Geri Dön

Sarkoidoz hastalarının tanı, tedavi takibi ve prognoz tayininde F-18 FDG PET/BT'nin yeri

The role of F-18 FDG PET/BT in the diagnosis, therapeutic monitoring, and prognostic assessment of sarcoidosis patients

PDF İndir

  1. Tez No: 947333
  2. Yazar: RABİA DAMLA KIZILTAŞ AYDEMİR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL KARALEZLİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Sarkoidoz hastalığının seyri, tutulum yeri ve yaygınlığına göre değişmekle birlikte, asemptomatik hastalıktan ölüme kadar giden geniş bir klinik spektrumda olabilir. Bu nedenle sarkoidoz tanılı olgularda hastalık yükü ve tutulum paterni önemlidir . F-18 FDG PET/BT, pulmoner-ekstrapulmoner aktif hastalıkta enflamatuvar bölgelerin değerlendirilmesinde, kronik sarkoidozda gelişen yeni enflamatuvar alevlenmeyi belirlemede, biyopsi yapılacak bölgenin belirlenmesinde ve tedavi cevabının değerlendirilmesinde de faydalı sonuçlar verir. Biz bu araştırma ile sarkoidoz hastalarında tanı,tedavi takibi ve prognoz izleminde F-18 FDG PET/BT'nin yerini ve hastaların geriye dönük klinik, laboratuvar, histopatolojik ve diğer görüntüleme bulgularının F-18 FDG PET/BT ile ilişkisini göstermeyi amaçladık. Materyal-Metod: Çalışma kapsamında verilerine ulaşılan toplam 54 olgu, üç ayrı grupta incelendi. Birinci grubu, sarkoidoz tanısıyla tedavi almış ve tedavi öncesi ile sonrası dönemde 18F-FDG PET/BT görüntülemesi yapılan, ayrıca bu dönemlere ait eş zamanlı diğer tetkik sonuçları mevcut olan 21 olgu oluşturmaktadır. İkinci grupta, herhangi bir tedavi almamış ancak tanı sürecinde ve hastalık aktivasyonunun değerlendirilmesi amacıyla iki farklı zamanda 18F-FDG PET/BT görüntülemesi yapılmış ve her iki zamanda da eş zamanlı diğer tetkikleri bulunan 9 olgu yer almaktadır. Üçüncü grup ise, tedavi almamış ve yalnızca tanı aşamasında 18F-FDG PET/BT görüntülemesi ile birlikte eş zamanlı diğer tetkikleri mevcut olan 24 olgudan oluşmaktadır. Bu hastaların bilgilerine HICAMP sisteminden ve hastalara ait E-NABIZ sisteminden ulaşıldı. Bu olguların demografik özellikleri, semptomları,göz ve cilt gibi diğer organ tutulumları, akciğer grafisi, toraks BT/HRCT' leri, solunum fonksiyon testleri (SFT, DLCO),6 Dakika yürüme testi,biyokimya tetkikleri ve serum ACE sonuçları, tanı amacıyla biyopsi yapılan çeşitli organ ve dokular, FOB/BAL ile elde edilen sonuçlar retrospektif olarak incelendi ve bulgularının F-18 FDG PET/BT ile ilişkisi değerlendirildi. Klinisyenler tarafından hastalara yönelik verilen tedaviler ve tedavi endikasyonları sistematik olarak kaydedildi. Bu veriler bilgisayar ortamına aktarıldı. Veriler Windows için SPSS 27.0 yazılım programı kullanılarak yapıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında değerlendirilmiş olup p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Olguların %44,4 'si (n=24) erkek, %55,6'ü (n=30) kadındı. Tüm hastaların ortalama yaşı 46,94 (± 12,712) yıl , medyan 47,5 (22-72) yıldı. Olguların cinsiyetleri ile FDG PET-BT(SUVmax) ölçümlerinden mediasten dışı LAP (SUVmax) ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p=0,016) ve kadınlarda mediastinal dışı LAP (SUVmax) daha yüksek görüldü. Tüm olguların (n=54) incelemesinde Scadding PAAG evreleri ile FDG PET-BT ile ölçülen SUVmax değerleri analizi sonucunda mediastinal LAP(SUVmax) ve kemik (SUVmax) değerleri arasında anlamlı bir ilişki saptandı (sırasıyla p=0,014,p=0,039) ancak diğer FDG PET-BT ölçümleri(mediasten dışı LAP, cilt, parankim, visseral organ SUVmax) ile anlamlı bir ilişki saptanmadı(p>0.05).Grup 1'de (n=21) medikal tedavi sonrasında, tedaviden önce yapılan ölçümlere göre mediastinal LAP(SUVmax), parankim(SUVmax), cilt(SUVmax),mediasten dışı LAP(SUVmax) değerlerinde düşüş görüldü.Bu değerlerdeki düşüşün tedavi öncesi ve sonrası değerlerinde düşüş gösteren serum ACE düzeyi ile pozitif bir ilişki gösterdiği saptandı.FDG PET-BT ölçümleri ile DLCO/VA ve 6 dakika yürüme testi arasında da negatif bir ilişki gösterdiği saptandı. Olguların solunumsal yakınmaları ile FDG PET-BT'de ölçülen mediastinal LAP (SUVmax) ve akciğer parankim (SUVmax) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı(p>0.05).Olgularda ölçülen serum ALP düzeyi ile FDG PET-BT'de ölçülen kemik SUVmax değerleri arasında(p=0,025) ve DLCO/VA ile FDG PET-BT'de ölçülen mediasten dışı LAP (SUVmax) ve kemik(SUVmax) değerleri arasında ile pozitif bir ilişki saptandı(sırasıyla p=0,019 ve p=0,007).Olgularda cilt tutulumu ile FDG PET-BT ile ölçülen visseral organ(SUVmax), parankim(SUVmax), cilt(SUVmax), mediasten dışı LAP(SUVmax) değerleri arasında pozitif bir ilişki saptandı(sırasıyla p<0,001,p=0,003,p<0,001,p=0,004). Olgularda göz tutulumu ile mediastinal LAP(SUVmax) arasında istatistiksel olarak pozitif bir saptandı(p=0,005). Sonuç: Bu çalışmaya dâhil edilen olgularda FDG PET-BT ile hastalığın aktivasyonu ve yaygınlığı değerlendirilmiş olup Scadding PAAG evreleme ile karşılaştırıldığında PAAG'nin hastalık aktivasyon ve yaygınlığı açısından yeterli bilgi sağlayamadığı gösterilmiştir. Tedavi yanıt değerlendirilmesinde tedavi öncesi ve sonrasında ölçülen serum ACE,6 dakika yürüme mesafesi testi ve DLCO/VA değerlerindeki değişiklik ile FDG PET-BT ile ölçülen (SUVmax) değerlerindeki değişim arasındaki ilişki görülmüştür. Herhangi bir tedavi almamış olup takip ve hastalık aktivasyon değerlendirilmesi yapılan hasta grubunda FDG PET-BT (SUVmax) ölçümleri ile herhangi bir parametre arasında korelasyon saptanmamıştır. Bunun nedeninin küçük örneklem büyüklüğü olduğu düşünülmüştür.

Özet (Çeviri)

Introduction: Sarcoidosis presents with a wide clinical spectrum ranging from asymptomatic cases to fatal outcomes, depending on the location and extent of organ involvement. Therefore, the disease burden and pattern of organ involvement are of critical importance in patients diagnosed with sarcoidosis.F-18 FDG PET/CT provides valuable information in identifying newly developed inflammatory flares in chronic sarcoidosis, evaluating inflammatory sites in patients with negative serological findings but ongoing symptoms, assessing active pulmonary and extrapulmonary disease, guiding biopsy site selection, and evaluating treatment response. In this study, we aimed to investigate the role of F-18 FDG PET/CT in the diagnosis, treatment monitoring, and prognostic assessment of sarcoidosis patients, and to evaluate its correlation with patients' retrospective clinical, laboratory, histopathological, and other imaging findings. Materials and Methods: A total of 54 patients, whose data were accessible, were included and divided into three groups.The first group consisted of 21 patients who had received treatment for sarcoidosis and underwent F-18 FDG PET/CT imaging both before and after treatment, along with simultaneous results from other diagnostic tests during those periods. The second group included 9 patients who had not received any treatment but underwent F-18 FDG PET/CT at two different time points during diagnostic workup or to assess disease activation, with corresponding concurrent diagnostic results. The third group consisted of 24 untreated patients who underwent F-18 FDG PET/CT solely during the diagnostic stage, along with simultaneous other tests. Data for these patients were obtained from the HICAMP system and the national E-NABIZ health database. Demographic data, symptoms, extrapulmonary involvement (e.g., eyes and skin), chest radiography, thoracic CT/HRCT findings, pulmonary function tests (PFT, DLCO), six-minute walk test results, biochemical parameters, serum ACE levels, biopsy results from various organs and tissues, and results obtained via FOB/BAL were retrospectively reviewed. Treatment decisions made by clinicians and treatment regimens initiated were systematically recorded and entered into a digital database. Statistical analyses were performed using SPSS version 27.0 for Windows. Results were evaluated at a 95% confidence interval, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: Analysis of Scadding PAAG stages and FDG PET/CT SUVmax values revealed a positive correlation between mediastinal lymph node SUVmax and bone SUVmax values (p=0.014 and p=0.039, respectively). However, no significant correlation was found between other FDG PET/CT parameters (extramediastinal lymph nodes, skin, parenchyma, visceral organs) and SUVmax values (p>0.05). In 21 patients whose FDG PET/CT and other parameters were evaluated before and after medical treatment, post-treatment measurements showed a reduction in SUVmax values of mediastinal lymph nodes, lung parenchyma, skin, and extramediastinal lymph nodes. This decrease was significantly correlated with changes in serum ACE levels before and after treatment (p=0.001). FDG PET/CT measurements also showed a negative correlation with DLCO/VA and the six-minute walk test (p=0.023 and p=0.006, respectively). Of the cases, 44.4% (n=24) were male and 55.6% (n=30) were female. The mean age was 46.94 years (±12.712), ranging from 22 to 72 years. No significant correlation was found between age groups and FDG PET/CT SUVmax values (p>0.05). However, a significant correlation was found between female sex and higher mediastinal lymph node SUVmax values (p=0.016). No significant relationship was observed between respiratory symptoms and SUVmax values of mediastinal lymph nodes or pulmonary parenchyma (p>0.05). A positive correlation was found between serum ALP levels and bone SUVmax values on FDG PET/CT (p=0.025), as well as between DLCO/VA and extramediastinal lymph node and bone SUVmax values (p=0.019 and p=0.007, respectively). Skin involvement was positively correlated with visceral organ, parenchymal, skin, and extramediastinal lymph node SUVmax values on FDG PET/CT (p<0.001, p=0.003, p<0.001, and p=0.004, respectively). A significant correlation was also observed between ocular involvement and mediastinal lymph node SUVmax values (p=0.005). Conclusion: In the present study, FDG PET/CT was effective in evaluating disease activity and extent of involvement. Compared to Scadding PAAG staging, PAAG was found to be insufficient in assessing disease activity and extent. In assessing treatment response, changes in serum ACE levels, six-minute walk distance, and DLCO/VA were found to be significantly correlated with changes in FDG PET/CT SUVmax values before and after treatment. No correlation was found between any parameters and FDG PET/CT SUVmax values in the group of patients who had not received treatment but underwent follow-up and disease activity assessment, likely due to the small sample size.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    616167

    Sarkoidozda prognoz ve prognoza etki eden faktörler

    Prognosis of sarcoidosis and factors affecting prognosis

    BİLGE BİLGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Göğüs HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZLEM ÖZDEMİR KUMBASAR

  2. Tez No

    274565

    Sarkoidoz hastalarının tanı, tedavi ve izlem süreçlerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of diagnosis, treatment and follow up period in sarcoidosis patients

    FİLİZ SADİ AYKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Göğüs HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALUK TÜRKTAŞ

  3. Tez No

    905901

    Sarkoidoz hastalarının klinik, radyolojik ve bronkoskopik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of the clinical, radiological, and bronchoscopic findings of sarcoidosis patients

    SIRMA MERVE ÇETİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Göğüs HastalıklarıZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TOMRUK ERDEM

  4. Tez No

    626815

    Sarkoidoz tanısı ile en az 5 yıl takip edilen hastalarda nüks oranları ve nüksü etkileyen faktörler

    Başlık çevirisi yok

    NAGİHAN ORHAN ÖZER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜNGÖR ÇAMSARI

    DOÇ. DR. ELİF YELDA NİKSARLIOĞLU

  5. Tez No

    509045

    Primer sjögren sendromunda (pSjS) myxovirus resistance 1(mx1) proteinin hastalık aktivasyonu belirlenmesindeki yerinin serum ve tükürük örneklerinde değerlendirilmesi

    Evaluation of correlation between serum and saliva samples of myxovirus resistance 1 (mx1) in patients with primary sjögren's syndrome (pSjS) and disease activity scores (ESSDAI)

    YASEMİN GÜL AYDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    RomatolojiYeditepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜGE BIÇAKÇIGİL KALAYCI

Geri Dön