Sinemada aşkın üslup ve Tanrı arayışı
Transcendental style and the search for God in cinema
- Tez No: 954051
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN ÇİÇEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Sinema, Aşkınlık, Tanrı, Kutsal, Arayış, Anlam arayışı, Bağımsız sinema, Deneysel sinema, Kutsal Ruh, Kutsallık, Sanat sineması, Yavaş sinema, Cinema, Transcendence, God, Sacred, Search, Search for meaning, Independent cinema, Experimental cinema, Holy Spirit, Holiness, Art cinema, Slow cinema
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Amerikalı film eleştirmeni, kuramcı, senarist ve yönetmen Paul Schrader'ın 1972 yılında incelemiş olduğu tez çalışmasını ve ardından“Transcendental Style in Film”adıyla yayınlanmış ve daha sonrasında 2017 yılında“Sinemada Aşkın Üslup”başlığıyla Türkçe'ye çevrilmiş ve İnsan Yayınları tarafından yayınlanmış metninden yola çıkılarak yazılmıştır. Çalışma, Paul Schrader'ın ortaya atmış olduğu ve kuramsallaştırdığı sinemanın aşkın tarafını ve bu aşkınlığın ve genel hatlarıyla sinemanın Tanrı ile olan ilişkisini ve sorgulamalarını inceler. Bu üslubun sinemada kullanılmasındaki en büyük sebeplerden biri“Kutsal Öteki”ile temasa geçmenin yollarını aramaktır. Schrader'e göre Ozu, Bresson ve Dreyer gibi döneminin en önemli yönetmenleri farklı kültürlere ait olmalarına rağmen aşkın üslubun etrafında birleşirler. Filmlerin dini ve manevi konuları ele alması gerekmese de aşkın, kutsal ya da ilahi olanı keşfettiklerini öne sürer. Kutsalı aşağı çekmeye çalışan geleneksel dini filmlerin aksine aşkın bir tarza sahip filmler seyirciyi kutsalın seviyesine eriştirmeyi amaçlar. Bu noktada kutsalın seviyesine ulaşma arzusu Kierkegaard'ın deyimiyle“Tanrı Arayışı”na dayanır. Sinema tarihinde ise bu örneklere sıkça rastlanır. Yalnızca dinsel temalı filmlerle bunu ölçmek ise hata olur. Tanrı'ya dair arayış insanlık var olduğu günden beri hayatın her anında olduğu gibi, sinema var olduğu günden beri de birçok filmin içerisinde bulunur ve görünür. Bu bağlamda bu tez çalışması da Aşkın Üslup'un ve Tanrı'nın film içerisinde“göründüğü”birbirinden farklı anlara tanıklık etme gayretinde olacaktır. Tüm bu izlenimler sonucu ise“Aşkın Üslup”ve“Tanrı Arayışıyla”filmlerin izleyicisine neler vadettiğine dair eleştirel sorgulamalar ve sonuçlandırmalar yapılacaktır. Bu çalışma esasen film içerisinde“görmenin”ve“aşkınlığa ulaşmanın”yollarını arayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study is grounded in the thesis completed in 1972 by American film critic, theorist, screenwriter, and director Paul Schrader. The work was subsequently published under the title Transcendental Style in Film and translated into Turkish as Sinemada Aşkın Üslup by İnsan Publishing in 2017. The primary objective of this research is to examine the transcendent dimension of cinema as conceptualized by Schrader, with a particular focus on the notion of transcendence and its relation to the divine within the cinematic context. One of the principal motivations underlying the application of this stylistic approach in film is the aspiration to establish a connection with the Sacred Other. According to Schrader, the most distinguished directors of their respective eras—such as Yasujirō Ozu, Robert Bresson, and Carl Theodor Dreyer—despite originating from diverse cultural milieus, collectively embody the aesthetic and philosophical principles of the transcendental style. Schrader asserts that even when films do not overtly engage with religious or theological subject matter, they may nonetheless reflect an implicit engagement with the sacred or the divine. In contrast to conventional religious films, which tend to portray the sacred within an immanent, worldly framework, films adopting a transcendental style endeavor to elevate the viewer toward the realm of the sacred. In this regard, the pursuit of the sacred resonates with Søren Kierkegaard's philosophical notion of the“Search for God.”This pursuit has manifested itself in various forms throughout the history of cinema. However, it would be reductive to confine such manifestations solely to films with overtly religious themes. The human quest for the divine has been a persistent existential motif since antiquity, and its cinematic expressions have likewise been evident since the early days of the medium. Accordingly, this thesis seeks to identify and analyze instances in which the transcendental style and the presence of the divine are rendered perceptible within the cinematic form. Through these analytical encounters, the study aims to articulate a critical framework for understanding the aesthetic and metaphysical dimensions of the transcendental style and the cinematic“Search for God.”Ultimately, the research endeavors to explore how cinema may function as a medium through which transcendence can be both perceived and experienced.
Benzer Tezler
- Suriye sinemanın kısa tarihi
The history of Syrian cinema: A brief
SALLY HALOUBI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARIŞ KILINÇ
- TRT televizyonu haberciliği
Başlık çevirisi yok
A. ZAHİD AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL CİHAN
- Reklam pazarlama
Başlık çevirisi yok
A.SELÇUK TUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Reklamcılıkİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NİYAZİ ÖKTEM
- Kamuya açık ortamlarda video izleme olgusunun kitle açısından irdelenmesi
Başlık çevirisi yok
ABDÜLKADİR CANDEMİR
- Türkiye'de özel video işletmelerinin teknoloji üretim ve personel açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEDİM GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEZBAN TAMER