Solübl IL-1 ve TNF reseptörlerinin sepsis ve COVİD-19 hastalığında biyobelirteç özelliklerinin incelenmesi
Investigation of biomarker features of soluble IL-1 and TNF receptors in COVID-19 and sepsis
- Tez No: 951173
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HANDE CANPINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Allerji ve İmmünoloji, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Allergy and Immunology, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: COVID-19, Sepsis, sTNFR1, sTNFR2, sIL-1R1, sIL-1R2, COVID-19, Sepsis, sTNFR1, sTNFR2, sIL-1R1, sIL-1R2
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tümör Biyolojisi ve İmmünolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
IL-1α/β ve TNF, özellikle COVID-19 ve sepsis gibi ciddi klinik tabloların patofizyolojisinde kriGk roller üstlenmektedir. Bu sitokinlerin biyolojik akGviteleri yalnızca doğrudan hedef hücrelere etkileriyle değil, aynı zamanda onları bağlayarak etki düzeylerini sınırlandıran solübl reseptörleri aracılığıyla da düzenlenmektedir. sIL-1R1 ve sIL-1R2, IL-1α/β için; sTNFR1 ve sTNFR2 ise TNF için çözünebilir reseptörler olup, tuzak (“decoy”) reseptörler gibi davranarak proinflamatuvar sinyalleri sınırlayabilmektedir. Ancak bu reseptörlerin dolaşımdaki düzeylerinin şiddetli bakteriyel ve viral enfeksiyonlardaki dinamikleri henüz tam olarak aydınla@lamamış@r. Bu çalışmada, COVID-19, ağır bakteriyel enfeksiyon ve sepsis tanısı almış hastalarda, sIL-1R1, sIL 1R2, sTNFR1 ve sTNFR2 düzeyleri kanGtaGf olarak analiz edilerek, sağlıklı bireylerle karşılaş@rılmış@r. Ayrıca, bu reseptörleri kodlayan genlerin (IL1R1, IL1R2, TNFRSF1A, TNFRSF1B) mRNA ekspresyon düzeyleri tek hücre düzeyinde incelenmişGr. Bulgularımıza göre, COVID-19 hastalarında plazma sIL-1R1, sTNFR1 ve sTNFR2 düzeyleri sağlıklı bireylere göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Özellikle yoğun bakım ünitesine ya@rılmış COVID-19 hastalarında sIL-1R1 düzeylerinin belirgin şekilde artmış olması, bu çözünebilir reseptörün hastalık şiddeGyle ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Transkriptomik analizler ağır COVID-19 hastalarında IL1R1 gen ekspresyonunun artmış olduğunu göstermişGr. Ağır bakteriyel enfeksiyon hastalarında yalnızca sTNFR1 ve sTNFR2 düzeylerinde anlamlı ar@ş saptanmış@r. Sepsis hastalarında sIL-1R1 düzeyleri azalmışken, sIL-1R2, sTNFR1 ve sTNFR2 düzeyleri anlamlı şekilde artmış@r. Ayrıca, sIL-1R2, sTNFR1 ve sTNFR2 düzeylerinin yüksekliği ile sepsis hastalarında 28 günlük sağkalım arasında ters yönlü, bir ilişki olduğu gösterilmişGr. Sonuç olarak, bu çalışma, IL-1 ve TNF çözünebilir reseptörlerinin, şiddetli enfeksiyon tablolarında hastalığa özgü farklı şekillerde regüle edildiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
IL-1α/β and TNF are among the key regulators of the systemic inflammatory response seen in severe infecGous diseases and play criGcal roles in the pathophysiology of serious clinical condiGons such as COVID-19 and sepsis. The biological acGviGes of these cytokines are regulated not only by their direct effects on target cells but also via their soluble receptors, which bind to the cytokines and limit their acGvity. sIL-1R1 and sIL-1R2 are soluble receptors for IL-1α/β, while sTNFR1 and sTNFR2 are soluble receptors for TNF, and they can act as decoy receptors to limit pro-inflammatory signals. However, the dynamics of these receptors in circulaGon during severe bacterial and viral infecGons have not yet been fully elucidated. In this study, the levels of sIL-1R1, sIL-1R2, sTNFR1, and sTNFR2 were quanGtaGvely analyzed in paGents diagnosed with COVID-19, severe bacterial infecGon, and sepsis, and were compared with those of healthy individuals. AddiGonally, the mRNA expression levels of the genes encoding these receptors (IL1R1, IL1R2, TNFRSF1A, TNFRSF1B) were examined at the single-cell level. According to our findings, plasma levels of sIL-1R1, sTNFR1, and sTNFR2 were significantly elevated in COVID-19 paGents compared to healthy individuals. The markedly increased sIL-1R1 levels in COVID-19 paGents admiIed to the intensive care unit suggest that this soluble receptor may be associated with disease severity. Transcriptomic analyses showed increased IL1R1 gene expression in paGents with severe COVID-19. In paGents with severe bacterial infecGons, only sTNFR1 and sTNFR2 levels were significantly elevated. In sepsis paGents, sIL-1R1 levels were decreased, whereas sIL-1R2, sTNFR1, and sTNFR2 levels were significantly increased. Furthermore, high levels of sIL-1R2, sTNFR1, and sTNFR2 were inversely associated with 28-day survival in sepsis paGents. In conclusion, this study demonstrates that soluble receptors of IL-1 and TNF are differenGally regulated in disease-specific paIerns during severe infecGous condiGons.
Benzer Tezler
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Üzüm sularının pastörizasyonu ve kontsantresi sırasında hidroksimetilfurfural oluşumu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ŞERİFE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Şeker şurubunun inversiyonuna etki eden kimi faktörlerin araştırılması
Başlık çevirisi yok
SAİDE GÜNERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜNAL YURDAGEL
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Süte katılan sodanın beyaz peynirin teknolojisine ve kalitesine etkileri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
CANSEN SEVİM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERGİN OKTAR