerini deneyimlemiş 12 kişiyle yapılan görüşmelerle dijitalleşme öncesi ve sonrası ilişki kurma biçimleri kültürel olarak karşılaştırılmıştır. Nicel araştırma aşamasında ise P-DAM (Psychological Dating App Motivations) adlı özgün ölçek geliştirilmiş, 1163 katılımcıya uygulanarak geçerlilik ve güvenilirliği test edilmiştir. Bulgular, kullanıcıların uygulamaları farklı doyum türleri için kullandığını ortaya koymaktadır. Türkiye'de hedonik ve kompulsif, ABD'de ise faydacı ve impulsif yönelimler öne çıkmıştır. Cinsiyet, yaş, medeni durum ve internet kullanım süresi gibi değişkenler motivasyonlarda anlamlı farklar yaratmaktadır. Örneğin uzun süreli internet kullanıcıları kompulsif kullanıma daha yatkınken, boşanmış bireylerde faydacı kullanım öne çıkmaktadır. Kullanım süresi arttıkça kompulsif yönelimler de artmaktadır. Çalışmanın bir diğer önemli sonucu dijital eşleşme biçimlerinin geleneksel ilişkisel doyumları ortadan kaldırmadığı ve bunların farklı platformlarda yeniden üretilmiş olmasıdır. Bu da dijital romantik ilişkilerin bireysel olduğu kadar kültürel, ekonomik ve teknolojik bağlamlarla da iç içe geçtiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Dating apps are digital matchmaking arenas of the modern age, where individuals seek romantic or social interaction through algorithmic matching systems. For some, these mobile applications represent the hope of finding love; for others, they are an endless cycle of swiping right. This study examines dating app usage across three main axes: the historical transformation for Turkey; the gratifications derived from psychological usage types, and cultural usage differences between users in the USA and Turkey. Romantic interactions on digital platforms are comparatively analyzed against traditional courtship practices within the framework of these four usage categories. The research adopts a mixed methods approach. In the qualitative phase, in depth data were collected through semi structured interviews with 25 dating app users from Turkey and the USA. In the quantitative phase, a new measurement tool P-DAM (Psychological Dating App Motivations) was developed and administered to 1163 participants. Findings reveal that individuals use dating apps to fulfill different types of psychological gratifications. While hedonic and compulsive motivations were more prominent in the Turkish sample, utilitarian and impulsive orientations stood out in the U.S. sample. Demographic variables such as gender, age, marital status, and internet usage duration significantly influenced these motivations. Another significant finding of the study is that digital matching practices have not entirely replaced traditional relational gratifications; rather, these gratifications have been reconfigured and reproduced through different platforms. Accordingly, the study demonstrates that modern romantic relationships are multidimensional phenomena shaped not only by individual preferences but also by cultural, economic, and technological dynamics.
Benzer Tezler
- A reconstructivist account of the new music scene in Türkiye
Türkiye'deki 'yeni müzik' sahnesinin yeniden inşaacı bir anlatısı
DİLARA TURAN
- Romantik ilişkilerde reddedilmeye dayalı incinebilirlik bilişsel değerlendirme ve başaçıkma
Vulnerability cognitive appraisal and coping based on rejection in romantic relationships
ATILGAN ERÖZKAN
- Romantik ilişkilerde bağlanma stilleri, çatışma çözme stratejileri ve olumsuz duygudurumunu düzenleme arasındaki ilişki
The relationship between attachment styles, conflict resultion strategies and negative mood regulation in romantic relations
ŞENGÜL BAHADIR
- Romantik ilişkilerde kendini ayarlama : Prototip analiz yöntemiyle ilgili bir uygulama
Self-monitoring on romantic relationship; Application with prototype analysis
KAMURAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Gazi ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Romantik ilişkilerde genç yetişkinlerin aşk ilişkin ttutumları ve kişilik özellikleri: transaksiyonel analiz ego durumları açısından bir değerlendirme
An assessment of love attitudes and characteristics of young adults in romantic relationships in terms of transactionaol analaysis ego states
SÜMEYRA TÜFEKCİ
