Hashimoto hastalarında otoimmün atrofik gastrit ve/veya çölyak hastalığı birlikteliğinin değerlendirilmesi: Tiro-Enterogastrik otoimmünite
Evaluation of the coexistence of autoimmune atrophic gastritis and/or celiac disease in patients with Hashimoto's thyroiditis: thyro-enterogastric autoimmunity
- Tez No: 954304
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN ERSOY, DR. NAZLI PELİN KIRKAYAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Gastroenteroloji, Internal diseases, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: Hashimoto tiroiditi, Otoimmün atrofik gastrit, Çölyak hastalığı, Hashimoto's thyroiditis, autoimmune atrophic gastritis, celiac disease
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Hashimoto tiroiditi (HT) tanısı almış bireylerde otoimmün atrofik gastrit (OAG) ve/veya çölyak hastalığı birlikteliğini değerlendirmek; bu otoimmün birlikteliğin sıklığını ve klinik özelliklerini ortaya koymak ve özellikle levotiroksin (L-T4) tedavi gereksinimine etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Mart 2019 ile Haziran 2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi İç Hastalıkları, Gastroenteroloji ve Endokrinoloji kliniklerinde tek merkezli ve retrospektif bir tasarımla yürütüldü. Çalışmaya, hastanenin dijital veri sistemi incelenerek, son beş yıl içinde polikliniklere başvuran, 18–80 yaş aralığında, HT tanısı almış ve otoimmün birliktelik araştırması amacıyla Anti parietal antikor (APCA) ve/veya çölyak otoantikorları istenmiş hastalar dahil edildi. Hastalar izole Hashimoto, Hashimoto + çölyak ve Hashimoto + OAG olmak üzere üç gruba ayrıldı. Demografik veriler, tiroid fonksiyon testleri, serolojik belirteçler (APCA, çölyak antikorları), endoskopik ve ultrasonografik bulgular değerlendirildi; L-T4 doz gereksinimi ile ilişkileri korelasyon, ROC ve regresyon analizleri ile analiz edildi. Bulgular: Çalışmamızda HT tanılı 453 hastanın %19'unda OAG, %18,3'ünde ise çölyak hastalığı saptandı. OAG grubunda hem mutlak L-T4 dozu hem de kilo başına düşen doz düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p<0,05). Hashimoto-OAG grubunda L-T4 doz/kg düzeyi 1,54 ± 0,83 μg/kg, izole hashimoto grubunda ise 1,08 ± 0,51 μg/kg olarak saptandı. ROC analizine göre, L-T4 dozunun ≥100 mcg ve doz/kg düzeyinin ≥1,25 olması, OAG varlığını ayırt etmede anlamlı eşik değerler olarak belirlendi. Lojistik regresyon analizinde, tiroid ultrasonografisinde destrüktif parankim bulgusu olan hastalarda L-T4 doz/kg düzeyinin yüksek olma olasılığı 4,32 kat fazla bulundu (%95 GA: 1,35–7,72; p=0,01). Histopatolojik olarak Marsh sınıflamasına göre tip 2–3 saptanan bireylerde bu risk 4,21 kat artmıştı (%95 GA: 1,89–6,79; p=0,01). Lineer regresyon analizinde, L-T4 doz/kg düzeyini etkileyen en güçlü belirleyicilerin Anti-TG (β=0,24; p=0,01) ve APCA skoru (β=0,19; p=0,01) olduğu saptandı. Sonuç: HT hastalarında özellikle beklenenden yüksek LT4 doz ihtiyacı saptandığında, OAG birlikteliği akılda tutulmalı ve serolojik (APCA) ve endoskopik yöntemlerle tarama yapılmalıdır. HT'e eşlik eden otoimmün hastalıklar, LT4 doz gereksinimini artırmakta olup; bu durum, klinik izlemi ve tedavi stratejilerini doğrudan etkileyebilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the coexistence of autoimmune atrophic gastritis (AAG) and/or celiac disease in individuals diagnosed with Hashimoto's thyroiditis, determine the prevalence and clinical characteristics of these autoimmune comorbidities, and investigate their impact—particularly on levothyroxine (L-T4) dose requirements. Materials and Methods: This retrospective, single-center study was conducted between March 2019 and June 2024 in the Internal Medicine, Gastroenterology, and Endocrinology departments of Ankara Bilkent City Hospital. A total of 453 patients aged 18–80 years, diagnosed with Hashimoto's thyroiditis and screened for APCA and/or celiac antibodies, were included. Patients were categorized into three groups: isolated Hashimoto's, Hashimoto's + celiac disease, and Hashimoto's + AAG. Demographic data, thyroid function tests, serological markers (APCA, celiac antibodies), endoscopic and ultrasonographic findings, and L-T4 dose requirements were analyzed using correlation, ROC, and regression analyses. Results: In our study, autoimmune atrophic gastritis (AAG) was identified in 19% and celiac disease in 18.3% of the 453 patients diagnosed with Hashimoto's thyroiditis (HT). In the Hashimoto–AAG group, both the absolute L-T4 dose and the dose per kilogram were found to be significantly higher compared to the isolated HT group (p<0.05). The L-T4 dose per kilogram was 1.54 ± 0.83 μg/kg in the Hashimoto–AAG group, whereas it was 1.08 ± 0.51 μg/kg in patients with isolated Hashimoto's thyroiditis. According to ROC analysis, an L-T4 dose of ≥100 mcg and a dose/kg of ≥1.25 were determined to be significant threshold values for discriminating the presence of AAG. In logistic regression analysis, the presence of destructive parenchymal findings on thyroid ultrasonography was associated with a 4.32-fold increased likelihood of higher L-T4 dose per kilogram (95% CI: 1.35–7.72; p=0.01). Histopathologically, individuals classified as Marsh type 2–3 had a 4.21-fold increased risk of requiring higher L-T4 dose/kg (95% CI: 1.89–6.79; p=0.01). In linear regression analysis, Anti-TG antibody level (β=0.24; p=0.01) and APCA score (β=0.19; p=0.01) were identified as the strongest independent predictors of L-T4 dose per kilogram. Conclusion: Unexpectedly high L-T4 dose requirements in patients with Hashimoto's thyroiditis should prompt investigation for coexisting autoimmune gastritis via serological (APCA) and endoscopic methods. Autoimmune comorbidities increase L-T4 needs and may directly affect follow-up and treatment strategies.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalında yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopilerinde nöroendokrin hücre hiperplazisi saptanan hastaların epidemiyolojik olarak incelenmesi
Cumhuri̇yet University Faculty of Medicine Gastroenterology Department of the upper gastrointestinal system endoscopies of patients with neuroendocrine hyperplasia in an epidemiological examination
SIDIKA BETÜL PETEKKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSivas Cumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN DUMAN
- Yeni tanı Tip 1 diyabetli hastalarda d vitamini düzeyi ve organ spesifik otoimmun bozukluklarla ilişkisi
Vitamin d levels in newly diagnosed TYPE i diabetes mellitus and relationship with organ specific autoimmune disorders
GONCA AKDERE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BELGİN EFE
- Mide biyopsisinde tespit edilen nöroendokrin hücre hiperplazisinin hipergastrinemi ile ilişkisi ve eşlik eden endoskopik ve histopatolojik bulguların değerlendirilmesi
The relationship of neuroendocrine cell hyperplasia detected in stomach biopsy with hypergastrinemia and evaluation of the accompanying endoscopic and histopathological findings
ESRA ÇİL ÇETİNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
GastroenterolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYDAR ADANIR
- Hashimato hastalığı ile humanin peptit düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between Hashimoto disease and humanin peptide levels
UĞUR BİÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Moleküler TıpAmasya ÜniversitesiMoleküler Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK YAZGAN
- Hashimato tiroiditi olan hastalarda nötrofil/lenfosit oranının değerlendirilmesi
Evaluation of neutrophil/lymphocyte ratio in patients with hashimoto's thyroiditis
KADİR UGAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER