Frontotemporal Demans tanılı hastalarda vasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 947384
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMET MURAT MELEK, DR. LEYLİ CAN AYNAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Frontotemporal demans, Serebrovasküler dolaşım, Frontotemporal demantia, Cerebrovascular circulation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nöroloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çoğunlukla erken yaşlarda başlayan bir bunama ile karakterize Frontotemporal Demans, toplumda iş gücü kaybı ve bakım verenler için ağır bir yük getirmektedir. Henüz kanıtlanmış küratif veya hastalığı yavaşlattığı gösterilmiş bir tedavisi olmayan bu hastalıkta aile öyküsü ve genetik risk faktörü olarak suçlanmakta, ancak incelenen hastaların %60'ında genetik zemin bulunamamıştır. Multifaktöriyel bir etiyolojiye sahip olduğu düşünülen bu hastalıkta vasküler risk faktörlerini incelenmesi, gelecekte bu hastalığın insidansını düşürmek için önemli veriler sağlamaktadır. Yöntem: Çalışmaya Etlik Şehir Hastanesi Demans Polikliniği'nde Rascovsky'nin ve Gorno-Tempini'nin kriter ölçütlerine göre klinik, nöropsikolojik değerlendirme ve görüntüleme bulguları ile tanı almış 55 Frontotemporal Demans hastası ve bunlara yakın yaş ve cinsiyet oranlarından seçilen bilişsel açıdan normal 59 kontrol grubu birey seçildi. Seçilen bireylerin tıbbi özgeçmiş, boy, vücut ağırlığı ve beden kütle indeksleri, laboratuvar bulguları ve karotis ve vertebral Doppler ultrasonografi bulguları kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Hastaların beyinde kronik iskemi yükünü değerlendirmek üzere MR görüntülemesinde Fazekas evrelemesi ile öngörülen risk faktörlerinin etkisi incelendi. Bu sonuçlar ile Frontotemporal Demans hastalarının PET/CT görüntülemesinde hipometabolizma alanları ile demografik veriler, vasküler risk faktörleri, laboratuvar incelemeleri, görüntüleme bulguları ve bilişsel fonksiyon testlerine yansıması arasındaki ilişki değerlendirildi. Bulgular: Frontotemporal Demans hasta grubumuzda kontrol grubuna göre, Vücut ağırlığı (71,35±14,89'e karşı 80,85±14,27 (p<0,01)) Beden Kütle İndeksi (25,63±4,69'e karşı 28,88±4,58 (p<0,001)) düşük bulunmuştur. Laboratuvar tetkikleri ile karşılaştırmada serum T3 düzeyi (2,69±0,48'e karşı 3,03±0,40 (p<0,01)), serum T4 düzeyi (1,13±0,14'e karşı 1,19±0,19 (p<0,01)) ve HbA1c yüzdesi (5,89±1,73'e karşı 5,99±1,11 (p<0,05)) düşük bulunmuştur. Hasta grubunda serum Apolipoprotein A1 düzeyinin daha yüksek olduğu (141,47±22,44'e karşı 134,93±23,98 (p<0,05)) saptanmıştır. Hastaların Mini Mental Durum Muayenesi ile toplam puan ortalamasının 17 olduğu saptanmış, bellek, dikkat ve hesap, görsel ve mekânsal değerlendirme alt testlerinde kayıp olduğu tespit edilmiştir. Hastaların MR görüntülemesinde beyaz cevher lezyonları değerlendirilmiş, ağırlıklı olarak Fazekas evre 2 olduğu görülmüş ve hastaların yüksek yaş (r=0,402 p<0,01) ve serum T4 düzeylerinde artış (r=0,274 p<0,05) ile MRG Fazekas evresinin yüksekliği arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır. PET/CT ile yapılan değerlendirmede prefrontal bölgede hipometabolizma izlenen hastaların bilişsel fonksiyon testinde bellek puanları daha yüksek (1,20±0,86'a karşı 0,63±0,79 (p<0,05)), anterior singulat bölgede hipometabolizma izlenen hastaların bilişsel fonksiyon testinde oryantasyon puanlarının daha yüksek olduğu (7,13±2,12'ye karşı 5,42±2,56 (p<0,05)) görülmüştür. Posterior singulat bölgede hipometabolizma izlenen hastalarda serum trigliserid düzeyleri daha düşük (139,80±65,92'ye karşı 194,64±91,40 (p<0,05)), Oksipital bölgede hipometabolizma izlenen hastalarda MRG Fazekas evrelerinin daha yüksek olduğu (2,20±0,78'e karşı 1,46±0,70 (p<0,05)) bulundu. PET/CT incelemesinde hipometabolizma izlenen bölge sayısı ortalama 4,6 ve ortanca değeri 4 olup, tutulan bölge sayısı ile vasküler risk faktörleri ile ilişki izlenmedi. Sonuç: Çalışmamızda Frontotemporal Demans hastalarında ilerleyen dönemlerde davranışsal ve dilsel belirtilere ek olarak bellek ve görsel mekânsal işlevlerde kayıp geliştiği, MR görüntülemesinde beyaz cevher hiperintensitesinin yüksek olduğu ve ek bilişsel fonksiyon kayıplarının bu sonuçla ilişkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Frontotemporal Demans risk faktörü olarak net bir vasküler etiyoloji saptanmamış, hastalık seyri ile serum tiroit düzeylerinde düşüş olabileceği düşünülmüştür. PET/CT hipometabolizma sahalarında görülen sonuçların bilişsel fonksiyon testlerine yansıması, beyinde etkilenen bir bölgeye karşı oluşan kompanzasyon yanıtı ile ilişkili olabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Frontotemporal Dementia, which is characterized by a dementia that usually begins at an early age, causes loss of labor in society and a heavy burden for caregivers. Family history and genetics are blamed as risk factors for this disease, which has no proven curative or disease-slowing treatment yet, but no genetic basis was found in 60% of the patients examined. In this disease, which is thought to have a multifactorial etiology, examining vascular risk factors provides important data to reduce the incidence of this disease in the future. Method: Fifty-five patients with frontotemporal dementia diagnosed at the Dementia Clinic of Etlik City Hospital based on clinical, neuropsychological, and imaging findings, according to Rascovsky and Gorno-Tempini criteria, and 59 cognitively normal controls of similar age and sex were selected for the study. The selected individuals were compared with those of the control group in terms of medical history, height, body weight, body mass index, laboratory findings, and carotid and vertebral Doppler ultrasonography. The effects of risk factors predicted by Fazekas staging on MRI were examined to assess the burden of chronic cerebral ischemia. These results were used to evaluate the relationship between areas of hypometabolism on PET/CT imaging in frontotemporal dementia patients and their reflection on demographic data, vascular risk factors, laboratory investigations, imaging findings, and cognitive function tests. Results: In our Frontotemporal Dementia patient group, Body weight (71,35±14,89 vs. 80,85±14,27 (p<0,01)), Body Mass Index (25,63±4,69 vs. 28,88±4,58 (p<0,001)) were found lower compared to the control group. In comparison with laboratory tests, serum T3 level (2,69±0,48 vs. 3,03±0,40 (p<0,01)), serum T4 level (1,13±0,14 vs. 1,19±0,19 (p<0,01)) and HbA1c percentage (5,89±1,73 vs. 5,99±1,11 (p<0,05)) were found lower. Serum Apolipoprotein A1 level was found to be higher in the patient group (141,47±22,44 vs. 134,93±23,98 (p<0,05)). The total mean score of the patients on the Mini Mental State Examination was found to be 17, and it was determined that there were losses in the memory, attention and calculation, visual and spatial evaluation subtests. White matter lesions were evaluated in the MRI of the patients, and it was observed that they were predominantly Fazekas stage 2, and a positive correlation was found between the patients' older age (r=0,402 p<0,01) and increased serum T4 levels (r=0.274 p<0.05) and the high MRI Fazekas stage. In the evaluation performed with PET/CT, it was observed that patients with hypometabolism in the Prefrontal region had higher memory scores in the cognitive function test (1,20±0,86 vs. 0,63±0,79 (p<0,05)), patients with hypometabolism in the Anterior cingulate region had higher orientation scores in the cognitive function test (7,13±2,12 vs. 5,42±2,56 (p<0,05)). Patients with hypometabolism in the Posterior cingulate region had lower serum triglyceride levels (139,80±65,92 vs. 194,64±91,40 (p<0,05)), and patients with hypometabolism in the Occipital region had higher MRI phase scores (2,20±0,78 vs. 1,46±0,70 (p<0,05)). In PET/CT examination, the mean number of regions with hypometabolism was 4,6 and the median value was 4, and no relationship was observed between the number of regions involved and vascular risk factors. Conclusion: In our study, it was concluded that in patients with Frontotemporal Dementia, in addition to behavioral and linguistic symptoms, loss of memory and visual spatial functions develop in later periods, white matter hyperintensity is high in MRI, and additional cognitive function losses may be related to this result. No clear vascular etiology was determined as a risk factor for Frontotemporal Dementia, and it was thought that there may be a decrease in serum thyroid levels with the course of the disease. The reflection of the results seen in PET/CT hypometabolism areas on cognitive function tests may be related to the compensation response formed against an affected region in the brain.
Benzer Tezler
- Serebrovasküler hastalıklarda nörooftalmolojik bulguların lokalizan değeri
Başlık çevirisi yok
NEŞE ÇELEBİSOY
- Köpek orta serebral arterinin kritik stenoz basıncının deneysel tespiti
Başlık çevirisi yok
KADİR TAHTA
Doktora
Türkçe
1993
NörolojiHacettepe ÜniversitesiNörolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNÇALP ÖZGEN
- Alkol bağımlılığında nöroradyolojik ve elektrofizyolojik yöntemlerle elde edilen bulguların cloninger kişilik tiplemesine göre değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ASLI ÇEPİK (KURUOĞLU)