Türkiye'de 1930'larda gazeteciliğin karakteri ve tipleri: Bir model önerisi
Attributes of types in journalism in Turkey: A model proposal based on 1930s
- Tez No: 955054
- Danışmanlar: PROF. DR. HALUK KAZIM GERAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Sosyoloji, Tarih, Journalism, Sociology, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de 1930'lu yıllar, tek parti rejiminin siyasal konsolidasyonunun ve yeni kurulan Cumhuriyet'in ideolojik temellerinin şekillendiği, gazetecilik açısından dönüşümsel bir döneme işaret eder. Bu çalışma, bu on yıldaki gazeteciliğin karakterini, her biri mesleğe farklı yaklaşımlar sergileyen üç etkili gazetecinin -Hüseyin Cahit Yalçın, Falih Rıfkı Atay ve Ahmet Emin Yalman- bakış açısıyla incelemektedir. Kökenleri Osmanlı'nın son dönemine dayanan Yalçın, gelenekçi ve muhalif bir duruşu temsil ediyordu; Atay, Kemalist gazeteciliğin devletçi, yenilikçi ruhunu yansıtıyordu; Yalman ise siyasi baskılara rağmen daha liberal, formel bir çizgide ilerlemiştir. Bu çalışma, onların yazılarını, rollerini ve devletle etkileşimlerini analiz ederek, ortaya çıkan üç tür gazeteciliği tanımlamaktadır: Araçsal, resmi-korporatist ve liberal-formel. Bu tipolojiler yalnızca 1930'ların karmaşık gazetecilik ortamını aydınlatmakla kalmamakta, aynı zamanda erken Cumhuriyet Türkiye'sinde basın özgürlüğü, siyasi otorite ve ideolojik bağlılık arasındaki daha geniş gerilimlere de ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
The 1930s in Turkey marked a transformative period for journalism, shaped by the political consolidation of the single-party regime and the ideological foundations of the nascent Republic. This study examines the character of journalism during this decade through the lenses of three influential journalists—Hüseyin Cahit Yalçın, Falih Rıfkı Atay, and Ahmet Emin Yalman—each representing distinct approaches to the profession. Yalçın, with roots in the late Ottoman period, embodied a traditionalist and oppositional stance; Atay reflected the state-aligned, reformist spirit of Kemalist journalism; while Yalman navigated a more liberal, formal line despite political pressures. By analyzing their writings, roles, and interactions with the state, this paper identifies three emerging types of journalism: Instrumental-oppositional, corporatist-statist, and liberal-formal. These typologies not only illuminate the complex media landscape of the 1930s but also provide insight into the broader tensions between press freedom, political authority, and ideological commitment in early Republican Turkey.
Benzer Tezler
- Tek parti dönemi gazeteciliğinde faşizan söylem: Varlık vergisi örneği
Fascist discourse in single party period: The example of capital tax
ÖZLEM ÖZDEŞİM SUBAY
Doktora
Türkçe
2020
Siyasal BilimlerPamukkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİHAN POLAT
- 1930'larda Avrupa ve Türkiye'de siyasal iletişim açısından görsel kültür
In the 1930s, political communication in terms of visual culture in Europe and Turkey
RECEP ADEM ÖZGÜÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İletişim BilimleriBeykent Üniversitesiİletişim ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN KEMAL KOÇAK
- Spatial experiences of energy in Turkey in the 1930s
1930'larda Türkiye'de enerjinin mekânsal deneyimleri
ZEYNEP GÜR
Doktora
İngilizce
2026
TarihOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKİN PİNAR
- Cumhuriyet gazetesine göre Türkiye'de ekonomi-politik (1930-1945)
Political economy in Turkey according to the newspaper“Cumhuriyet”(1930-1945)
IŞIL SAĞLAM