Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların DASH diyetine uyumunun ve diyetin inflamasyon indeksinin değerlendirilmesi
Evaluation of adherence to the DASH diet and dietary inflammation index in children with attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 947917
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLGÜN SEREMET KÜRKLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Diyet inflamatuvar indeksi, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Nörojenik inflamasyon, Dietary inflammatory index, Attention deficit disorder with hyperactivity, Neurogenic inflammation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı almış çocukların DASH diyetine uyumunu ve diyetin inflamasyon potansiyelinin inflamasyon belirteçlerine olan etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, Ekim 2023-Mart 2024 tarihleri arasında 6-18 yaş aralığında ve çocuk psikiyatristi tarafından DSM-5 kriterlerine göre DEHB tanısı almış 42 çocuk ve ailesi ile aynı polikliniğe benzer semptomlarla başvurup herhangi bir DEHB tanısı almayan 42 sağlıklı çocuk ve ailesi üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları, DASH diyetine uyumları, diyet inflamatuar indeksi (C-Dİİ) ve diyet kalitesi değerlendirilmiş, antropometrik ölçümleri alınmıştır, inflamasyon belirteçleri hasta dosyalarından kaydedilmiştir. Bulgular: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan bireylerin %76,2'si ve sağlıklı grupta yer alan bireylerin %71,4'ü erkektir (p>0,05). C-Reaktif protein düzeyi DEHB grubunda (2,8±3,99 mg/L) kontrol grubundan (1,1±1,32 mg/L) daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). DASH diyet indeksi skor ortalaması kontrol grubunda (p>0,05), C-Dİİ skoru ise DEHB grubunda daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). DEHB'li bireyler C-Dİİ sınıflarına göre (antiinflamatuar ve proinflamatuar) karşılaştırıldığında biyokimyasal parametrelerde anlamlı bir farka rastlanmamıştır (p>0,05). Buna karşın Conner's ebeveyn derecelendirme alt ölçeği olan hiperaktivite skorları, diyeti daha proinflamatuar olan grupta (13,9±4,49) antiinflamatuar olan gruptan (10,1±6,38) daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Benzer şekilde, C-Dİİ skorları ile hiperaktivite ve kaygı-utangaçlık alt ölçek skorları arasında pozitif ilişki bulunmuştur (sırasıyla r=0,374 ve r=0,021, p<0,05). Sonuç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuklarda C-Dİİ skorları ile bazı DEHB semptomları arasında pozitif ilişki görülmüştür. Bu nedenle, çocuklarda DEHB semptomlarını hafifletmek ve nörolojik gelişimlerini sağlıklı şekilde devam ettirmek amacıyla hastalığın tıbbi beslenme tedavisinde antiinflamatuar beslenmenin öneminin vurgulanması hedeflenmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate adherence of children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) to DASH diet and the effect of diet's inflammatory potential on inflammation markers. Method: The study was conducted between October 2023 and March 2024 on 42 children aged 6-18 who had been diagnosed with ADHD by a child psychiatrist according to DSM-5 criteria and their families, as well as 42 healthy children with similar symptoms who had not been diagnosed with ADHD and their families, all of whom had visited the same outpatient clinic. Participants' general characteristics, dietary habits, physical activity levels, adherence to DASH diet, dietary inflammatory index (C-DII), and diet quality were assessed, anthropometric measurements were taken, and inflammation markers were recorded from patient files. Results: 76.2% of individuals diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and 71.4% of individuals in healthy group were male (p>0.05). C-reactive protein levels were found to be higher in ADHD group (2.8±3.99 mg/L) than in control group (1.1±1.32 mg/L) (p<0.05). The average DASH diet index score was higher in control group (p>0.05), while the C-DII score was higher in the ADHD group (p<0.05). When individuals with ADHD were compared according to C-DII classes (anti-inflammatory and pro-inflammatory), no significant difference was found in biochemical parameters (p>0.05). In contrast, Conner's parent rating subscale hyperactivity scores were higher in the group with a more proinflammatory diet (13.9±4.49) than in anti-inflammatory group (10.1±6.38) (p<0.05). Similarly, a positive correlation was found between C-DII scores and hyperactivity and anxiety-shyness subscale scores (r=0.374 and r=0.021, respectively, p<0.05). Conclusion: A positive correlation has been observed between C-DII scores and certain ADHD symptoms in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder. Therefore, the importance of anti-inflammatory nutrition in the medical nutritional treatment of the disease should be emphasized in order to alleviate ADHD symptoms in children and ensure their healthy neurological development.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların anne ve babalarında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin taranması
Attention deficit and hyperactivity symptoms in the parents of attention deficit and hyperactive child
BANU TAYBILLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. YANKI YAZGAN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocukların sosyodemografik özellikleri, eşlik eden bozukluklar ve tedavi yaklaşımları
Sociodemographic characteristics, comorbid disorders and treatment of children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
AYŞEGÜL YOLGA TAHİROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE AVCI
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların abla ve ağabeylerinin sosyal beceri düzeyi ve kardeş ilişkileri
Social skills and sibling relations of elder sisters and brothers of children with attention deficit and hyperactivity disorder
ASLI OGÜN BOZBEY AKALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BANU YAZGAN İNANÇ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların (8-12 yaş) değişik anne tutumlarına göre benlik saygı düzeylerinin incelenmesi
A research of self esteem levels of children (aged 8-12) with attention deficit and hyperactivity disorder against attitudes of their mothers
FEZA SERGÜN TÜRE
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların açık ve örtük bellek performanslarının değerlendirilmesi
Explicit and implicit memory performance assessment of children with attention deficit and hyperactivity disorder
MİNE KİLİTCİ