Afet sonrası kentlerin iyileştirilmesinde hibrit bir model olarak esnek planlama: Hatay ili Antakya ilçesi örneği
Flexible planning as a hybrid model in post-disaster urban recovery: the case of Antakya district in hatay province
- Tez No: 954030
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERHAT BAŞDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, afet sonrası kentsel iyileştirme süreçlerinde yukarıdan aşağı ve aşağıdan yukarı planlama yaklaşımlarının güçlü yönlerini bütünleştiren hibrit bir model ve kentsel dayanıklılığı artırmaya yönelik sistematik bir çerçeve önermektedir. Artan nüfus baskısı, iklim değişikliği ve afet riskleri gibi küresel tehditler mevcut planlama paradigmalarının sınırlılıklarını açığa çıkararak afet sonrası süreçlerde esneklik ilkelerinin vazgeçilmez hale geldiğini göstermiştir. Araştırmanın temel sorunsalı merkeziyetçi planlama modellerinin birey haklarını ve yerel dokuyu koruyamaması ve böylece kentleri afetlere karşı daha kırılgan hale getirmesi; buna karşılık, katılımcı planlama süreçlerinin ise uygulamada zaman ve maliyet etkinliği açısından çeşitli sınırlılıklar doğurmasıdır. Bu bağlamda tez, afet sonrası iyileştirme süreçlerinde hızlı müdahale, yerel bilgiye dayalı karar alma, kademeli uygulama ve katılımcılık ilkelerini bütünleştiren hibrit bir model olarak esnek planlama yaklaşımını geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel bir tasarım çerçevesinde yapılandırılmış ve nicel bileşenlerle desteklenerek karma yöntemli bir yaklaşım benimsenmiştir. Yorumlayıcı vaka analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılarak Antakya, Christchurch ve Kobe örnekleri üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme ve tematik analiz yapılmıştır. Elde edilen bulgular, afet sonrası kentsel iyileştirme süreçlerinde yalnızca fiziksel yeniden inşa odaklı yaklaşımların yetersiz olduğunu; afet riskini azaltan ve kentsel dayanıklılığı güçlendiren esnek planlama stratejilerinin zorunlu olduğunu göstermektedir. Hibrit model, Sendai Çerçevesi'nin toplum merkezli risk azaltımı ilkeleriyle uyumlu olarak; ulusal ve yerel aktörlerin eşgüdümünü, halkın aktif katılımını ve esnekliği kurumsallaştırmayı hedeflemektedir. Bu tez, afet sonrası kentsel canlandırma süreçlerinde yerel katılımla bütünleşen, adaptif ve dayanıklı bir planlama anlayışının nasıl yapılandırılabileceğine ilişkin kuramsal ve yöntemsel katkılar sunmakta; özellikle esnek planlama stratejileri çerçevesinde gelecekteki iyileştirme projeleri için yol gösterici bir model ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study proposes a hybrid model and a systematic framework aimed at enhancing urban resilience in post-disaster recovery processes by integrating the strengths of both top-down and bottom-up planning approaches. Global threats, including increasing population pressure, climate change, and disaster risks, have exposed the limitations of existing planning paradigms, highlighting the need to embed flexibility principles into post-disaster processes. The central problem addressed by the research lies in the inability of centralized planning models to safeguard individual rights and local context, thereby rendering cities more vulnerable to disasters. Conversely, participatory planning processes, while inclusive, often face practical limitations in terms of time and cost efficiency. In this context, the thesis aims to develop a flexible planning approach as a hybrid model that incorporates rapid response, decision-making based on local knowledge, incremental implementation, and participatory principles within post-disaster recovery efforts. The research adopts a qualitative design framework supported by quantitative components, employing a mixed-methods approach. Through interpretive case analysis and comparative evaluation, a thematic analysis has been conducted based on the cases of Antakya, Christchurch, and Kobe. The findings reveal that post-disaster urban recovery processes centered solely on physical reconstruction are inadequate; instead, flexible planning strategies that reduce disaster risk and strengthen urban resilience are essential. The hybrid model aligns with the community-centered disaster risk reduction principles of the Sendai Framework, aiming to institutionalize the coordination between national and local actors, ensure active public participation, and embed resilience into planning practices. This thesis offers both theoretical and methodological contributions to understanding how an adaptive and resilient planning approach, integrated with local participation, can be structured in post-disaster urban regeneration. In particular, it presents a guiding model for future recovery initiatives within the framework of flexible planning strategies.
Benzer Tezler
- Turizm yatırım projelerinin mikro ekonomik açıdan değerlendirilmesi ve turizm yatırımlarına ilişkin bir örnek
Başlık çevirisi yok
AFET AĞAN
- Perde çerçeve sistemlerinin dinamik analizi ve uygulama için bir hesap programının geliştirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECATİ ATICI
- Sıçan peritoneal mast hücrelerinde besin boyaları ve Sodium Benzoate'in etkisi
The Effect of food colors and sodium benzoate on rat peritoneal mast cells
NEVİN FERDA GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Allerji ve İmmünolojiGazi ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFET SOLMAZ(ÖZARAN)
- Trabzon ili ve çevresi pes planus görülme sıklığı
Başlık çevirisi yok
GÜLAY YEGİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
MorfolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFET ÖZORAN