Geri Dön

Türkiye'de HIV ile yaşayan yetişkin kişilerin damgalanma ve ayrımcılık deneyimleri ve baş etme stratejileri

The experiences of stigma and discrimination and coping strategies of adult people living with HIV who live in Türkiye

PDF İndir

  1. Tez No: 949526
  2. Yazar: AVŞİN AKBAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM CANKURTARAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

1985 yılında Türkiye'de ilk kez tespit edilen HIV, sadece biyomedikal bir durum değil, aynı zamanda psikolojik, sosyal ve politik boyutları olan bir fenomendir. HIV ile yaşayan kişiler, HIV statüleri nedeniyle sıklıkla damgalama ve ayrımcılığa maruz bırakılmaktadırlar. Bu çalışma, HIV ile yaşayan kişilerin bakış açısından HIV ile ilişkili damgalama ve ayrımcılık deneyimlerini incelemek ve bu deneyimlerin çok boyutlu doğasını ayrımcılık karşıtı sosyal hizmet çerçevesi içinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada fenomenolojiye dayalı nitel bir araştırma tasarımı kullanılmıştır ve 27 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Veriler MAXQDA 24 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda üç tema belirlenmiştir: (1) damgalama ve ayrımcılık deneyimleri, (2) bu deneyimlere yanıt olarak geliştirilen başa çıkma mekanizmaları ve (3) HIV ile ilgili damgalama ve ayrımcılığın ortadan kaldırılmasına yönelik öneriler. Bulgular, HIV ile yaşayanların kişisel, kişilerarası ve yapısal düzeylerde damgalama ve ayrımcılığa maruz kaldıklarını ve dışsal damgalamanın içselleştirilmiş damgalamayı pekiştirdiğini göstermektedir. Katılımcılar, HIV hakkında bilgi edinme, HIV pozitif kimlikleriyle barışma, damgalamanın içselleştirilmesini yönetme ve HIV durumlarının ifşa edilmesini kontrol etme gibi başa çıkma stratejileri geliştirdiklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca, toplumun farkındalığının artırılması, damgalama ve ayrımcılığın önlenmesi ve kapsamlı hukuki, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimin iyileştirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bu bulgulara dayanarak, çalışma, sosyal hizmet disiplinlerinin HIV'i öncelikli bir alan olarak ele alması, koruyucu ve önleyici uygulamalar geliştirmesi ve HIV ile ilgili damgalama ve ayrımcılığa maruz kalan bireylerin haklarını ve güçlendirilmesini savunması gerektiğini önermektedir.

Özet (Çeviri)

First identified in Turkey in 1985, HIV is not only a biomedical condition but also a phenomenon with psychological, social, and political dimensions. People living with HIV (PLHIV) are frequently subjected to stigma and discrimination due to their HIV status. This study aims to examine the experiences of HIV-related stigma and discrimination from the perspective of PLHIV and to reveal the multidimensional nature of these experiences within an anti-discriminatory social work framework. The study employs a qualitative research design based on phenomenology and includes in-depth interviews with 27 participants. The data were analyzed using MAXQDA 24 software. As a result of the analysis, three main themes were identified: (1) experiences of stigma and discrimination, (2) coping mechanisms developed in response to these experiences, and (3) suggestions for eliminating HIV-related stigma and discrimination. The findings indicate that PLHIV experience stigma and discrimination at personal, interpersonal, and structural levels, and that external stigma reinforces internalized stigma. Participants reported developing coping strategies such as acquiring knowledge about HIV, reconciling with their HIV-positive identities, managing the internalization of stigma, and controlling the disclosure of their HIV status. In addition, they emphasized the need to increase public awareness, combat stigma and discrimination, and improve access to comprehensive legal, health, and social services. Based on these findings, the study recommends that the social work discipline should address HIV as a priority area, develop protective and preventive practices, and advocate for the rights and empowerment of individuals exposed to HIV-related stigma and discrimination.

Geri Dön