Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk, ergen ve genç erişkinlerde ebeveyn yaşam kalitesi, öznel depresif yakınmaları ve çocukların vücut kitle indeksi, fızıksel etkınlık düzeylerı ve ekran maruziyetleri arası ilişkilerin değerlendirmesi
Evaluation of the relationships between parental quality of life, subjective depressive symptoms, and the body mass index, physical activity levels, and screen exposure of children, adolescents, and young adults diagnosed with autism spectrum disorder
- Tez No: 955097
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAGİHAN CEVHER BİNİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Ekran maruziyeti, Fiziksel aktivite, Obezite, Otizm spektrum bozukluğu, Yaşam kalitesi, Depression, Screen exposure, Physical activity, Obesity, Autism spectrum disorder, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu tez çalışmasında, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocuk, ergen ve genç erişkinlerde obezite, sedanter yaşam tarzı (TV ve bilgisayar kullanımı) ile fiziksel aktivite düzeylerinin; ebeveynlerin yaşam kalitesi ve depresyon düzeyi ile olan ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı kliniğine başvuran, DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB tanısı alan ve yaşları 6-25 arasında değişen 123 birey ve ebeveynleri dâhil edilmiştir. Katılımcılar yaş gruplarına (6-11, 12-18, 19-25 yaş) göre sınıflandırılmıştır. Olguların ebeveynlerinden Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi-Ebeveyn Formu (OYKA-E), Beck Depresyon Ölçeği (BDI), Sosyodemografik Form ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form (IPAQ-SF) doldurmaları istenmiştir. Ayrıca çocukların Beden kitle indeksi (BKİ) değerleri , ekran süresi ve fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirilmiştir. Bulgular: 6–11 yaş grubunda, televizyon izleme süresi ile ebeveyn yaşam kalitesi ve depresyon düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Günde 4 saat ve üzeri TV izleyen çocukların ebeveynlerinde BDI puanları daha yüksek (p = 0,037), OYKA-E B puanları ise daha düşük (p = 0,017) saptanmıştır. OYKA-E A puanı açısından fark anlamlı değildir (p = 0,147). 12–18 yaş grubunda, çocukların fiziksel aktivite düzeyi ile OYKA-E B puanları arasında anlamlı fark belirlenmiştir (p = 0,038); minimal aktif bireylerin ebeveynleri, inaktiflere göre daha yüksek puan almıştır. Diğer puanlarda anlamlı fark görülmemiştir.19–25 yaş grubunda, fiziksel aktivite düzeyi ile BDI puanı arasında fark bulunsa da bu fark gruplar arası anlamlı düzeye ulaşmamıştır (p > 0,05). Yaşam kalitesi puanları ile aktivite düzeyi arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Yaş ilerledikçe ekran maruziyet süresi anlamlı şekilde artmıştır (p = 0,005), ancak bu sürenin ebeveyn yaşam kalitesi ve depresyonu üzerinde anlamlı etkisi saptanmamıştır (p > 0,05). BKİ değeri, yaşla birlikte anlamlı şekilde artış göstermiştir (p < 0,001), ancak ebeveynlerin yaşam kalitesi ve depresyon düzeyleriyle istatistiksel olarak ilişkili bulunmamıştır. Sonuç: OSB tanılı bireylerde görülen yüksek ekran süresi ve fiziksel inaktivite gibi yaşam tarzı faktörleri, ebeveynlerin yaşam kalitesi ve depresyon düzeylerini özellikle yaş gruplarına bağlı olarak etkilemektedir. Bu çalışma, söz konusu ilişkiyi farklı yaş gruplarında ele alan ve bildiğimiz kadarıyla alandaki ilk çalışmadır. Bulgular, aile temelli sağlıklı yaşam müdahalelerinin geliştirilmesini ve kapsamlı araştırmalar yapılmasını önermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This thesis aims to evaluate the relationship between obesity, sedentary lifestyle (TV and computer use), and physical activity levels in children, adolescents, and young adults diagnosed with autism spectrum disorder (ASD), and the quality of life and depression levels of their parents. Materials and Methods: This cross-sectional study included 123 individuals aged between 6 and 25 who were diagnosed with ASD according to DSM-5 diagnostic criteria and their parents, all of whom applied to the Child and Adolescent Mental Health Clinic of İzmir Dr. Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Training and Research Hospital. Participants were categorized into age groups (6–11, 12–18, 19–25 years). Parents were asked to complete the Quality of Life in Autism Questionnaire-Parent Form (QoLA-P), Beck Depression Inventory (BDI), Sociodemographic Form, and the International Physical Activity Questionnaire – Short Form (IPAQ-SF). In addition, the children's Body Mass Index (BMI) values, screen time, and physical activity levels were assessed. Results: In the 6–11 age group, significant relationships were found between television viewing time and parental quality of life and depression levels. Parents of children who watched TV for 4 hours or more per day had higher BDI scores (p = 0.037) and lower QoLA-P B scores (p = 0.017). The difference in QoLA-P A scores was not significant (p = 0.147). In the 12–18 age group, a significant difference was found between children's physical activity level and QoLA-P B scores (p = 0.038); parents of minimally active individuals scored higher than those of inactive individuals. No significant difference was observed in other scores. In the 19–25 age group, although a difference was found between physical activity level and BDI score, this difference was not statistically significant between groups (p > 0.05). No significant difference was found between quality of life scores and activity level. Screen exposure time increased significantly with age (p = 0.005), but no significant effect of this duration on parental quality of life and depression was observed (p > 0.05). BMI values increased significantly with age (p < 0.001), but were not statistically associated with parental quality of life and depression levels. Conclusion: Lifestyle factors such as high screen time and physical inactivity observed in individuals diagnosed with ASD affect parental quality of life and depression levels, especially depending on age groups. This study is, to our knowledge, the first to examine this relationship across different age groups. The findings suggest the development of family-based healthy lifestyle interventions and the need for comprehensive research in this field.
Benzer Tezler
- Depresif bozukluk tanılı ergenlerde intihar davranışı sıklığı ve şiddetinin otistik özellikler ile ilişkisi
The relationship between the frequency and severity of suicidal behavior and autistic features in adolescents diagnosed with depressive disorder
ANIL ALTUNKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZEN KÖSE
- Bipolar bozukluk tanılı remisyon sürecindeki ergenlerin sosyal kognisyon ve nörobilişsel özelliklerinin sağlıklı kardeşleri ve kontroller ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
AYLİN BANDIRMA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriBursa Uludağ ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAFAK ERAY ÇAMLI
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara ortak dikkat davranışlarının kazandırılmasında çoklu uyaran destekli insansı robot aracılı öğretim uygulamasının etkililiği: Bütüncül bir modül önerisi
The effectiveness of a multi-stimulus supported humanoid robot-mediated instructional intervention in teaching joint attention behaviors to children with autism spectrum disorder: A holistic module proposal
TAHA YASİN AKYILDIZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN AKPINAR
DOÇ. DR. ZÜLFÜ GENÇ
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan hastalarda genetik ve çevresel etiyolojik faktörlerin araştırılması
Investigation of genetic and environmental etiological factors in patients diagnosed with autism spectrum disorder
ZEYNEP İZEM PEKER BULĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANJU ÇELİK
DOÇ. DR. AYŞE KUTLU
- Otizm spektrum bozukluğunda RhoA, ROCK1 ve ROCK2 gen ekspresyonlarının araştırılması
Investigation of RhoA, ROCK1 and ROCK2 gene expressions in autism spectrum disorder
EMİNE MERVE KALINLI