Kemoterapi alan kanser hastalarında mental iyi oluş ve özbakım davranışlarının belirlenmesi
Determination of mental well-being and self-care behaviors in cancer patients undergoing chemotherapy
- Tez No: 949333
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kanser, Hemşirelik, Mental İyi Oluş, Özbakım Davranışları, Cancer, Nursing, Mental Well-Being, Self-Care Behaviors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, kemoterapi alan kanser hastalarında mental iyi oluş ve özbakım davranışlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, Eylül 2023- Mayıs 2025 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Prof.Dr.Mustafa Samur Tıbbi Onkoloji Kemoterapi Ünitesinde kemoterapi tedavisi alan 370 kanser tanılı birey ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama formları olarak Kişisel Bilgi Formu, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ve Özbakım Davranışları Ölçeği kullanılarak yüzyüze toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SAS 9.4 paket programı kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi, t testi, Ki-Kare testi, regresyon ve one way anova kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin %55.1'inin kadın, %63.5'inin ilköğretim mezunu, %83.2'sinin evli, %23.5'inin akciğer kanseri ve yaş ortalamalarının 58.9±12.40 olduğu belirlenmiştir. Bireylerin mental iyi oluş puan ortalamalarının 45.11±6.19, özbakım davranışları puan ortalamalarının 71.16±9.78 olduğu, mental iyi oluş ve özbakım davranışları düzeylerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Mental iyi oluş ve özbakım davranışları arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bireylerin mental iyi oluş düzeyinde eğitim seviyesi, ekonomik durumu, eşlik eden hastalıkları ve bakım ihtiyacının, özbakım davranışları düzeyinde ise yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, ekonomik durumu, eşlik eden hastalıkları, hastalık süresi, kür sayısı gibi değişkenlerin etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Kemoterapi alan kanser hastalarının orta düzeyde mental iyi oluş ve özbakım davranışları düzeylerine sahip olduğu, mental iyi oluş ve özbakım davranışları arasında pozitif bir ilişki saptandığı sonucuna ulaşılmıştır. Mental iyi oluş ve özbakım davranışları düzeylerinin belirlenmesi ve geliştirilmesine yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanması ve bu alanda çalışmaların artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted descriptively with the aim of determining mental well-being and self-care behaviors in cancer patients receiving chemotherapy. Method: The study was conducted between September 2023 and May 2025 with 370 individuals diagnosed with cancer who were receiving chemotherapy treatment at the Akdeniz University Hospital, Prof. Dr. Mustafa Samur Medical Oncology Chemotherapy Unit. Data were collected face-to-face using the Personal Information Form, the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale, and the Self-Care Behaviors Scale. For the statistical analysis of the data, the SAS 9.4 software package was used. The data were evaluated using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, t-test, Chi-square test, regression analysis, and one-way ANOVA. Results: It was determined that 55.1% of the individuals participating in the study were women, 63.5% had completed primary education, 83.2% were married, 23.5% of them had lung cancer and the mean age was 58.9±12.40. The mean score for Mental Well-Being was 45.11±6.19, and the mean score for Self-Care Behaviors was 71.16±9.78, indicating that both mental well-being and self-care behavior levels were at a moderate level. A moderately positive and significant relationship was found between mental well-being and self-care behaviors. It was also determined that factors such as education level, economic status, presence of comorbidities, and care needs had an effect on the level of mental well-being. Similarly, variables such as age, gender, education level, economic status, presence of comorbidities, duration of illness, and number of chemotherapy cycles were found to influence the level of self-care behaviors. Conclusion: It was concluded that cancer patients receiving chemotherapy had a moderate level of mental well-being and self-care behaviors, and a positive relationship was found between mental well-being and self-care behaviors. It is recommended to plan nursing interventions aimed at determining and improving the levels of mental well-being and self-care behaviors, and to increase studies in this area.
Benzer Tezler
- Kemoterapi alan 65 yaş ve üzeri bireylerde spiritüel iyi oluş ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between spiritual well-being and death anxiety in individuals aged 65 and over receiving chemotherapy
MERVE HAZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KUZU DURMAZ
- Kemoterapi alan kanser hastalarında hastalık algısı ve kansere verilen tepki tarzı
Illness perception and mental adjustment to cancer in oncology patients receiving chemotherapy
YUSUFCAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
OnkolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER
- Kemoterapi alan kanserli hastalarda cinsiyete göre yaşam kalitesinin incelenmesi
Examining according to gender quality of life at having chemoteraphy of cancer patients
NURAY EGELİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HÜLYA OKUMUŞ
- Ayaktan kemoterapi alan hastalar ve yakınlarında sağlıkla ilgili yaşam kalitesi
Health related quality of life in chemotherapy out patients and their relatives
MURAT ÇAĞATAY DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SERDAR ÖZTORA
- Meme kanserli hastaların yaşam kalitesi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Breast cancer patients with quality of life healthy life style evaluation of conduct
GÜLBAHAR GÜLCİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikNamık Kemal ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİROL TOPÇU