Yapay zeka ve vergi uygulamaları üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on artificial intelligence and tax applications
- Tez No: 954172
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE YILDIZ ŞEREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijital dönüşüm sürecinde yapay zekâ teknolojilerinin maliye politikası üzerindeki etkilerini, vergi uygulamaları ekseninde çok boyutlu olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Yapay zekâ sistemleri; gelişmiş veri işleme, otomatik karar alma ve öğrenme yetenekleri sayesinde vergi tahsilatı, denetim, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve bütçe yönetimi gibi alanlarda maliye politikalarının uygulanma biçimini köklü şekilde dönüştürme potansiyeline sahiptir. Bu bağlamda, araştırmanın temel amacı; vergi idaresinde görev yapan kamu personelinin yapay zekâ temelli vergi sistemlerine yönelik algı ve değerlendirmelerini ortaya koymaktır. Çalışmada, derinlemesine saha görüşmeleri ve anket formu aracılığıyla veriler toplanmış, sonuçlar nitel analizle yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun yapay zekânın vergi süreçlerinde verimliliği artırabildiğini, işlem sürelerini kısaltabildiğini ve vergiye gönüllü uyumu destekleyebildiğini düşündüklerini göstermektedir. Bununla birlikte, katılımcılar; veri güvenliği, algoritmik hata riski, etik sorumluluklar ve insan unsurunun sistem dışında kalma tehlikesi gibi konularda çeşitli çekinceler de dile getirmiştir. Görüş birliğiyle vurgulanan bir diğer önemli husus ise, yapay zekâ sistemlerinin karar destek aracı olarak kullanılmasının uygun olduğu, ancak nihai kararların insan denetiminde kalması gerektiği yönündedir. Araştırma bulguları, yapay zekâ teknolojilerinin maliye politikası alanında yalnızca teknik bir yenilik değil; aynı zamanda yönetişim, etik ve hukuki açılardan değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir dönüşüm aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, tez çalışması hem literatürdeki boşlukları doldurmakta hem de vergi politikalarının dijitalleşme sürecine uyumuna yönelik yapısal öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the multidimensional impact of artificial intelligence technologies on fiscal policy during the digital transformation process, focusing on tax practices. Artificial intelligence systems, through their advanced data processing, automated decision-making, and learning capabilities, have the potential to radically transform the way fiscal policies are implemented in areas such as tax collection, auditing, combating the informal economy, and budget management. In this context, the primary objective of this study is to reveal the perceptions and evaluations of public personnel working in the tax administration regarding AI-based tax systems. In the study, data were collected through in-depth field interviews and a questionnaire form, and the results were interpreted through qualitative analysis. The findings indicate that the vast majority of participants believe that artificial intelligence can increase efficiency in tax processes, shorten processing times, and support voluntary tax compliance. However, participants also expressed concerns regarding data security, the risk of algorithmic errors, ethical responsibilities, and the risk of human involvement being excluded from the system. Another key consensus is that while the use of AI systems as decision-support tools is appropriate, final decisions should remain under human control. The research findings reveal that AI technologies are not merely a technical innovation in fiscal policy; they are also a multidimensional transformation tool that must be evaluated from governance, ethics, and legal perspectives. In this context, this thesis both fills gaps in the literature and offers structural recommendations for adapting tax policies to the digitalization process.
Benzer Tezler
- Dijitalleşme sürecinin muhasebe mesleğine ve muhasebe uygulamalarına etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect on the accounting profession and accounting practices of the digitalization process
HASAN CABAR
- Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleriyle hizmetkâr liderlik davranışları arasındaki ilişki
The relation between emotional intelligence levels and servant leadership behaviours of the school managers
MEHMET BÜYÜKTATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMevlana ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ÇELİK
- Current status of industry 4.0 transformation and impact of industry 4.0 on engineering work in Turkish white goods industry
Endüstri 4.0 dönüşümünün Türkiye beyaz eşya sektöründeki mevcut durumu ve mühendislik işi üzerindeki etkisi
KÜBRA ŞİMŞEK DEMİRBAĞ
Doktora
İngilizce
2020
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yy. becerileri düzeylerine ilişkin görüşleri
Science teachers' views on 21st century skills levels
BELGİN KAVUKÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GONCA KEÇECİ
- Factors affecting perceived technology proficiency of Turkish teachers of English in the light of 21st century learning
21. yüzyıl eğitimi kapsamında Türk İngilizce öğretmenlerinin teknoloji yeterlilik algılarını etkileyen faktörler
YAŞAR ERDİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT UZUN