Aktif ve klasik-konvansiyonel trombositten zengin plazmalarda metabolomik farklılaşma ve donma-çözmenin stabilite üzerine etkisi
Metabolomic differentiation in active and conventional platelet-rich plasma and the effect of freeze-thawing on stability
- Tez No: 952516
- Danışmanlar: PROF. DR. FEZA KORKUSUZ, PROF. DR. MUSTAFA ÇELEBİER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyomühendislik, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Trombositten Zengin Plazma (TZP), metabolomik, stabilite, Platelet-Rich Plasma (PRP), metabolomics, stability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Trombositten Zengin Plazma (TZP), kandaki trombositlerin yoğunlaştırılmasıyla elde edilen ve rejeneratif süreçleri destekleyen biyolojik bir üründür. Metabolomik ise bir organizmada bulunan küçük moleküllerin (metabolitlerin) tümünü inceleyen sistem biyolojisi yaklaşımıdır ve hücresel süreçlerin son çıktıları hakkında bilgi verir. Bu tez çalışmasında, farklı TZP formülasyonlarının metabolomik düzeydeki farklılıkları ve bu farklılıkların klinik açıdan olası etkileri araştırılmıştır. Rejeneratif tıpta sıkça tercih edilen TZP'nin, hazırlama yöntemine ve saklama koşullarına bağlı olarak değişen biyokimyasal içeriği Q-TOF LC/MS yöntemiyle hem hedeflenmiş hem de hedeflenmemiş analizlerle incelenmiştir. Araştırma kapsamında hem pasif (P-TZP, LTZP) hem de aktif (PRGF, Aktif TZP G, Aktif TZP S) türlerde hazırlanan taze ve dondurulup çözülmüş örnekler karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, her bir TZP türünün kendine özgü metabolit profiline sahip olduğunu ve bu profillerin özellikle inflamasyon, hücre yenilenmesi ve trombosit aktivitesiyle ilişkili metabolitler açısından anlamlı farklılıklar taşıdığını göstermektedir. Taurin, histamin, D-glukuronik asit ve araşidonik asit türevleri gibi moleküller öne çıkan biyobelirteçler arasında yer almıştır. Donma-çözülme işlemi sonrası bazı formülasyonlarda metabolit seviyelerinde değişiklik gözlenmiş; özellikle Aktif TZP-S formülasyonu yüksek stabilite sergilemiştir. Aynı bireyden elde edilen sekiz farklı TZP formülasyonunun metabolomik karşılaştırması, her bir hazırlama yönteminin kendine özgü biyokimyasal bir imza taşıdığını ortaya koymuştur. Bu durum, klinik uygulamalarda“tek tip TZP”anlayışının yetersiz olduğunu göstermekte; tedavi edilecek doku, inflamasyon düzeyi ve hedeflenen biyolojik etkiye göre TZP seçiminde içerik temelli yaklaşımların önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, TZP'nin sadece hücresel değil, moleküler bileşenlerinin de tedavi başarısını etkileyebileceğini ortaya koyarak, kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerine katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Platelet-Rich Plasma (PRP) is a biological product obtained by concentrating platelets from peripheral blood and is known for its ability to support regenerative processes. Metabolomics, on the other hand, is a systems biology approach that analyzes the complete set of small molecules (metabolites) within an organism and provides insights into the ultimate outputs of cellular processes. This thesis investigates the metabolomic differences between various PRP formulations and evaluates the potential clinical implications of these differences. Widely used in regenerative medicine, the biochemical composition of PRP—shaped by its preparation method and storage conditions—was analyzed using both targeted and untargeted approaches through Q-TOF LC/MS. The study compared both passive (P-PRP, L-PRP) and activated (PRGF, Activated PRP-G, Activated PRP-S) formulations in their fresh and freeze-thawed states. The findings revealed that each PRP formulation exhibits a distinct metabolite profile, with significant differences particularly related to metabolites involved in inflammation, tissue regeneration, and platelet activation. Molecules such as taurine, histamine, Dglucuronic acid, and arachidonic acid derivatives emerged as key biomarkers. Some formulations demonstrated changes in metabolite levels following freeze-thaw cycles; notably, the Activated PRP-S formulation showed higher stability than others. A comparative metabolomic analysis of eight different PRP formulations obtained from the same individual revealed that each preparation method yields a unique biochemical signature. These results suggest that the conventional“one-size-fits-all”approach to PRP is insufficient for clinical use. Instead, the selection of PRP should be based on the targeted tissue, inflammatory phase, and desired biological effect. This study highlights that not only cellular content but also the molecular composition of PRP significantly influences therapeutic efficacy, underscoring the importance of personalized PRP strategies in regenerative therapies.
Benzer Tezler
- Doğrusal programlama ile üretim planlaması ve Malatya Şeker Fabrikasında bir uygulama
Başlık çevirisi yok
M. AKİF BAKIR
- Pulmoner hipertansiyon etyopatogenezinde prostasiklin ve lökotrien C4'ün rolü
Possible role of leukotrien C4 and prostacyclin in the development of pulmonary hypertension
ÜLKÜ AYBERK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Yerli yapım çekiçli yem değirmenleri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HASAN YUMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUMAN SUNGUR
- Acil yardım ve tedavi hastanelerinin idari mali ve teknik yönden planlaması
Başlık çevirisi yok
SERVET OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HastanelerGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Uzun zincirli bazı alkil aromatik hidrokarbonların yüzey aktif madde olarak kullanım alanlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SAADET YAPAR